Emancipatie Weer zet de SGP alleen mannen op de kieslijst. Thamar Kroes weet uit eigen ervaring hoe moeilijk een vrouw met talenten het heeft in SGP-kringen, en roept op tot verandering.
SGP-leider Chris Stoffer reageerde op de uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen in 2023. Foto Vincent Jannink
We zagen de nieuwste module van de masterclass ‘hoe negeer ik de helft van mijn kiezers’ vorige week, al ruim honderd jaar verzorgd door de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP). De allereerste vrouw die zich, na een lange aanloop en het opdoen van de nodige ervaring, aanmeldde voor de Tweede Kamerverkiezingen werd niet op de lijst geplaatst. De piepjonge voorzitter van de SGP-jongeren kreeg wel een plekje.
Thamar Kroes is arts-assistent en arts-onderzoeker
Het past in een patroon van uitsluiten en negeren van vrouwelijke competentie, waarbij besturende SGP’ers zich beroepen op de Bijbel. Hoewel de SGP werd opgericht als tegenreactie op het vrouwenkiesrecht, werd de vrouwenstem uiteindelijk wel goed genoeg bevonden om de reformatorische macht te vergroten.
Vrouwen die op de bestuurlijke deur kloppen, worden echter stelselmatig afgewezen. Ook als zij zich voor hun bestuurlijke ambities beroepen op de Bijbel en tot in hun diepste vezels geloven dat God dit pad voor hen bedacht heeft, zoals te zien in de documentaire Houdt God van vrouwen? over Hilligje Kok-Bisschop – zij ijvert al jaren voor de positie van vrouwen in SGP-kringen.
Op het laatste SGP-congres in mei dit jaar stemden de (mannelijke) leden tegen een voorstel om in de partijbeginselen meer ruimte te maken voor politiek actieve vrouwen. Bestuursleden van het SGP-vrouwennetwerk beëindigden daarop hun partijlidmaatschap, omdat ze zich moegestreden en in de steek gelaten voelden. Terecht, want wat er volgde was een oorverdovende stilte.
Ook deze week maakte de partij er geen woorden aan vuil, behalve de opmerking dat er bij samenstelling van de lijst niet op geslacht was geselecteerd. Zouden de mannenbroeders zelf geloven dat zij een lijst hebben samengesteld waarin geen onderscheid is gemaakt op basis van geslacht? Alleen God en zijzelf weten het. Waarschijnlijker is een voortzetting van de traditionele SGP waarden, besturen zonder vrouwen. Ze zullen beide bestaan, SGP’ers die geloven dat er geen onderscheid gemaakt wordt, en zij die vrouwen ongeschikt vinden.
De waarheid van de meeste SGP-kiezers zal zich in het milde midden bevinden, dus daarom mijn oproep: SGP’ers, als u het voor uzelf niet nodig vindt, sta dan op voor uw dochters. Zij verdienen het om gehoord en gezien te worden om wie ze zijn.
Nu denkt u wellicht: waar bemoeit zij zich mee? Nou, ik ben een SGP-dochter. Opgevoed in de gereformeerde gezindte, opgeleid op een reformatorische school. Ik weet nog hoe het was om als maatschappelijk betrokken kind structureel de deksel op de neus te krijgen. Dat ik zelf in het reine moest zien te komen met de geldende reformatorische normen voor een vrouwelijk leven, terwijl mijn talenten me een andere weg wezen.
Het is nogal wat om in een omgeving op te groeien waarin je talenten en vaardigheden vooraf in een mal worden gegoten op basis van ge slacht. Waar je moreel wordt aangespoord je stem uit te brengen als het om verdelen van macht gaat, maar je niet bekwaam wordt geacht om je stem daadwerkelijk te laten horen. Waar iedereen trouw SGP stemt, maar intussen de helft van de kiezers niet meebeslist, omdat de eenheid in de partij gaat boven het faciliteren van een echte dialoog. Terwijl de SGP een partij is die onderschrijft dat van mensen verwacht wordt dat zij Gods eer nastreven door het woekeren met hun talenten. Behalve als het een vrouw met politieke talenten betreft.
Deze boodschap is impliciet, maar sinds de kandidaatstelling en afwijzing van Lilian Janse ook zeer expliciet. De regerende helft van de partij vindt het ook in 2025 beter om de andere helft van de partij geen letterlijke stem gegeven. Gewoon glimlachend negeren is het devies, de storm waait wel weer over; politieke gelijkwaardigheid voor vrouwen blijkt voor de SGP opnieuw een bijzaak.
Kiezers stelselmatig uitsluiten en tegengeluiden vakkundig negeren: het blijven geweldige mechanismen voor degenen die de macht voor zichzelf willen houden. Dus SGP’ers van het milde midden: sta op, spreek u uit en ga niet mee in deze machtspolitiek. Rechtvaardige mogelijkheden voor uw dochters, gebaseerd op talent en competentie, zijn geen bijzaak, maar een hoofdzaak voor een gezonde democratie. Vergeet niet, de helft van de SGP-zetels is door en voor vrouwen.
Zoals Eke Krijnen onlangs in deze krant schreef (NRC, 1/8): verzet begint bij de keuze om ongewone zaken niet te normaliseren, ergens niet aan te wennen en dit te blijven vertellen.
Source: NRC