Hij was heilig overtuigd van zijn eigen onschuld. Toch werd voormalig Jumbo-topman Frits van Eerd donderdag veroordeeld tot 2 jaar cel. Volgens de rechtbank wist hij donders goed dat hij met zijn foute vrienden uit de motorsportwereld strafbare feiten pleegde.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Het gezicht van Frits van Eerd staat gespannen, wanneer hij donderdagmiddag even voor enen arriveert bij de rechtbank in Groningen. Als hij de trap oploopt en de pers en bekenden ziet die op ‘zijn’ uitspraak zijn afgekomen, glijdt even een lach over zijn gezicht. Zijn het de zenuwen, of kijkt hij uit naar wat komen gaat?
Het is de dag die er al drie jaar aan zit te komen, sinds de Fiod bij een inval in Van Eerds huis 448 duizend euro aan contanten vond, deels in biljetten van 200 en 500 euro, deels verstopt in de koelkast en boekenkast. De supermarktondernemer heeft altijd zijn onschuld bepleit. Geeft de rechtbank hem gelijk, dan is dit de dag dat hij zijn naam zuivert. Gebeurt dat niet, dan hangt aan die naam voorgoed een smet.
Het Openbaar Ministerie betoogt tijdens de rechtszitting dat Van Eerd het cash geld aannam van Theo E., een autohandelaar en voormalig motorcrosser met banden in het criminele milieu. In ruil daarvoor tekende Van Eerd als Jumbo-baas sponsorcontracten met motorcrossteams, die een deel van dat geld weer naar E. doorspeelden. Op die manier zou E. inkomsten uit drugshandel witwassen.
De grote vraag was waarom Van Eerd, succesvol ondernemer en telg uit een van de rijkste families van Nederland, zich hiervoor liet gebruiken. Volgens het OM paaide E. de Jumbo-topman met contant geld en cadeaus, zoals crossmotoren, gereedschapskisten en een dieplader.
E. kon zijn kompaan bovendien onder druk zetten. Na een eerdere veroordeling van E. voor witwassen, wilde Jumbo geen zaken meer met hem doen en moest Van Eerd beloven het contact te verbreken. Onthulling dat de banden met de criminele E. niet waren verbroken, zou flinke reputatieschade opleveren voor de golden boy van Jumbo.
Het OM beschuldigde Van Eerd van passieve omkoping, witwassen en valsheid in geschrifte. Van Eerd en zijn advocaten ontkenden categorisch dat hij iets fout had gedaan. Vrienden en familieleden getuigden dat zij de bron waren van de contanten in zijn huis, al bleken hun verklaringen – opgesteld door Van Eerds secretaresse – bij nader onderzoek soms gaten te vertonen.
In het beklaagdenbankje zit Van Eerd donderdag met zijn hoofd tussen zijn schouders op de rechters te wachten, zijn blik strak op het bureau voor hem gericht. Theo E. is er niet, maar Van Eerd wel, net als tijdens de inhoudelijke behandeling van zijn zaak. Hij wil de rechtbankvoorzitter ‘in zijn ogen kijken als die het vonnis voorleest’, verklaart zijn advocaat later.
Het wordt een pijnlijke confrontatie voor Van Eerd. Een voor een veegt de rechter zijn verweren van tafel. De rechtbank ziet ‘een langdurig patroon waarin spullen onder de marktwaarde of gratis worden geleverd’, door E. aan Van Eerd. Van die ‘omkopingsmiddelen’ loopt een rechte lijn naar sponsoring door Jumbo. ‘Het moet Van Eerd duidelijk zijn geweest dat E. hem goederen gaf om er uiteindelijk zelf beter van te worden.’
Dat een groot deel van het sponsorgeld niet bij de crossteams, maar bij E. belandde, moet Van Eerd volgens de rechter ook hebben geweten. Zijn betrokkenheid bij het opstellen van de sponsorfacturen komt daarom neer op valsheid in geschrifte.
Ook gaat de rechtbank niet mee in Van Eerds verklaringen voor de grote hoeveelheden cash geld. Hij is weliswaar een rijk man met een voorliefde voor motorsport, maar het gaat om ‘ongebruikelijke coupures, deels bewaard op ongebruikelijke plekken’. De verklaringen van familie en vrienden noemt de rechter ‘deels oncontroleerbaar en ongeloofwaardig’. Wat wel controleerbaar was, bleek vaak niet te kloppen. Er is kortom ‘geen andere conclusie mogelijk’ dan dat het crimineel geld was, ‘en dat Van Eerd dat ook wist’.
Als de rechter hem drie keer schuldig heeft verklaard en is aangekomen bij de strafmaat, heeft Van Eerd zijn hand voor zijn mond geslagen. Het is duidelijk niet het vonnis waar hij op had gehoopt en gerekend.
De rechtbank wijst erop dat Van Eerd niet alleen de wet, maar ook de bij Jumbo geldende gedragscode heeft geschonden. Een gedragscode waarvan hij zelf het belang in een video voor nieuwe medewerkers benadrukte. Van Eerd heeft zichzelf volgens de rechtbank ‘ten koste van Jumbo verrijkt’ en daarmee ‘misbruik gemaakt van zijn positie als CEO’.
De topman is volgens de rechtbank schuldig aan ‘ernstige ondermijnende delicten, gedurende een langere periode gepleegd door iemand met een voorbeeldfunctie’. Uit het bewijs blijkt volgens de rechter dat Van Eerd zich ‘in kringen van drugscriminaliteit bevond’. Na de eerdere veroordeling van E. was Van Eerd bovendien ‘een gewaarschuwd man’.
Het OM had ingezet op een deels voorwaardelijke gevangenisstraf, maar dat zou volgens de rechtbank ‘geen recht doen aan de ernst van de feiten’. Die legt Van Eerd een onvoorwaardelijke celstraf van 24 maanden op.
Na het vonnis trekt de gevallen supermarktondernemer zich even terug met zijn advocaat Robbert Jonk, om vervolgens in het gezelschap van zijn vrouw en zonen aangeslagen de rechtbank te verlaten. Hij is ‘teleurgesteld’, zegt Jonk, en had dit vonnis ‘zeker niet verwacht’. Spijt heeft Van Eerd volgens zijn advocaat vooral over het feit dat hij contact hield met E. Een hoger beroep noemt de raadsman ‘zeer waarschijnlijk’. Van Eerd blijft voorlopig dus op vrije voeten.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant