Het aantal zzp'ers in de zorg blijft dalen, blijkt dinsdag uit cijfers van de Kamer van Koophandel. Vooral in de kinderopvang, thuiszorg en in ziekenhuizen stopten de afgelopen driekwart jaar veel zzp'ers.
Per saldo stopten 2.570 zzp'ers in de thuiszorg, een afname van 7,8 procent. Bij de kinderopvang was er met 1.378 minder zzp'ers een afname van 10 procent verspreid over de afgelopen driekwart jaar. In de categorie overig, waar ook de verpleegkundigen in ziekenhuizen onder vallen, vertrokken er 1.606 zzp'ers: een daling van 2,9 procent. De Kamer van Koophandel (KVK) rekent die categorieën allemaal onder de zorgsector.
De KVK nam november 2024 tot en met 31 juli 2025 als vergelijkingsperiode omdat in november een omslagpunt te zien is. "Tot november steeg het aantal zzp'ers. Daarna daalde het", zegt een woordvoerder tegen NU.nl.
Daarnaast keek de KVK naar het aantal stoppers en starters in het afgelopen driekwart jaar vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Daaruit blijkt ook dat in de thuiszorg, kinderopvang en ziekenhuisverpleegkundigen steeds minder zzp'ers starten.
En er waren procentueel gezien juist steeds meer stoppers. Zo stopten in de thuiszorg 94 procent meer zzp'ers dan het jaar ervoor. "Maar er is wel een verschil tussen je inschrijven of uitschrijven, en daadwerkelijk stoppen of beginnen met werken in de zorg", zegt arbeidsmarktdeskundige Bart van Krimpen van Randstad Groep Nederland tegen NU.nl. Zzp'ers kunnen hun inschrijving bijvoorbeeld laten staan zonder dat ze werken, en later toch weer opdrachten aannemen.
De afname heeft deels te maken met de wet over schijnzelfstandigheid. Vanaf begin dit jaar treedt de Belastingdienst strenger op als een zzp'er aan de slag gaat bij een bedrijf en er vrijwel op dezelfde manier werkt als een werknemer met een vast dienstverband. Bedrijven kunnen nu sneller een boete krijgen.
Dit staat al langer in de wet, maar tot dit jaar werd niet op die wet gehandhaafd. Sinds 1 januari is de Belastingdienst dat wél gaan doen.
Vooral in de zorg leidt dat tot veel onrust. Veel zzp'ers vreesden dat er geen werk meer voor ze zou zijn als de wet zou worden gehandhaafd. Vanaf december daalde het aantal zelfstandigen in de zorg hard. Veel instellingen in deze branche draaien bijna volledig op zzp'ers.
Al valt die daling ook te nuanceren, zegt Van Krimpen. "Het kan dat werkgevers door risico's en onduidelijkheid minder reden hebben om zzp'ers in te huren", legt hij uit. "Die kleinere vraag kan ook zorgen voor een afname van zelfstandigen."
Tegelijk ziet Randstad Groep Nederland bij eigen onderzoek vaak dat de meeste zelfstandigen als zzp'ers willen blijven werken. "Stoppen is voor de meeste mensen zeker niet de eerste keuze." Volgens Van Krimpen proberen veel zzp'ers andere manieren te vinden om wel aan de wet te voldoen. De afname van het aantal zzp'ers is dan ook relatief beperkt. Er werken op het moment ruim 1,7 miljoen mensen in Nederland als zelfstandige, van wie 156.000 in de zorg. "Wat er is gestopt, is eigenlijk maar een fractie daarvan."
En het kan ook dat een deel van de zzp'ers overstapt naar een andere sector, of overstapt naar loondienst. Van Krimpen: "Het is al met al best een complex beeld."
Door de strengere handhaving hebben veel zorginstellingen het personeelsbeleid het afgelopen half jaar veranderd, zeggen instellingen tegen NU.nl. "Het aantal aanvragen voor extern personeel liep bij mijn organisatie begin dit jaar flink terug", ziet directeur Ard Huininga van PIDZ, een bemiddelaar voor zzp'ers in de zorg.
"In eerste instantie werd in de zorg geprobeerd het tekort aan mensen intern op te lossen, maar al vrij snel begon dat te knellen." Medewerkers in loondienst moesten meer uren maken, wat leidde tot overwerk en extra werkdruk.
"Vervolgens moesten sommige afdelingen zelfs tijdelijk dicht omdat er geen personeel was", legt Huininga uit. Maar nu in de vakantieperiode grijpen zorginstellingen tóch massaal terug op zzp'ers. "De rek is eruit en flexibiliteit is weer hard nodig."
Source: Nu.nl economisch