FC Utrecht en NEC profileren zich in het jonge seizoen als mogelijke uitdagers van de top in de eredivisie. Daar hebben trainers Ron Jans en Dick Schreuder allebei zo hun eigen aanpak voor.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
De zomer en het succes sieren het gezicht van trainer Ron Jans. Als het publiek donderdag tijdens het Europese duel met Servette uit Genève (2-1), waarin FC Utrecht zich voor het eerst sinds vijftien jaar plaatst voor de groepsfase van een Europees toernooi, applaudisseert voor iets moois, draait de blije en gebruinde Jans zich even om en kijkt hij gelukzalig naar de tribunes.
De 66-jarige trainer voelt zich nadrukkelijk weer een jongen. Sinds hij bij FC Utrecht is, bijna twee jaar, is voetbal steeds meer een feest. Het volk beklimt in de zomerzon massaal de tribunes en zingt over ‘Uuuropa’. De vraag is alleen nog of Utrecht straks uitkomt in de Conference League of, bij winst in de play-offs tegen Zrinjski Mostar de komende weken, in de Europa League.
Al die jaren waarin de beoogde uitdager van de top soms wat gefrustreerd achter ambities aan hobbelde, lijken voorbij. De 36-jarige verdediger Nick Viergever is geëmotioneerd. Eindelijk Europees voetbal.
Het is alsof de uitgelaten supporters de vakantie hebben doorgebracht in een ketel vol positivisme. Met bijna 22 duizend deinen ze op de bezwerende muziek van Timmy Trumpet, met de van Feyenoord gehuurde Gjivai Zechiël (21) als sierlijke uitblinker op het middenveld, in een strakke organisatie, met kwaliteit en aanvalskracht.
Zechiël herinnert zich de eerste woorden van Jans toen de middenvelder zich meldde bij FC Utrecht. ‘Wees vrolijk en blij. De trainer vroeg: hoe kom jij elke ochtend naar de club? Vrolijk dus.’ Hij noemt de trainer een familieman die het gevoel van saamhorigheid meeneemt. ‘In gesprekken voor mijn komst zei hij dat FC Utrecht meer wilde voetballen, van achteruit opbouwen. De trainer geeft me de vrijheid om zo te spelen. Dat is ook mijn kwaliteit, als dynamische en technische box-to-box-speler. Het team benut me ook in die vrijheid. Hij wil dat ik ook goals maak en assists geef. Ik kan me enorm ontwikkelen dit seizoen.’
Wat Utrecht doet, harten veroveren met aanvallend voetbal en prestaties, wil NEC uit Nijmegen ook. Europa in, maar dat is dit seizoen nog niet het geval. De nationale top uitdagen. De dit seizoen bij de club begonnen trainer Dick Schreuder (54) weet wat de buitenwacht soms zegt over het type spel van Dick Schreuder, de apostel van de aanval: kamikazevoetbal. Te aanvallend. Drie verdedigers, altijd snel naar voren. Zijn evangelie is het overtuigen van de spelers van een andere denkwijze.
Schreuder, langs de rand van het trainingsveld in Nijmegen: ‘Ik was trainer in Spanje (bij Castellón) en werd gebeld door zaakwaarnemers die met mij wilden afspreken. Wat bleek? Zij hadden alle vier onder Johan Cruijff bij Barcelona gespeeld. Als ze Castellón zagen spelen, zagen ze een weerspiegeling van wat ze hadden meegemaakt bij Johan. Ik ga me niet met Cruijff vergelijken, het gaat om het idee.’
NEC won de ouverture van de eredivisie met 5-0 van Excelsior. FC Utrecht versloeg Heracles met 4-0 en won twee voorrondes van de Europa League met bijna speels gemak, al viel de bevrijdende 1-0 van Victor Jensen tegen Servette donderdag pas in de 57ste minuut. De verwachtingen in Nijmegen en Utrecht zijn hoog. Het zijn clubs met een goede selectie, mede dankzij steun van een rijkaard met clubliefde: Marcel Boekhoorn bij NEC, Frans van Seumeren bij Utrecht.
Succes lonkt, hoe vroeg in het seizoen het ook is. ‘Ik probeer me daarvoor af te sluiten’, aldus Schreuder, ‘want het kan snel de andere kant opgaan. Ik wil zorgen dat we het allemaal naar onze zin hebben, en dat er wordt gewerkt op een bepaalde manier. Het is nu even hosanna, maar sinds mijn aanstelling heb ik ook al gehoord dat het niet goed gaat. Te aanvallend voetbal. Bij Castellón was dat ook zo, maar uiteindelijk was elke thuiswedstrijd daar een belevenis, een feest.’
Net als Jans wil hij vermaak combineren met winnen. ‘Ik ben een soort van winnaar’, zegt Schreuder met een lach. ‘Maar wel met riskant voetbal. Nou ja, ik weet niet of het een risico is. Ik wil dat spelers veel op gevoel doen, dat ze vrijheid voelen. Vooral de betere voetballers geven veel terug als ze vrijheid voelen.’
Jans is al een paar jaar verder met dat proces, Schreuder is net begonnen, als opvolger van Rogier Meijer, die vijf jaar hoofdtrainer was bij NEC. In persoonlijke gesprekken met spelers stelde Schreuder vragen. ‘Hoe wil je jezelf ontwikkelen als speler? Over het algemeen kwam daaruit voort dat ze vinden dat ze veel meer van zichzelf kunnen eisen, dat ze zich meer kunnen uitdagen. Dat komt terug in onze speelwijze.
‘Ik wil dat we daar met zijn allen bovenop blijven zitten, omdat ik niets ga veranderen in mijn speelwijze. Ik hoor vanuit de groep dat de trainingen zwaarder zijn. Meer sprinten, meer intensiteit, alles met de bal. Spelen, doorbewegen. Anders red je het niet meer in het voetbal.’
Ron Jans: ‘We hebben bij Utrecht een cultuur gecreëerd waarin iedereen elke dag alles doet om beter te worden, om zich te ontwikkelen, in een goede sfeer. Om met elkaar te presteren en individueel beter te worden. Daarop ben ik trots. Je weet dat succes fragiel is in het voetbal, maar die cultuur moeten we houden, ook als ik weg ben.’
FC Utrecht krijgt te maken met een reeks extra duels, met het verdelen van belasting. ‘Maar ik maak me geen zorgen’, zegt Jans. ‘Zorgen maken lost niets op. Het moment van rouleren, herstellen en goed kijken is aangebroken, al denk ik dat onze selectie breed genoeg is. Ik vind het ook niet verstandig om voor een paar wedstrijden een extra speler te kopen. Als trainer moet je uitstralen dat je iedere speler iets te bieden hebt. Ontwikkeling, een basisplaats of speelminuten. En geef spelers ook de kans om een keer te falen.’
Zo bewandelen Schreuder en Jans de weg naar succes, op hun eigen manier. Jans is iets meer van de oude snit. Hij zit in de dug-out naast een assistent met een laptop, maar heeft altijd een ouderwetse kladblok met pen bij zich. ‘Ik gebruik ook de data, maar ik noteer altijd de minuten waarin iemand scoort en wie de assist geeft. Ik schrijf ook momenten op voor de bespreking in de rust, of als er iets gebeurt met wissels waardoor het tactisch anders komt te staan op het veld.
‘Ik heb al honderd van die boekjes, en ik kijk er nooit meer in. Maar het is leuk als ik jaren later eventueel zou kunnen kijken. Ik heb mezelf al sinds de lagere school aangeleerd iets op te schrijven als ik iets moet leren. Samenvattingen. Woordjes. Zo onthoud ik iets het best. Dat past bij mij, en ik heb geen zin om dat te veranderen.’
Schreuder wijst naar rode lijnen op het trainingsveld in Nijmegen, waarbinnen volgens data de meeste doelpunten vallen in wedstrijden. Kortweg: niet van te grote afstand op doel schieten. Korte voorzetten geven, niet vanaf de zijlijn. Schreuder is een denker. Hij wisselde van dug-out in het stadion, zodat hij een onbeperkter zicht heeft op het veld.
Waar Jans tevreden is over de spelersgroep, weet Schreuder dat zijn selectie niet helemaal in balans is. NEC zoekt verdedigers. Aanvallers genoeg. Youssef El Kachati, bij Telstar de koning van de promotie, moet hier vanaf de reservebank gevestigde namen als Bryan Linssen, Tjaronn Chery en Philippe Sandler voor laten gaan. ‘Dat is goed voor hem. Hij komt er wel.’
Utrecht en Jans zijn verder met bouwen, al willen ze altijd meer. Zechiël: ‘De klus is nog niet geklaard. We zijn geplaatst voor de Conference League, maar we willen naar de Europa League.’ Jans: ‘Ik geniet enorm van mijn ploeg, maar het is pas half augustus. We gaan nog door tot in mei. Er komen echt ook weer mindere tijden, maar dit is onvoorstelbaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant