Festivaltickets De prijs van tickets voor de grote meerdaagse popfestivals is de afgelopen jaren flink gestegen – sneller ook dan de algemene inflatie. Waar komt die groei vandaan? En waar ligt de grens? „Er is absoluut een punt dat mensen zeggen ‘dit willen we niet meer’.”
Lowlands is in de afgelopen tien jaar 80 procent duurder geworden.
Een kaartje kopen voor drie dagen Lowlands: dat is lang niet zo eenvoudig. Niet alleen zijn er op het moment dat de tickets in de verkoop gaan nog ‘65.000 wachtenden voor u in de rij’; de prijs van een ticket steeg de afgelopen jaren hard. Voor een toegangsbewijs voor het Lowlands-festival, dit weekend in Biddinghuizen, betaalde je 349 euro. In de afgelopen tien jaar is een kaartje voor Lowlands – dat dit jaar binnen 23 minuten uitverkocht – daarmee bijna 80 procent duurder geworden.
Dat geldt voor meer grote meerdaagse popfestivals. De prijs voor een ticket voor het wat kleinere Best Kept Secret-festival (299 euro) ligt dit jaar 89 procent hoger dan tien jaar terug. Ter vergelijking: de gemiddelde inflatie over dezelfde periode ligt rond de 30 procent.
Waarom worden festivals zo snel duurder? En is er een prijsplafond?
Het Kenniscentrum Vereniging van Evenementen Makers (VVEM) verzamelt alle cijfers van de Nederlandse concert- en festivalmarkt en adviseert aan de branche. Eén van hun adviezen aan festivalorganisatoren is: verhoog de ticketprijs om de stijgende kosten te dekken. „Je moet genoeg vragen, maar niet te veel”, vertelt Willem Westermann, uitvoerend secretaris van de VVEM.
Uit eigen cijfers van de VVEM blijkt overigens dat er grote verschillen tussen de prijsverhogingen van festivals zijn: lang niet alle festivals voeren zulke stevige prijsstijgingen door. Dat heeft, volgens Westermann, niet per definitie iets te maken te hebben met hoe groot een festival is. „Het is wel zo dat deze vier festivals een ‘rijkere’ positie hebben omdat ze denken sowieso uitverkocht te raken. Kleinere festivals raken niet zomaar uitverkocht, dus zij zullen wat voorzichtiger zijn met prijsstijgingen.” Veel kleinere festivals konden dit jaar niet doorgaan, door hogere kosten en tegenvallende ticketverkoop.
De ticketprijs wordt, naast vraag en aanbod en ruimte voor eventuele winst, bepaald door de kosten die een festival heeft, en die zijn behoorlijk divers. Best Kept Secret-directeur Maurits Westerik vergelijkt een festival met een klein dorp: „Er is onderhoud nodig, vervoer, eten en drinken, festivaltenten, vergunningen aanvragen, dan terrein huren. Die kosten zijn allemaal gestegen, geen enkele kostenpost is gelijk gebleven.” Ook duurzaamheid speelt een rol, zegt hij: „Je wil duurzame keuzes maken, innoveren en iets goed doen, maar die keuzes zijn kostbaarder.”
Westerik vindt het vergelijken van de ticketprijzen met de algemene inflatie „lastig”. Want „wat is algemeen? Als je het vergelijkt met een pak melk of koffie… Of een koophuis? Dat is moeilijk tegen elkaar af te zetten. De prijs voor tickets is sectorgevoelig. Je kunt de festivals beter onderling met elkaar vergelijken.”
Volgens Berend Schans, directeur van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF), stijgen de kosten van festivals harder dan de algemene inflatie: „Artiesten, zzp’ers, bierleveranciers, tentenbouwers, adviesbureaus die ingeschakeld worden in de vergunningaanvraag, ik noem maar wat dwarsstraatjes ...” Maar „harde cijfers” van de festivals heeft de branchevereniging niet, dus ook niet over hoeveel winst of verlies de afzonderlijke festivals maakten. „We proberen al decennia festivalstatistieken boven water te krijgen, maar dat schijnt echt een enorme opgave te zijn en bij de wat grotere partijen zijn ze huiverig om concurrentiegevoelige informatie in databases te delen.”
Volgens VVEM-secretaris Westermann zijn de grootste kostenpost voor festivals de personeelskosten: „Die zijn over de gehele branche met 46 procent gestegen ten opzichte van 2019.” Ook Bente Bollmann, hoofd marketing van MOJO – eigenaar van Lowlands, Pinkpop en Down The Rabbit Hole – noemt de stijgende personeelskosten als reden: „Op een festival werken veel mensen.” Bollmann ziet daarnaast dat artiesten duurder geworden zijn: „Als je het economisch bekijkt is een artiest het schaarse goed en een artiest kan maar op één plek tegelijk zijn. De festivalcultuur is enorm aan het groeien, vooral in Azië en Amerika. De concurrentie wordt steeds heviger en dat heeft effect op de gages van artiesten.”
Trekken de festivals door de hoge ticketprijs een ander (meer welvarend) publiek aan? Mojo-woordvoerder Bente Bollmann denkt dat festivals altijd veranderen, maar dat dat niet per se met inflatie of ticketprijs te maken heeft: „Lowlands bestaat al 31 jaar, dat is niet meer hetzelfde als een aantal jaar geleden. In de maatschappij veranderen ook dingen, maar dat heeft weinig met inflatie of ticketprijs te maken.”
Best Kept Secret verkocht niet uit dit jaar, maar de goedkopere tickets voor jongeren onder de 21 jaar wel. Westerik: „Voor iedereen is het duur, dat kan ik me voorstellen, maar als ik nu hoor wat studenten moeten betalen voor een kamer… Ik denk dat we artiesten en acts serveren die jongeren super boeiend vinden, maar dan zou het jammer zijn als de jonge doelgroep er niet is. We willen de drempel verlagen.”
Bollmann denkt dat er een plafond zit aan de prijsstijgingen, maar dat het plafond nog niet in zicht is: „Er is absoluut een punt waarop mensen zeggen ‘dit willen we niet meer’, maar daar zitten we nog niet.” Ook voor Westerik speelt het publiek mee: „Er is altijd een grens, maar de grens bepaal je aan de hand van de omstandigheden, de markt én je publiek. Dat is een uitdaging en dat zal het altijd blijven. De puzzel moet wel kloppen.”
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC