Lowlands CMAT, volgens sommigen het Ierse antwoord op Dolly Parton, staat met haar derde album op het punt van een internationale doorbraak. Dit weekend speelt ze op Lowlands.
CMAT tijden een optreden in Kopenhagen.
Als Ciara Mary-Alice Thompson (Dublin, 1996) bij een benzinepomp wat snacks wil halen en het bordkartonnen hoofd van tv-kok Jamie Oliver bij een schap ziet staan komt de gedachte meteen in haar op. God wat haat ze die man. Dat gezicht van hem, dat zou nooit op posters mogen staan. Het is geen bekentenis in een obscure babbelpodcast, maar de openingszin van een van de eerste singles van het nieuwe album dat de Ierse CMAT 29 augustus uitbrengt. In het refrein wijst ze zichzelf terecht: „So, okay, don’t be a bitch. The man’s got kids. And they wouldn’t like this.”
CMAT in de Abby Road Studio’s in Londen, 2024
Duizenden mensen zongen het refrein als mantra met CMAT mee, tijdens de aftrap van haar zomertournee in Barcelona. En dat terwijl het nummer ‘The Jamie Oliver Petrol Station’ op dat moment nog niet eens uitgebracht was. Een goed voorproefje dus van wat Lowlands op de openingsdag te wachten staat. De melodie van het nummer nestelt zich al bij de eerste luisterbeurt tussen je oren. Het is een wonderlijk liedje ook, waarin Thompson constant op een metamanier op haar eigen teksten reflecteert. Terwijl strijkers aanzwellen en de bas almaar stuwender wordt, bespreekt Thompson al zingend of ze haar gedachten wel duidelijk genoeg uiteenzet in de coupletten. „Hmm, dit is echt wartaal voor de gemiddelde luisteraar. Laat me het nog beter uitleggen.”
Het is een typisch voorbeeld van de muziek van CMAT en al helemaal van haar aanstaande album. Aanstekelijk, grappig en ondertussen gaat het ook nog over iets wezenlijks. Wat zegt het immers om zo veel energie en haat te steken in mensen die ze niet eens kent? Een liedje met een grappig venijnige titel als ‘Lord, Let That Tesla Crash’ blijkt in haar handen een onverwachte tranentrekker.
Euro-Country wordt CMAT’s derde album, in drie jaar tijd. Per album lijkt haar succes zich als een olievlek te verspreiden. Haar debuut belandde op nummer een in Ierland, bij het tweede album noemde de Britse pers haar het Ierse antwoord op Dolly Parton. Ondertussen regent het sterren bij haar huidige festivaltour. Ze maakt aanstekelijke countrypop, gezongen met een snik die ergens tussen Keltische folk en Nashville inzit. Maar onder de suikerlaag en de meezingbare refreinen zit van alles verstopt.
Thompson heeft nooit getwijfeld of ze een popster zou worden. Als kind was ze geobsedeerd door Amerika, daar gebeurde het. De muziek, het Hollywood van voor de Tweede Wereldoorlog waarmee ze haar kluisje in school beplakte. De voertaal op die school was Iers, leerlingen kregen straf als ze Engels spraken. Voor iemand met een obsessie voor Amerikaanse popcultuur en de heilige overtuiging zelf ooit een ster te worden, was het dan ook de minst coole plek ooit. Het was bovendien ook de plek waar ze buiten de boot viel door onder andere acne en een stevige bouw. Sowieso gingen haar jonge jaren niet over rozen. Een verhuizing van het gezin naar Denemarken, anorexia, een pijnstillersverslaving, een mislukte studie aan een elitaire universiteit waar ze als eerste van haar familie werd toegelaten. Na jarenlang worstelen met het vinden van een stem vond ze die pas toen een giftige relatie uitging. Alle sociale isolatie van de voorgaande jaren kwam samen in ‘I Wanna Be A Cowboy, Baby!’, haar debuutsingle die ze in amper twintig minuten schreef en waarop ze definitief haar eigen geluid vond.
CMAT op het festival Glastonbury
Ondanks haar jonge voorliefde voor de Verenigde Staten en haat voor haar Ierstalige school, is haar nieuwe album onmiskenbaar Iers. Titeltrack ‘Euro-Country’ opent met een intro in het Iers-Gaelisch, en verhaalt over zwarte bladzijden uit de recente Ierse geschiedenis. Terwijl het land in populaire cultuur geregeld geportretteerd wordt als mythisch sprookjesland waar gestreden wordt tegen onrecht, herinnert Thompson het zich anders. Na de jaren negentig, waarin Ierland dankzij onder meer talloze Eurovisiesongfestivalwinsten en economische groei het toonbeeld werd van Europees succes, kwam de economische crisis in 2008 daar extra hard aan. De crisis, bijbehorende werkloosheid en corrupte politici die het restje vertrouwen wegnamen, lieten diepe sporen na. Thompson was twaalf toen de vaders van haar klasgenoten op de basischool zelfmoord begonnen te plegen. Iets later, op de middelbare school, deden veel jonge jongens hetzelfde. Een kettingreactie noemt ze het in een interview en iets waar ze nog altijd over nadenkt. Hoe te zorgen dat dit niet meer kan gebeuren.
Het maakt dat ze de wereld ook met een anti-kapitalistische blik bekijkt. Ze ziet dat een nieuwe generatie meiden door TikTok-algoritmen naar pro-anorexia content gedreven worden, zonder dat er echt wat aan gedaan wordt. Omdat volgens haar in het kapitalistische systeem simpelweg geld verdiend wordt aan vrouwen met een slecht zelfbeeld. Er is immers een hoop op de markt om er beter uit te zien, in de hoop ook gelukkiger te worden. Ironisch genoeg scoorde CMAT afgelopen jaar juist op TikTok een hit, toen het dansje bij haar single ‘Take a Sexy Picture of me’ viraal ging. Het werd de ‘Woke Macarena’ gedoopt.
In het nummer geeft ze af op wat ze commerciële aantrekkelijkheid noemt, en wat ze er allemaal aan gedaan heeft om daaraan te voldoen. Haar benen waxen met plakband op haar negende, rollenspellen vol schoolmeisjesfantasieën, haar eigen vrijgezellenleven belachelijk maken, veel te veel therapie, de lijst is eindeloos. De BBC moest de reacties onder een concertopname ervan uitzetten, omdat de vrouwenhaat en opmerkingen over haar lichaam totaal uit de hand liepen. Maar in de offline wereld lijkt CMAT nu eindelijk de wereldster te worden waar ze als kind nooit over getwijfeld heeft. Vlak voor het nieuwe album zet ze op Lowlands weer een volgende stap.
A Campingflight to Lowlands Paradise. 15, 16 en 17 augustus op Evenemententerrein Walibi Holland in Biddinghuizen. Info: lowlands.nl CMAT treedt vrijdag 15 augustus op van 13-14 uur in de Heineken.
CMAT op het Victorious festival in Portsmouth, 2024
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC