Oorlog in Oekraïne Met claims van overwinningen op het slagveld en drone-aanvallen op de lange afstand proberen zowel Moskou als Kyiv te laten zien dat ze vanuit een positie van kracht komen onderhandelen. Vrijdag ontmoeten Poetin en Trump elkaar in Alaska.
Een vrouw loopt langs een zwaar beschadigd woongebouw na een Russische aanval in Bilozerske. Deze Oost-Oekraïense stad ligt boven Dobropillja, waar de Russen een doorbraak hebben geforceerd. Foto Genya Savilov/AFP
Zowel Rusland als Oekraïne probeert militair indruk te maken voorafgaand aan het topoverleg tussen Poetin en Trump, dat vrijdag plaatsvindt. Met claims van overwinningen op het slagveld en drone-aanvallen op de lange afstand.
De Russische strijdkrachten hebben afgelopen weekend een operatie gelanceerd aan het front in de Oost-Oekraïense regio Donetsk. Tussen de belegerde steden Pokrovsk en Kostyantynivka wisten de Russen een doorbraak te forceren richting de strategisch gelegen stad Dobropillja. De Russische troepen penetreerden tot 10 kilometer in door Oekraïne gecontroleerd gebied.
Het leidde tot speculaties over een mogelijke ineenstorting van het Oekraïense front. Hoewel de situatie uiterst lastig is voor Oekraïne, wordt de claim van ineenstorting ontkend door de Oekraïense militaire woordvoerder – en door Russische militaire bloggers.
Aan beide zijden wordt gesproken over een infiltratie van kleine gewapende groepjes, ondersteund door de drone-eenheden. Maar het betreft een smal gebied – om van de doorbraak een succes te maken, zal Rusland de flanken moeten zien te beschermen, aldus de Russische bloggers. Of Rusland dit momentum weet te benutten, wordt komende dagen duidelijk.
Oekraïne zal er alles aan doen om het te voorkomen. Het heeft bij de Derde Aanvalsbrigade versterking ingeroepen om de aanval af te slaan. Deze goed uitgeruste brigade werkt alleen met gemotiveerde vrijwilligers, geen gemobiliseerden. De brigade is goed getraind en goed uitgerust en wordt aangevoerd door Azov-oprichter Andri Biletsky. „Stappen zijn genomen om de situatie te corrigeren”, zei president Volodymyr Zelensky.
De doorbraak komt op een gevoelig moment, vlak voor de gesprekken tussen de Russische president Vladimir Poetin en Donald Trump. Dat is waarschijnlijk geen toeval: Rusland wil vermoedelijk laten zien dat het aan het winnen is, om verdere concessies af te dwingen. In vorige week gelekte delen van het Russische voorstel, zou Moskou aan de onderhandelingstafel de gehele regio Donetsk in handen willen krijgen.
Tegelijkertijd is de intensiteit van de Russische luchtaanvallen op Oekraïne deze week afgenomen. Afgelopen tijd werden er elke paar dagen honderden Russische kamikazedrones op Oekraïense steden afgestuurd. Deze week is het plots rustig – net als voorafgaand aan vorige topoverleggen tussen de VS en Rusland. Oekraïners verwachten dat ze de nachten na het overleg juist weer geconfronteerd gaan worden met grote aanvallen – net als de vorige keren.
Dit jaar doodden Russische aanvallen al meer dan duizend Oekraïense burgers. President Trump heeft zijn afkeur voor aanvallen op flatgebouwen al eens uitgesproken. Mogelijk wil het Kremlin zorgen dat er voor de gesprekken deze week geen of minder beelden van dergelijk burgerleed te zien zijn.
Oekraïne wil op zijn beurt laten zien dat het nog lang niet verslagen is. Kyiv heeft de drone-aanvallen over de lange afstand juist opgevoerd. Afgelopen dagen vlogen elke nacht meer dan honderd drones naar Russisch grondgebied. Kyiv raakte zo al een fabriek voor raketonderdelen, een opslag voor Shahed-kamikazedrones, en andere depots en productiefaciliteiten. Als gevolg van de aanvallen moest Rusland het vliegverkeer in meerdere steden urenlang stilleggen.
Het Russisch-Amerikaanse topoverleg vindt vrijdag plaats in Alaska. Eén dag voor het overleg tussen Rusland en Oekraïne, in Istanbul begin juni, lanceerde Kyiv operatie Spinnenweb. Het was een spectaculaire verrassingsaanval op Russische militaire vliegvelden waarbij zeker een tiental bommenwerpers en gevechtsvliegtuigen werd verwoest. Het signaal was toen duidelijk: Oekraïne is niet machteloos en heeft nog iets te onderhandelen.
De situatie blijft lastig voor Oekraïne – Rusland heeft meer middelen en meer manschappen en is de oorlog op Oekraïens grondgebied begonnen. Maar niet alle cijfers zijn in het nadeel voor Oekraïne, toonde Zelensky deze week aan Oekraïense journalisten. „Ik geef een voorbeeld van [11 augustus]”, zei Zelensky. „Rusland had 531 doden en 428 gewonden, 9 werden gevangen genomen. Wij hadden 340 verliezen: 18 gedood en 243 gewond, 79 vermist. […] hun verliezen zijn drie keer groter dan die van ons.”
NRC kan de door de Oekraïense president genoemde aantallen niet verifiëren. Wel is het aannemelijk dat de Russische doden een overschatting zijn, en tegelijk waarschijnlijk dat Rusland (veel) meer verliezen lijdt dan Oekraïne, omdat het in de aanval is en daarbij veel gebruikmaakt van bestormingen met infanterie.
Het speerpunt van het Oekraïense tegenoffensief ligt op dit moment in de regio Soemy. Ten noordoosten van Kyiv, tegen de Russische grens, claimde Oekraïne hier afgelopen week de bevrijding van verschillende nederzettingen.
Deze woensdag wordt er in en met Europa overlegd in een reeks van drie video-conferenties. Eerst spreken de Europese leiders met Oekraïne om 14.00 uur, om 15.00 sluiten de Amerikaanse president en vicepresident aan. Om 16.00 is er een afsluitend gesprek met de bondgenoten van Oekraïne, de landen die zich hebben aangesloten in de ‘coalitie van de welwillenden’.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC