Sluipenderwijs is Jonna Fraser van schuchtere rapper uitgegroeid tot een van Nederlands grootste artiesten, die spectaculaire shows geeft waar het levensgeluk vanaf druipt. Wij zochten hem op in Zaandam om te vragen: hoe is je dat gelukt?
Door Robert van Gijssel
Fotografie Elizar Veerman
Zorgeloze, landerige zomers? Van die wazige, werkloze warmtemaanden waar geen einde aan komt? Helaas, die bestaan al even niet meer in het overboekte leven van Jonna Fraser (32). De rapper en zanger uit Zaandam werkt zich een ongeluk, is volop op ‘zomertour’ en doet dus de gebruikelijke festivals en feesttenten aan.
Het is ook helemaal zijn ding: werken. Of zoals hij het rapt in zijn daadkrachtige nummer Werken, uit 2017: ‘Het komt niet vanzelf: moest werken / We komen van ver: moest werken / We willen niet back: moest werken / Puttin’ in work: moest werken.’
Mooi, dat arbeidsethos, maar het mag niet in de weg staan van een goed gesprek. Dat willen wij al lang met hem voeren, juist omdát hij zo dominant aanwezig is in het popcircuit. Maar een afspraak maken blijkt niet eenvoudig, vanwege de drukte maar ook door persoonlijke omstandigheden, waarover we straks nog komen te spreken.
Fraser praat ook niet heel makkelijk over zichzelf of over zijn privéleven, werd ons vooraf verteld. Hij geeft weinig interviews.
Toch willen wij meer van hem weten. Want Fraser is in tien jaar tijd, een beetje sluipenderwijs, een van de grootste artiesten van Nederland geworden. Hij rijgt joekels van hits aan elkaar; van de dancetrack Do Or Die uit 2016, met Broederliefde, tot het krakend verse Don Julio Daddy (2025), met zijn oude vriend Lil’ Kleine.
‘Evergreens’, noemt hij ze zelf, terecht onbescheiden. Want inderdaad: zijn liedjes tikken tientallen miljoenen streams en views aan, gaan bovendien lang mee en zitten muurvast in de afspeellijsten van de jongste generaties pop- en hiphopliefhebbers. Dat zijn de Fraser-fans, die met hem meegroeien. Fraser is een bloedserieuze popster.
‘Ik kom van pinaren tijden/
Maar ik ben nu hier om te schijnen/
En als ik val, is het geen lost/
Dan kom ik back, ik hou mijn rug recht.’
Vorig jaar verkocht hij razendsnel de Amsterdamse Ziggo Dome uit en dat verraste veel popkenners, die Fraser misschien nog niet zo helder op de radar hadden staan. Zijn show op festival Lowlands, precies een jaar geleden, was ook al zo’n eyeopener. Fraser gaf in de enorme Grolsch-tent een warme feelgoodshow met een grote liveband: een optreden waar het levensgeluk vanaf droop.
Daar stond ineens niet meer die wat bedeesde rapper met die eerste liedjes uit 2014, maar een doorleefde entertainer, een imposante kerel van een meter of twee, die met zijn innemende persoonlijkheid vooral veel innerlijke rust uitstraalt. Hadden we iets gemist?
O ja, en vader, niet te vergeten. Als je aanbelt bij Fraser, springen twee ontketende kleuters op en neer bij het langwerpige kijkraam aan de voordeur. Beste welkomstcomité ooit. ‘Dag jongens, is jullie vader thuis?’
Het huis is nog imposanter dan de zingende bewoner: hoog als een herenhuis, met een langwerpige tuin die grenst aan de rivier de Zaan. En een perfecte interviewplek: een chillbestendige hoekbank met witte buitenkussens. Ik wijs op zijn blinkende aanlegsteiger, aan het kalm voorbijstromende Zaanwater. ‘Geen boot?’ Fraser: ‘Haha, nee, geen boot.’ Hij weet waar ik op doel.
‘Heb je serieus al mijn teksten gelezen? Maar nee, ik heb zelf geen boot. Weleens aan gedacht. Het wordt misschien tijd. Weet je wat: ik ga binnenkort een boot kopen. Dan gaan wij varen.’
‘Zaandam is heel gevarieerd. Je hebt natuurlijk die opvallende architectuur in de binnenstad, de mooie huizen, de toeristen in het centrum. Maar ook de mindere buurten, plekken waar het best rauw is. Als gezin verhuisden wij heel vaak, ik heb in Rotterdam gewoond en in Suriname. Maar toen we in Zaandam kwamen, kon ik settelen en eindelijk echte vriendschappen opbouwen. Dat is zo belangrijk.’
‘Precies. Ik denk dat ik Zaandam niet eens zo waardeer omdat het hier nu zo mooi is ofzo. Maar meer omdat ik hier kon wortelen. Relaties kon aangaan, die ik nu nog steeds heb. Zaandam heeft me heel veel goeds gegeven. Dat waardeer ik. Maar ook mindere dingen.’
‘Nou ja, we hadden het niet breed, dat is een ding. We hadden het best een beetje moeilijk. Er zijn dingen gebeurd. Maar dat heeft me gevormd. Zaandam heeft ook een man van me gemaakt.’
‘En ergens ben ik wel blij met wat m’n vader met me deed /
Ja hij liet me in de steek, maar nu ben ik nummer één /
Een echte man, met attitude van behave’
Zijn vader verdween uit zijn leven, en dat van het hele gezin, toen Jonathan een jaar of 3 was. In zijn eerste liedjes maakte hij geen geheim van zijn jeugdfrustraties. Maar hij gaf er vaak ook een positieve draai aan in zijn persoonlijke, vaak ook kwetsbare teksten.
‘Ik ken mijn vader eigenlijk helemaal niet’, zegt hij. ‘Zes jaar geleden heb ik contact met hem gezocht. Ik wilde hem ontmoeten, met mijn broer. We hebben telefoonnummers uitgewisseld, zijn bij hem langsgegaan.’
Dan hoop je natuurlijk op een speciaal moment, maar dat kwam niet echt, zegt hij. ‘Wij hadden de eerste stap gezet, het was aan hem de tweede stap te zetten. Maar er gebeurde niets meer, het bleef stil.’
Achtervolgt het hem? ‘Vroeger wel. Maar nu ik volwassen ben, heb ik er vrede mee. Ik denk soms ook dat het voor hem niet een kwestie was van in de steek laten. Maar meer dat hij ergens kracht vandaan moest halen, en die niet kon vinden. Begrijp je?’
‘Misschien wílde hij wel, maar kon hij niet. Het waren ook de jaren negentig, dat was echt een andere tijd. Een harde tijd, volgens mij. Deze tijd is anders. Ik weet van mijzelf in ieder geval dat mijn kinderen nooit uit mijn leven zullen gaan.’
Bovendien heeft Fraser, zo horen we ook in zijn teksten, een sterke ambitie ontwikkeld om het te máken, misschien ook door die mentale tik uit zijn jonge jaren. Fraser wil ergens goed in zijn. Die ‘nummer één’ uit zijn liedje Lange weg worden. ‘Ja, ik denk dat het onbewust een trigger kan zijn geweest. Dat ik door de situatie thuis graag wilde winnen.’
Zijn bezieling legde Fraser allereerst op een grasmat. Met zijn vrienden trok hij naar een geheim voetbalveldje ergens boven Zaandam, ‘bij het galgenveld’, waarvan we de Google Maps-coördinaten nog altijd niet mogen verraden.
‘Ik had sportieve ambities. Maar op een gegeven moment, als je ouder wordt, ga je wat meer op straat hangen. Dan is dat je ding. Ik denk dat ik ongeveer toen begon te bedenken dat een carrière als profvoetballer niets voor mij was.’
Er lagen andere carrières op de loer. De muziek riep. Letterlijk. ‘We waren aan het voetballen in de buurt, we waren toen een jaar of 12. Een jongen uit die buurt was altijd bezig met hiphop, met dj’en en zo. Hij draaide bij barbecues, dat soort dingen.
‘Op een dag riep hij ons: ‘Hé, jongens, kom even naar boven, ik moet iets laten zien.’ Had hij nieuwe apparatuur gekocht, waarmee hij kon opnemen. En hij had ons vaak een beetje horen rappen, bij het voetballen. Beetje freestylen, je kent het wel. Toen kwam hij met het idee samen iets op te nemen. Wij naar boven. Een liedje bedenken, opnemen. En die track ging hij daarna draaien op de buurtbarbecues.’
Het vonkje ging smeulen. ‘Wij waren enorm enthousiast natuurlijk. We wilden door en gingen thuis met de microfoon van het Playstationspel SingStar nog meer nummers opnemen. Die tracks konden we ook nog verspreiden, met de berichtendienst msn.
‘We gingen de hele buurt door, het ging echt een beetje viral. We bedachten een naam voor onze groep: de Underground Dichters Connection. Er kwamen steeds meer matties uit de buurt bij, die groep werd groter. We konden zelfs optredens gaan doen. Mijn moeder kocht een stel trainingspakken en liet daar UDC op drukken. Zij steunde ons, altijd.’
Ik was ook helemaal niet goed. De rest van die boys was veel beter. Dan stonden ze te rappen op het podium en dan kwam ik, met mijn slechte lyrics, mijn rijmschema niet in orde en mijn hoge stem.
Wie goed zoekt op YouTube, komt ergens een oude opname tegen van de Zaandamse dichtersconnectie. Hoge stemmetjes, veel bravoure. Fraser: ‘Ja, we waren kinderen en die stem van mij was nog érg hoog. Ik was ook helemaal niet goed. De rest van die boys was veel beter. Dan stonden ze te rappen op het podium en dan kwam ik, met mijn slechte lyrics, mijn rijmschema niet in orde en mijn hoge stem. Maar iedereen ging los. De boys begrepen dat ook niet. Maar de mensen vonden het geweldig.’
Ongeveer daar werd de artiest Jonna Fraser geboren. Hij besloot in de eerste plaats dat hij verder wilde in de muziek – zie die juichende mensen in de zaal. Maar hij bedacht dat naast zijn raps ook zijn zangstem een rol mocht spelen, in muziek die vanuit de hiphop steeds meer richting afrobeats en reggaeton zou trekken. ‘Ik was thuis opgegroeid met gospel en r&b. Ik hield gewoon van zingen.’
In 2014 bracht hij zijn eerste eigen werk uit en kreeg hij een uitnodiging van platenlabel Top Notch om naar Schiermonnikoog te komen, waar een groep getalenteerde rappers een schrijverskamp had opgezet onder de bandnaam New Wave. ‘Ik mocht een dagje komen. Maar ik kende Ronnie Flex toen al goed, die ook in New Wave zat. Ik zei tegen hem: ik kom gewoon lekker met jou mee, vanaf het begin. Een beetje als zijn plus-één op de gastenlijst, ja toch?’
New Wave, een bom van Nederlands hiphoptalent met latere grootheden als Frenna, Ronnie Flex, Bokoesam, Lijpe, Lil’ Kleine en Idaly in de gelederen, schreef geschiedenis. De band won de prestigieuze Popprijs van 2015 en het nummer Drank & Drugs werd een gigantische en heerlijk controversiële hit.
Fraser: ‘Er zat ook zoveel talent in. Al die jongens die in New Wave zaten zie je nu nog steeds, overal. De Nederlandse hiphop ontplofte echt in die jaren.’
Fraser was de bescheiden jongen van het stel. ‘Ik stond uiteindelijk op vijf tracks van het album van New Wave. Maar ik leerde zo veel. Ik zag ook hoe makkelijk Ronnie Flex kon zingen, en hoe goed de autotune kon werken. Dat inspireerde mij.’
Bescheiden of niet: Fraser was klaar voor zijn eigen loopbaan in de muziek. En eind 2015 kwam hij met een eerste plaat met zeven zelfbewuste nummers en een relaxte titel: Alle tijd.
‘Nee, al was ik niet de enige. Maar inderdaad: ik vind dat je sommige onderwerpen heel goed kunt bespreken in hiphoptaal, maar dat je het verhaal ook heel mooi kunt zingen. Voor mijn fans blijft het soms lastig, die missen de hardere hiphopdingen als ik te veel zing.’
‘Ik zit tien jaar in dit vak en het is in die jaren enorm goed gegaan met de Nederlandstalige popmuziek en de hiphop. Jongens als ik, Frenna en Ronnie Flex, maar ook S10 en Froukje, staan op de grootste podia, in een uitverkochte Ziggo Dome. Dat had niemand zien aankomen, ik ook niet. En ja, er viel ook geld mee te verdienen, waardoor ik goed voor mezelf kon zorgen, maar ook voor anderen. Ik kon mijn moeder de laatste jaren met businessclass naar Suriname laten vliegen. En een appartement voor haar kopen. Ik heb haar veel terug kunnen geven: liefde en materiële dingen. Daar ben ik blij om.’
We spelen vaak meerdere shows op een dag, soms wel vijf keer. Dan gaat het hard en kun je snel die Range Rover kopen.
‘Dat komt omdat wij spelen in een ander circuit, en op veel plekken kunnen optreden; op kleinere feesten, zelfs op bruiloften, voor kinderen, in tenten, in podia of op festivals. En we spelen vaak meerdere shows op een dag, soms wel vijf keer; van Groningen naar Deventer naar Amsterdam. Dan gaat het hard en kun je snel die Range Rover kopen. Dat kan heel overweldigend zijn, als je net begint. Maar de kunst is goed met je geld om te gaan en te investeren in jezelf en je team. Beter worden, en groeien. Zodat je echt mooie en grote shows kunt geven, zoals in de Ziggo Dome. Die zijn helemaal verzorgd, van de kleding tot de dansers en het vuurwerk. Aan zo’n dure show hou je dan ook niets over.’
‘Het ging eerder vanzelf, door heel veel te spelen en gewoon je huiswerk te doen. Veel grote shows kijken, nog eens naar een oud concert van Michael Jackson kijken. En dan gaan denken: hoe kunnen wij onze shows legendarisch maken? We zijn hier heel serieus mee bezig. We kijken ook naar wáár we gaan staan, hoe laat we ergens spelen en voor welk publiek. Dat maakt veel uit.’
Ik gebruik de liefde vaak als metafoor, om te zingen over andere dingen die misgaan.
‘Nou, op Lowlands bijvoorbeeld, met best wel wit publiek, kun je makkelijk een keer ‘van links naar rechts’ doen: iedereen doet mee. Maar we speelden onlangs op het multiculturele festival Kwaku. Daar moet je dat niet doen. Dat is géén goed idee.’
‘Ja, met de relatie thuis gaat alles goed, hoor. Maar ik gebruik de liefde vaak als metafoor, om te zingen over andere dingen die misgaan. In andere relaties, of op het werk, bijvoorbeeld. Kijk, sommige situaties heb je niet in de hand. Je raakt mensen kwijt door de fame, door geld. Dat is pijnlijk. Soms kun je mensen drie keer vergeven, maar moet je daarna toch afscheid nemen. Ook al was je vanaf het begin bij elkaar.’
‘Ook de sterkste rotsen worden moe van de storm/
Maar ik vind altijd mijn weg, ik kan veel hebben op mijn chest/
Ik draag de world alsof het light is, bro, we lopen altijd recht/
Loyalty heeft veel verpest, het is de zwakte van de mens/
Want worden mannen hebberig, dan breken ze de wet.’
In het nummer De storm schreeuwt Fraser het uit: zo hadden we hem nooit eerder gehoord. Aan het einde van het liedje, over hebzucht en loyaliteit, brengt hij zijn moeder in het verhaal: ‘Als mamsie text, dan is het go / Jij gaf mij lessen over hoop/ Hou mijn broeders close, en mijn enemies dan ook.’
Vlak na het verschijnen van zijn album, nu anderhalf maand geleden, overleed de moeder van Jonna Fraser vrij plotseling, na een slepende nieraandoening. Ook om die reden was het dus moeilijk met hem af te spreken. Fraser was niet bereikbaar.
Toch wilde hij ons interview door laten gaan, omdat werk en persoonlijk leven twee verschillende grootheden zijn die naast elkaar kunnen bestaan, ook als het even helemaal mis gaat. En je toch die dertig shows per maand moet spelen.
‘Je staat op een podium en je laat het niet echt merken. Ook niet aan de boys om je heen, aan je team. Die weten wel wie je bent, dat je de dingen op de kin neemt. Maar als je dan naar huis gaat en in je bed gaat liggen, dan is het wel even huilen, ja. En kracht zoeken.
‘Mijn moeder was een geweldige vrouw. Ze heeft me altijd gesteund, ook al kwam ze niet vaak naar shows: die glamour was niets voor haar. Maar als het even niet ging, dan ging ik bij haar langs. En dan konden het soms maar drie of vier woorden zijn. Of knuffels, warmte en peptalks. Maar dan was mijn chest weer leeg en kon ik de wereld weer aan.
‘Of ze stuurde berichtjes, vol adviezen. ‘Kijk naar dit, zorg voor dat. Zorg dat dit niet. Ga vandaag niet naar buiten. Je moet nu naar huis.’ Zo was ze. Ze heeft me de goede keuzes laten maken. En dat liet ze me vaak ook weten: ‘Ik ben er misschien niet altijd. Maar als ik iets te vertellen heb, kun je beter luisteren.’
Zijn moeder is begraven in Suriname, het land waar ook Jonna Fraser altijd aan verbonden zal blijven. Zijn levenslied Tyar’ en Waka, een van de mooiste nummers van zijn nieuwe album, is een eerbetoon aan het land van zijn ouders, dat ook in een prachtige videoclip is vastgelegd.
Fraser: ‘Tyar’ en waka is een gevleugelde uitspraak in Suriname. Het betekent: doorgaan, ook na grote tegenslagen. Dat kunnen ze in Suriname heel erg goed.’
Het album Red Rose Romance is verschenen bij Noah’s Ark/ Universal. Op 18 december speelt Jonna Fraser opnieuw in de Amsterdamse Ziggo Dome.
Geboren: Spijkenisse, 11 december 1992, als Jonathan Jeffrey Grando.
Rond 2003 - Vormt met Zaandamse vrienden de rapgroep Underground Dichters Connection.
2014 - Brengt onafhankelijk zijn eerste eigen werk uit.
2015 - Tekent bij het label Noah’s Ark en brengt de EP Alle tijd uit.
2016 - Zijn single Do or Die, gemaakt met de formatie Broederliefde, wordt een Nederlandse hit.
2015 - Wordt uitgenodigd door hiphoplabel Top Notch om mee te gaan op een schrijverskamp te Schiermonnikoog, met gelegenheidsband New Wave.
2016 - Wint met New Wave de Nederlandse Popprijs van 2015.
2016 - Album Blessed komt uit, bereikt de eerste plaats in de hitlijsten en wordt door radio 3FM uitgeroepen tot album van de week.
2017 - Doet mee aan het tv-programma Het Jachtseizoen.
2017 - Zijn nieuwe, persoonlijke album Jonathan brengt hem op een uitgebreide tournee langs de grootste festivals.
2020 - Wint een FunX Music Award voor zijn hit Dom Pérignon.
2020 - Wint een Edison Award voor de clip bij het nummer Drup, van Bizzey met Kraantje Pappie, Jonna Fraser en Ramiks.
2021 - Uitverkozen als ‘Ambassadeur van de Vrijheid’, voor optredens op Bevrijdingsdag.
2023 - Speelt twee uitverkochte shows in de concertzaal Afas Live in Amsterdam.
2024 - Speelt in een uitverkochte Ziggo Dome in Amsterdam.
2024 - Grote show in het Heineken-podium op festival Lowlands in Biddinghuizen.
2025 - Album Red Rose Romance.
Zijn muziek ademt de tijdgeest, heeft een internationale uitstraling en haalt duizelingwekkende streamingcijfers. Rapper Frenna is een van de grootste popsterren van ons land.
Schrijver Henk van Straten reist elke week een stukje op met een min of meer bekende Nederlander.
Pommelien Thijs is pas 24 jaar, maar toch al de grootste popster van Vlaanderen. Haar overtuigingen komen terug in alles wat ze doet – van videoclips tot liedteksten en van engagement tot een zelfgemaakte jurk van mos. ‘Ik probeer de ongrijpbaarheid van de politiek die ik ervaar te vatten.’
Source: Volkskrant