In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan wekelijks over wat hem opvalt. Deze week fietst hij een (heel) klein stukje mee richting de klimaattop in Brazilië.
Het klinkt als een onmogelijke taak: fietsen naar de klimaattop in Brazilië (COP30). Toch is dat precies wat een groep klimaat- en fietsactivisten momenteel probeert. Op 14 mei vertrokken de eerste fietsers vanaf de grens van Azerbeidzjan, waar de vorige klimaattop plaatsvond.
Wisselende groepjes fietsers hebben sindsdien Georgië, Turkije, Bulgarije, Roemenië, Servië, Kroatië, Slovenië en Italië doorkruist, op weg naar Portugal. Daar moet in oktober een zeilschip vertrekken om een paar fietsers naar de top in Brazilië te brengen.
Deze week vertrok een andere aftakking van de COP30 Bike Ride vanaf het Jaarbeursplein in Utrecht. Als ik zelf met mijn fiets uit het station kom, heeft zich al een bonte verzameling van ongeveer twintig fietsers verzameld. Eén is verkleed als een klimaatsuperheld, inclusief cape, een ander draagt om onduidelijke redenen een kerstmuts.
Activisten worden in sommige media nog wel eens weggezet als een angstaanjagende bende, maar van dichtbij zijn ze doorgaans toch vooral een zooitje ongeregeld. Zo blijkt ook in Utrecht, als er twee onafhankelijke getuigen nodig zijn bij de ondertekening van een poster. Zij moeten een formulier invullen voor het Guinness World Records, omdat de activisten proberen officieel de langste fietsestafette ooit af te leggen.
Eén getuige staat al braaf het formulier in te vullen. "De andere is weer pleite!", roept iemand. Als onafhankelijk waarnemer besluit uw verslaggever dan maar op te treden als getuige van de start van deze recordpoging.
Als de openingsformaliteiten zijn afgerond, kan de groep beginnen aan de eerste etappe richting Dordrecht. Ik fiets een dagje mee, op kletstempo dwars door het Groene Hart. Veel deelnemers blijken doorgewinterde fietsers te zijn. Sommigen fietsten eerder ook al naar de klimaattoppen in Parijs (2015), Glasgow (2021) of Bakoe (2024).
Organisator Jolein Schorel legde vorig jaar ongeveer de helft van de afstand tussen Parijs en Bakoe af, waaronder een lang parcours door Turkije en Georgië. Het was lang onduidelijk of de fietsers eigenlijk wel Azerbeidzjan in zouden mogen, want de autoritaire staat houdt zijn landsgrenzen de afgelopen jaren dicht.
Na een week wachten in de buurt van de grens lukt het om de Azerbeidzjaanse bureaucratie te verslaan. "Ik kreeg een telefoontje: 'Je staat op de lijst, je moet nú naar de grens gaan!'" Precies voor aanvang van de klimaattop waren de fietsers in Bakoe.
Makkelijk is het dus niet om door tal van landen zo'n lange fietsroute te organiseren, laat staan om de tocht daadwerkelijk af te leggen. Maar door het toch te doen, hoopt Schorel aandacht te vragen voor de fiets als oplossing voor klimaatverandering, luchtvervuiling en gezondheidsproblemen.
Op de route staan overal besprekingen gepland met wethouders, burgemeesters en lokale fietsorganisaties. De activisten hebben een lijst van tien voorstellen bij zich, die oproepen tot betere fietsinfrastructuur en erkenning van de fiets als kernonderdeel van een groene economie. In elke gemeente wordt gevraagd om een steunbetuiging, zodat de activisten met een volle multomap in de Braziliaanse stad Belém kunnen verschijnen.
Op veel plekken is fietsen nog geen vanzelfsprekendheid, heeft Schorel onderweg kunnen zien. Fietspaden ontbreken in veel landen, of worden plotseling onderbroken. Daardoor vinden veel mensen het niet veilig genoeg om op de fiets te stappen. "Je komt onderweg overal mensen tegen die wel graag willen fietsen, maar het loopt gewoon spaak op alle fronten", zegt ze.
"Zo'n internationaal initiatief geeft ineens weer waarde aan hun lokale inzet", vervolgt Schorel. Ze hoopt haar enthousiasme voor de fiets als olievlek achter te laten op de route. Toch voelt de doorgewinterde fietsfanaat zich "eigenlijk helemaal geen activist", zegt ze. Om er schaterlachend aan toe te voegen: "Het is natuurlijk totaal ongeloofwaardig als ik dat zeg."
Na een tocht van vijf uur begint het te druppelen, maar gelukkig arriveert de groep fietsers al op de camping onder de rook van pfas-fabriek Chemours. De meeste aanwezigen fietsen nog door tot Brussel of Parijs, daarna nemen anderen het over. De estafette heeft nog iets minder dan twee maanden de tijd om Lissabon te bereiken, waarna - als de boot inderdaad gaat - een zeiltocht van ruim een maand volgt.
Vattenfall en een Deens investeringsfonds krijgen langer de tijd om een windpark op zee te bouwen, schrijft demissionair klimaatminister Sophie Hermans aan de Tweede Kamer. Ze hadden tijdens een veiling beloofd om in totaal 800 miljoen euro aan de staatskas te betalen tijdens de levensduur van het park, maar krijgen nu een korting van 400 miljoen. Ook hoeven ze minder geld te steken in waterstofproductie en zonnepanelen op zee. Netbeheerder TenneT zal juist extra kosten maken, al is nog niet bekend hoeveel.
De regering-Trump blijft zagen aan het Amerikaanse klimaatbeleid, op een manier die nog vele jaren kan doordreunen. The New York Times zet het helder op een rij. Ondertussen zegt minister van Energie Chris Wright dat hij de geschiedenis wil gaan herschrijven: de belangrijkste nationale klimaatrapporten van de afgelopen jaren zijn offline gehaald en worden nu "bijgewerkt" door de klimaatontkennende regering.
Volgende week wordt duidelijk of er een wereldwijd VN-verdrag over plasticvervuiling komt. Ik schreef er hier over.
Nu de (uitstekende) nieuwe versie van The Naked Gun in de bioscoop draait, leek het mij wel aardig om weer eens een deel van de oorspronkelijke serie te herkijken. En wat schetst mijn verbazing: The Naked Gun 2½ is een klimaatfilm! Met als slechteriken een groep fossiele-energiebaronnen die proberen te voorkomen dat de regering-George H.W. Bush inzet op hernieuwbare energie.
Vooruit, je zal deze film natuurlijk niet aanzetten voor de klimatologische inzichten. Maar gelukkig hebben ook de flauwe grappen hun effect in de afgelopen 34 jaar niet verloren. De avonturen van wijlen Leslie Nielsen zijn nog altijd even onnozel als hilarisch. Te zien op Netflix, SkyShowtime en online te huur.
Ik ontvang graag jullie vragen, feedback en tips! Je kan me bereiken via jeroen@nu.nl.
Source: Nu.nl economisch