Zeevlam In Noordwijk rukte de brandweer uit na meldingen van rook, in Scheveningen hing de pier vol mist, en ook in IJmuiden was het nevelig: allemaal door toedoen van zeevlam. Drie vragen over dit weerfenomeen.
Zeevlam bereikt het strand van Hoek van Holland, zeven jaar geleden.
Woensdag werden de stranden van Bloemendaal, Scheveningen en Noordwijk overvallen door een plotselinge, dichte mist. Badgasten die voor een blik op zon, zee en een weids uitzicht waren gekomen, zagen het horizonbeeld in rook opgaan.
In Noordwijk leidde de verrassing zelfs tot een grootschalige brandweerinzet. Tien wagens uit Noordwijk, Katwijk en Rijnsburg rukten met spoed uit na een melding van een duinbrand. Eenmaal ter plaatse was er geen vuur te bekennen. Wel zeevlam – een zeldzame en spectaculaire vorm van kustmist.
Drie vragen over dit bijzondere weerfenomeen.
Zeevlam is een vorm van mist die zich voordoet aan de kust en oogt als rook die in slierten of golven vanaf zee het strand op kruipt. „Voor badgasten voelt het alsof iemand plots een gordijn dichttrekt”, vertelt Rob Sluijter, klimatoloog bij het KNMI. „Binnen een paar minuten gaat het van zomers warm naar kil en grijs. De zon heeft geen invloed meer, de lucht voelt vochtig en de temperatuur kan zomaar tien graden zakken. Vaak komt de mist in flarden het strand op, waardoor mensen denken dat er rook is.”
Zeevlam ontstaat wanneer warme, vochtige lucht over relatief koud zeewater stroomt. Dat koude water werkt als een soort koelplaat: de lucht erboven koelt af, het vocht condenseert, en er vormt een wolk op zeeniveau. „Koude lucht kan minder vocht bevatten dan warme, dus het overtollige vocht verandert in minuscule druppeltjes — net als dauw op gras”, legt Sluijter uit.
De naam zeevlam is eeuwenoud en stamt uit de zeevaart. Vissers en matrozen zagen de slierten mist op het water en dachten dat het rook was, alsof de zee in brand stond. Tegenwoordig vormt zeevlam vooral een uitdaging voor privévliegers en kleine vliegtuigen, omdat het zicht plotseling sterk kan verslechteren.
Volgens Martijn Dorrestein, meteoroloog bij Buienradar, begon het met een dik pakket zeer warme lucht dat vanuit Portugal onze kant op trok. „Zulke luchtlagen zien we wel vaker, maar deze was uitzonderlijk in omvang. Eenmaal hier aangekomen, reikte hij bijna tot Utrecht.”
Toen deze warme lucht in aanraking kwam met het koelere zeewater, ontstond de zeevlam. Normaal blijft die steken rond de duinen of lost hij snel op zodra hij het warmere land opdrijft. „Maar deze laag was zó dik en zó vochtig dat hij bleef liggen”, aldus Dorrestein.
Zeevlam is zeldzaam, en in augustus helemaal. Meestal komt het enkele keren per jaar voor, vooral in het voorjaar of vroege zomer, wanneer het temperatuurverschil tussen lucht en zeewater groot is. In de zomer is het water vaak te warm om voldoende afkoeling en condensatie te veroorzaken.
Normaal lost zeevlam binnen een uur op doordat het contact met warmer land de mist doet ‘wegbranden’. Maar deze keer hield de grijze sluier op sommige plekken tot zonsondergang stand — iets wat zelfs ervaren meteorologen zelden zien.
Mist is in de weersverwachting op te nemen, maar zeevlam blijft lastig exact te voorspellen. „Eén kleine verandering in windrichting kan bepalen of de mist het land opkomt of boven zee blijft,” zegt Sluijter.
Zelfs de meest gedetailleerde weermodellen hadden afgelopen week niet voorzien dat de mist zo dik zou zijn en zo ver landinwaarts zou trekken. Dat het nu toch gebeurde, lag aan een unieke samenloop van omstandigheden: extreem warme lucht, hoge luchtvochtigheid én al aanwezige mist. Zeevlam heeft volgens de experts niets met klimaatverandering te maken.
Source: NRC