REGIO - Een korte gevangenisstraf of een taakstraf na een dodelijk ongeluk. Voor nabestaanden die een dierbare hebben verloren is het soms moeilijk te begrijpen. Persrechter Hester Overbeek snapt dit. 'Je ziet vaak dat de emoties heel groot zijn. Dat is heel begrijpelijk.'
Volgens de rechter komt dit door de manier waarop de wet in elkaar zit. En daar zit volgens Overbeek wel een gedachte achter. 'Een klein foutje kan grote gevolgen hebben. Niemand gaat van huis met het idee een ongeval te veroorzaken. Maar het kan wel gebeuren.'
Om die reden moeten rechters bekijken in hoeverre een verdachte verantwoordelijk is voor een ongeval. 'Hoe meer schuld een dader heeft, hoe hoger de straf.'
Bekijk hier onze explainer over straffen bij verkeersongevallen:
Omdat verdachten vrijwel nooit opzettelijk een verkeersongeluk veroorzaken, vallen de straffen doorgaans lager uit dan bij moord of doodslag. Voor nabestaanden voelt dat soms wrang. Overbeek heeft hier alle begrip voor. 'Want voor nabestaanden is het gevolg hetzelfde bij een dodelijk ongeval als bijvoorbeeld bij doodslag.'
Zittingen kunnen daardoor zeer bewogen verlopen. 'Je ziet vaak dat de emoties heel hoog zijn, zeker als er een dodelijk slachtoffer is gevallen. Emotionele reacties zien we zowel in de rechtszaal als op social media. En dat is heel begrijpelijk. Want het leed van die mensen laat ons als rechters ook niet koud.'
Rechters merken dat er soms veel onbegrip is bij uitspraken. Dit komt mede doordat de juridische taal soms anders is dan spreektaal. Overbeek noemt als voorbeeld roekeloos rijden. 'De juridische term roekeloosheid betekent eigenlijk iets heel anders dan hoe het in volksmond bekendstaat. Roekeloosheid is voor ons als rechters de meest zware vorm van schuld die iemand kan hebben bij het veroorzaken van een verkeersongeval.'
Overbeek gaat verder: 'Dit gaat om ernstige verkeersfouten waarbij levensgevaar ontstaat of gevaar voor lichamelijk letsel. Belangrijk daarbij is dat de automobilist zich er bewust van is dat dit gevaar er ook is.'
Het is een lat die hoog ligt en waar niet vaak iemand voor wordt veroordeeld. Terwijl voor buitenstaanders een enkele fout in het verkeer al kan voelen als roekeloos gedrag. 'Als de wet zo ingewikkeld is en zo ver afstaat van het alledaagse taalgebruik, dan is het niet gek dat mensen het soms niet begrijpen', aldus Overbeek.
Dit zorgt ervoor dat nabestaanden regelmatig een oproep doen voor hogere straffen. Overbeek legt uit dat rechtbanken dit niet zomaar kunnen bepalen. 'Rechters moeten zich in uitspraken houden aan wat de wet voorschrijft. En wetten worden niet door rechters gemaakt, maar door politici. Zo werkt ons staatsbestel: verschillende staatsmachten controleren elkaar, niemand heeft het alleen voor het zeggen. En dat is natuurlijk een goede zaak.'
Source: Omroep West Den Haag