Drugseconomie Drie van de grootste drugssmokkelaars in Europa komen in beeld bij justitieel onderzoek naar het Zeeuwse bedrijf BTZ. Een van hen is ‘Bolle Jos’. Uit nieuwe stukken blijkt dat hij ruzie heeft met de grootste criminele klant van BTZ: de leider van een gevreesd Balkan-kartel.
De Hulk in Bulk. Met die slogan presenteert de directie van Bulk Terminal Zeeland (BTZ) in april 2021 een strategie om de omzet jaarlijks te verdubbelen. Als eerste stap naar dat doel heeft BTZ „de grootste hydraulische kraan ter wereld” aangeschaft: de Hulk.
Het is een groen gevaarte op twintig paar wielen, met een spanwijdte van 40 meter. De gigantische grijper vult met twee happen de grootst beschikbare kiepwagen voor bulkgoederen, vertelt de BTZ vol trots aan de lokale krant PZC.
De nieuwe kraan kan grote zeeschepen met massagoed drie keer zo snel lossen. En zo kan BTZ verder groeien. Maar er is meer nodig. Om al dat bulkgoed – zoals steenkool, houtsnippers en basaltblokken – op te slaan, is een uitbreiding van het terrein nodig van 11 naar 21 hectare. Daarvoor sluit BTZ een lening van 21 miljoen euro af bij ABN Amro.
Havenbedrijf North Sea Port, eigendom van Nederlandse en Vlaamse lokale overheden, investeert ook: 40 miljoen euro, bedoeld voor verlenging van de kade en het uitdiepen van de haven, om het lossen van grotere schepen mogelijk te maken.
Terwijl ABN Amro geld leent en overheidsbedrijf North Sea Port investeert om BTZ te faciliteren, groeit bij een andere overheidsdienst het wantrouwen jegens het Zeeuwse bedrijf. Het Nederlandse Openbaar Ministerie is er in het voorjaar van 2021 een onderzoek naar begonnen.
Komende week staat de vierde tussentijdse zitting op de rol bij de rechtbank in Breda. De verdenking: betrokkenheid bij cocaïnesmokkel.
Een week nadat de Hulk is gepresenteerd, begint de recherche met afluisteren en observeren van de drie directieleden van BTZ.
Uit nieuwe stukken blijkt dat de onderneming volgens het Vlaamse OM sinds 2020 in de greep is van twee smokkelaars uit de top van de Europese cocaïnemaffia. Het gaat om de Vlaming Flor Bressers, volgens de Belgische justitie een van de drie grootste cocaïnesmokkelaars van Europa. De andere is de Bosnische Vlaming Sani Al Murdaa, een van de leiders van een gevreesd Balkankartel: de Skaljari-clan. Zij proberen ruim vierduizend kilo cocaïne via BTZ het land in te smokkelen. Die partij is op de groothandelsmarkt ruim 100 miljoen euro waard. Veel geld voor BTZ, dat in 2021 een brutowinst meldde van 5,5 miljoen euro.
Bovendien blijkt uit die nieuwe stukken ook dat Al Murdaa ruzie heeft met een Nederlandse drugsbaron die snel aan invloed wint in de internationale cocaïnemaffia: de Brabander Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos.
De directie van het Zeeuwse BTZ, stellen justitie en politie tot hun schrik vast, dreigt meegesleept te worden in een gewelddadige onderwereldvete tussen twee kopstukken van de cocaïnemaffia.
Hoe is dat zo gekomen?
Bulk Terminal Zeeland begint in 2015 met een klein stukje kade en twee hectare opslagterrein in de haven van Vlissingen. Grootaandeelhouder Jacco G. bezit naast BTZ belangen in een hele trits bedrijven die allemaal onder zijn beheermaatschappij hangen.
Jacco G. en zijn twee directeuren stappen in de bulkoverslag op het moment dat die markt hoogtijdagen beleeft. Nooit is er in Nederlandse zeehavens meer droge en natte bulk overgeslagen dan in 2015. De haven van Vlissingen groeit in die jaren dankzij de overslag van droge bulkgoederen, het segment waar BTZ zich op richt.
Dat heeft deels te maken met de energietransitie. Voor de fundering van windmolenparken op zee zijn veel basaltblokken nodig en daar speelt BTZ op in. Ook worden via het bedrijf grote hoeveelheden houtsnippers aangevoerd die worden gebruikt om stroom op te wekken in biomassacentrales.
De eerste signalen dat er iets niet pluis is bij BTZ, komen twee jaar na de oprichting. In 2017 wordt in de Rotterdamse haven een partij cocaïne onderschept die is verstopt in blokken aluminium. De drugs worden er uitgehaald maar de politie volgt de deklading wel. Die wordt tijdelijk opgeslagen op het terrein van BTZ. Maar het bedrijf blijft buiten schot omdat de smokkelaars uiteindelijk elders proberen de coke uit het aluminium te halen.
Maar vanaf 2019, zo ontdekte Omroep Zeeland, komen er bij Meld Misdaad Anoniem tips binnen over de smokkel van drugs en wapens via BTZ. Die tips leiden om onbekende redenen niet tot nader onderzoek.
Uit nieuwe politiestukken blijkt echter dat BTZ vijf jaar na de oprichting in de greep is gekomen van de georganiseerde misdaad. In 2020 maakt een grote drugsbaron plannen om via het bedrijf tweeduizend kilo cocaïne Europa binnen te krijgen, blijkt uit Belgisch onderzoek. Zijn naam: Flor Bressers.
Hij komt uit een gegoed milieu in het Vlaamse Lommel, net over de grens bij Eindhoven. Bressers, geboren in 1986, is in België bekend geworden toen hij in 2010 werd beschuldigd van mishandeling van een vermeende drugsdief. Bressers wordt daarvoor vrijgesproken maar is nu wel een bekende figuur in België.
Volgens het Vlaamse Openbaar Ministerie groeit hij in het decennium daarna uit tot een van de grootste cocaïnesmokkelaars van West-Europa. Dat dankt Bressers mede aan contacten met criminele kopstukken uit Noord-Brabant. Een van hen is Bolle Jos. Ook werkt Bressers samen met een Braziliaanse ex-majoor die de weg kent in Colombia, waar de productie van cocaïne vanaf 2010 exponentieel groeit.
Eind 2019 begint de Belgische justitie op basis van een tip over cocaïnesmokkel via het in Antwerpen gevestigde bedrijf Kriva Rochem een onderzoek naar Bressers en een grote groep handlangers. De tip blijkt te kloppen: in april 2020 wordt in de Rotterdamse haven bij toeval ruim drieduizend kilo coke onderschept, deels bestemd voor Kriva Rochem. Als een paar dagen later in Best huiszoekingen worden gedaan, weet de organisatie van Bressers dat deze smokkelroute ‘kapot’ is.
„Narco’s Rotterdam-season is afgelopen”, appt een handlanger aan Bressers. „Nieuwe seizoen: Narco’s Le Havre.” Maar de Franse havenstad is niet de enige locatie die Bressers kan gebruiken voor grootschalige cocaïnesmokkel.
Sani Al Murdaa biedt Bressers aan om via Vlissingen te gaan smokkelen. Samen met een Albanese handlanger heeft Al Murdaa volgens de Belgische justitie goede contacten opgebouwd bij een havenbedrijf: Bulk Terminal Zeeland.
Het plan is ruim vierduizend kilo coke te verstoppen in een lading sojameel. Ruim de helft daarvan moet via BTZ Europa worden binnengesmokkeld. Dat mislukt echter omdat de Braziliaanse douane het transport ontdekt, nadat blokken met coke uit bigbags met sojameel zijn gevallen.
Bressers laat Vlissingen daarna links liggen, maar dat is niet het einde van ‘Narco’s Vlissingen’, blijkt uit Nederlands recherche-onderzoek.
De ontmaskering van de driekoppige directie van BTZ begint met een rode stip op de kaart van de haven van Vlissingen. Op 26 januari 2021 stelt de politie op basis van zendmastgegevens vast dat op het kantoor van het overslagbedrijf aan de San Marinoweg in Ritthem een toestel wordt gebruikt van telecombedrijf Sky ECC.
En dat valt op. Het Canadese Sky ECC heeft voornamelijk klanten in het criminele milieu. Daar zijn de toestellen populair omdat er versleutelde berichten mee kunnen worden verstuurd. Die kan de politie niet lezen – althans, dat is de aanname.
In januari 2021 bereiden Europese opsporingsautoriteiten een hack voor van de servers van Sky in Frankrijk. Daardoor worden berichten leesbaar en kunnen de geheimen van de BTZ-directie worden ontrafeld.
De scan die de aanwezigheid uitwijst van de Sky-telefoon bij BTZ is overigens niet specifiek op dit bedrijf gericht. Uit eerder onderzoek blijkt dat de haven van Vlissingen al langer populair is bij smokkelaars.
Drie maanden later krijgt de politie een nieuwe aanwijzing over BTZ. In april 2021 komen de namen van de directieleden bovendrijven bij een drugsonderzoek in Oost-Nederland. Directeur-grootaandeelhouder Jacco G., zijn broer René en Ko de K. worden genoemd in verband met cocaïnesmokkel. Het drietal wordt vanaf dat moment geobserveerd en afgeluisterd, al levert dat niet veel op omdat een drugslading die in het onderzoek centraal staat al in Latijns-Amerika wordt onderschept.
Inmiddels heeft de hack van berichtendienst Sky zoveel informatie opgeleverd dat de politie eerst in die berichten gaat zoeken voor ze verder gaat. En daarin zit veel belastend materiaal voor BTZ.
„Morgenochtend”, appt Ko de K. met zijn Sky-telefoon op woensdag 6 januari 2021. „Om 7.00 uur wordt de eerste vrachtwagen geladen.” Het gaat om een bulklading van 250 ton kolen, verpakt in bigbags, grote zakken waar per stuk vijfhonderd kilo in kan.
Tussen die vijfhonderd bigbags zitten er 21 met kostbare lading: ruim 1.550 kilo cocaïne, geperst in blokken van circa één kilo. En 435 kilo cocaïnebase, pasta die de basis vormt voor snuifbare cocaïne.
Voor Sani Al Murdaa staat er wat op het spel, laat hij een handlanger weten: „Zit veel geld in dit verhaal, 1 miljoen.” Daarom zit hij Ko de K. op de huid. „Hoe ga je sorteren”, wil Al Murdaa weten. „Niet alles op één plek”, antwoordt de BTZ-directeur. „Deels binnen, deels buiten.”
Om er zeker van te zijn dat zijn bigbags niet door de verkeerde chauffeur worden meegenomen, wil Al Murdaa dat bij het lossen controleurs aanwezig zijn. Zij kunnen zich „met een fatsoenlijk mailadres melden bij planning@btz.nl”, aldus De K.
Komende week kunnen de drie verdachte directeuren van BTZ tijdens de vierde tussentijdse zitting bij de rechtbank in Breda verzoeken voor nader onderzoek indienen. Zij hebben na hun arrestatie in mei 2024 tot begin 2025 in voorlopige hechtenis gezeten. Die is geschorst in afwachting van de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak die staat gepland voor eind 2025.
De rechtbank in Brugge behandelt in september de strafzaak tegen Al Murdaa en zijn handlanger Flor Bressers. Tegen Al Murdaa en een groep handlangers loopt nog een andere strafzaak, onder andere in verband met de transporten via BTZ.
Als het lossen op 7 januari begint, komt meteen een probleem aan het licht. De kolen zijn geladen in oude bigbags, blijkt uit bericht van de BTZ-directeur, en die gaan kapot. „We hijsen er 14 tegelijk uit en daarvan pleuren er 8 naar beneden”, aldus De K. „Kapot!!!!” Erger dan de rommel is het risico op uitlekken van de smokkel.
Dit is niet het enige probleem dat tot vertraging leidt. Op het BTZ-terrein wordt tegelijkertijd cellulose gelost en vanwege een gebrek aan ruimte moeten de kolen met vrachtwagens naar een aanpalend bedrijf worden gebracht. Dat zorgt voor gedoe en, niet onbelangrijk, extra kosten.
De controleurs van Al Murdaa kunnen uiteindelijk pas na het weekend hun 21 genummerde bigbags zoeken en laden. Op maandagmiddag 11 januari zijn de meeste bigbags apart gezet en wil Al Murdaa afspraken maken over toegang van zijn chauffeurs tot het haventerrein. Zij moeten de coke naar een loods in het Vlaamse plaatsje Temse brengen.
Maar BTZ-directeur Ko de K. geeft niet thuis. Al Murdaa is woest op hem: „Ik ga die in het water gooien, motherfucker.” Uiteindelijk regelt een van zijn controleurs dat de vrachtwagens het terrein op kunnen. Op dinsdag 12 januari beginnen de ritten naar Temse. Iedere keer als een vrachtwagen vertrekt, worden via Sky-telefoons foto’s verstuurd.
Als de klus is geklaard, krijgt Ko de K. 60.000 euro, blijkt uit berichten. Dat bedrag valt in het niet bij de rekening die De K. krijgt voor het transport van de bigbags met kolen. Dat gaat om tienduizenden euro’s. Ko vindt dat niet hij, maar Sani Al Murdaa die rekening moet betalen. Dat leidt in het vroege voorjaar van 2021 tot ruzie. Ko de K. krijgt daarbij, blijkens politiestukken, forse klappen.
Als de rechercheurs de Sky-communicatie lezen, blijkt dit niet het enige geweldsincident. Al Murdaa heeft al enige tijd problemen met Bolle Jos Leijdekkers. Maar de Brabander zit in 2021 in Turkije, omgeven door beveiligers en bodyguards. Daarom wil Al Murdaa nu twee Britten aanpakken die in Dubai zitten. Zij hebben hem verraden en zijn met Bolle Jos gaan werken. „Bro, als ik die Brit pak. Ik breng hem naar de woestijn om zelf graf te graven. En maak video.”
Naast deze dreiging baart nog iets de rechercheurs zorgen. Al Murdaa lijkt contact te hebben met corrupte douaniers en politiemensen die kunnen helpen met de drugssmokkel: „Ga straks iedereen opdracht geven, heb al contact met de douane en rederij.” Ook worden aanwijzingen gevonden waaruit het Openbaar Ministerie afleidt dat de groep over informatie kan beschikken via een contact bij Interpol.
Gezien die contacten vreest het OM dat het onderzoek naar BTZ uitlekt. Daarom wordt dat in het voorjaar van 2021 stilgelegd.
Een jaar later begint een zogeheten embargo-onderzoek naar BTZ, waarvan slechts een selecte groep mensen op de hoogte is. Vanwege de dreiging met geweld werken de rechercheurs nu anoniem en ondertekenen zij stukken met een nummer.
Omdat berichtendienst Sky in maart 2021 is ontmanteld, luistert de recherche weer ouderwets af, onder andere in de directievertrekken van BTZ. Daar komen allerlei namen voorbij, maar niet die van Flor Bressers en Sani Al Murdaa. Zij zijn van het Zeeuwse toneel verdwenen.
Wel lijkt de BTZ -directie betrokken bij plannen voor drugssmokkel in containers schroot vanuit het West-Afrikaanse Gambia. Door de verhuizing van Bolle Jos naar het nabije Sierra Leone bestaan vermoedens dat de Brabander hierbij betrokken is, stellen bronnen in de opsporing en het criminele milieu. Omdat deze drugslijn niet op gang komt, staat dat niet vast.
De rol van directeur-grootaandeelhouder Jacco G. is evenmin duidelijk. Om te kijken of hij echt betrokken is bij de cocaïnesmokkel, wordt in 2024 een undercover-operatie opgezet waarbij een politieman in burger gaat kijken of BTZ bereid is cocaïne via de haven te smokkelen.
Uit opnames van gesprekken tussen Jacco’s broer René G. en Ko de K. blijkt zulke bijstand geen probleem. Een transport van honderd kilo is met een paar afspraken geregeld. De prijs: 180.000 euro. Later heeft De K. verklaard dat de drie directeuren het geld zouden delen.
Bij de aanhouding van Ko de K. in 2024 vindt de politie in 2024 gemarkeerde bankbiljetten waarmee de undercoveragent betaald heeft. Bij Jacco G. wordt geen geld gevonden. Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de activiteiten van zijn broer René en Ko de K. Volgens Jacco G. heeft het OM zijn mooie bedrijf kapotgemaakt. Niet lang na de arrestatie van de BTZ-directie in mei 2024 is het bedrijf failliet verklaard en is de groene Hulk in Bulk van het terrein verdwenen.
Voor deze reconstructie van het politie-onderzoek naar Bulk Terminal Zeeland is gebruik gemaakt van informatie uit Belgische en Nederlandse dossierstukken, een serie openbare zittingen bij de rechtbank in Breda en gesprekken met bronnen in de opsporing en in het criminele milieu. Directeur-grootaandeelhouder Jacco G. heeft tijdens een eerdere openbare zitting ontkend dat hij betrokken is bij drugssmokkel. Zijn broer René en Ko de K. hebben zich op hun zwijgrecht beroepen.
De namen van de criminele zakenpartners met wie BTZ zaken deed worden in navolging van Belgische media voluit geschreven. Flor Bressers ontkent iedere betrokkenheid bij drugssmokkel. Sani Al Murdaa, zoals zijn naam in de politiedossiers is gespeld, is sinds enkele jaren onvindbaar. Zijn advocaat onthoudt zich van commentaar.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC