Wiskundige Kees Hoogland had een missie: de democratie kon volgens hem niet functioneren zonder een gecijferde bevolking. Dus moest het rekenniveau omhoog. ‘Hij richtte zich op leerlingen van mbo en vmbo. De vwo’ers konden zichzelf wel redden.’
‘Kees, de wereld van gecijferdheid gaat je enorm missen’, schreef iemand in het condoleanceregister Memori. Een korte blik op die wereld bevestigt dat. Kees Hoogland gaat enorm gemist worden. ‘Hoe hard hij ook werkte, hoeveel hij ook nalaat, zijn werk is onvoltooid’, schrijft de Hogeschool Utrecht in een in memoriam. Maar: ‘Hij heeft zijn collega’s tot op het laatst geïnspireerd om ermee door te gaan.’
Lonneke Boels is Hooglands opvolger bij de hogeschool als lector wiskundig en analytisch vermogen van professionals. Dat is een mond vol, met daarin een belangrijke rol voor gecijferdheid. Om dat belang te duiden, komt Boels uit bij haar grootvader. ‘Mijn opa was een groenteboer die ’s avonds de muntjes zat te tellen.’ Gecijferdheid was destijds een kwestie van hoofdrekenen.
Tegenwoordig is de wereld, meer dan we beseffen, opgetrokken uit berekeningen. Boels: ‘Ons hele bestaan is doordrenkt van data.’ Dat vereist dus ook ander onderwijs, en daarvan was Kees Hoogland de onvermoeibare pleitbezorger.
Hoe goed hij kon pleiten, blijkt uit een lezing voor onderwijsorganisatie Lowan in 2023, nog te zien op YouTube. Hoogland gaat daarin, zoals hij het zelf noemt, morrelen aan ons beeld van rekenen. ‘Maak uw hoofd leeg’, zegt hij tegen zijn gehoor. ‘En laat de cijfers op u inwerken.’ Waarna op het scherm naast hem een bonte optocht volgt van schoenmaten, temperaturen, kortingen en filemeldingen.
Over dat laatste zegt hij in weer een ander filmpje: ‘Vroeger hoorde je op de radio dat een file een lengte had van 4 kilometer. Dat is een eenheid die gewoon gemeten kan worden. Nu hoor je: een file heeft een lengte van 30 minuten vertraging. Dat is veel functioneler. Maar je moet wel bedenken dat daarachter een vracht aan data, algoritmen en rekenmodellen zit.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Kees Hoogland komt in die filmpjes naar voren als de onderwijzer die iedere leerling zich wenst. Sterker nog: in zijn enthousiasme klinkt iets door van volksverheffing, een socialistisch ideaal uit vroeger tijden om laaggeschoolden op weg te helpen. In feite klopt dat ook. Hoogland bekommerde zich vooral om de zogenoemde laaggecijferden die niet meekunnen in de maatschappij. Monique Daalhuijsen, zijn vrouw: ‘Daarom richtte Kees zich ook op leerlingen van het mbo en het vmbo. Die van het vwo konden zichzelf wel redden.’
Volgens haar was zijn werk niets minder dan een missie. De democratie kon volgens Hoogland niet functioneren zonder een gecijferde bevolking. Met hoorbaar sarcasme verwijst Daalhuijsen naar VVD-leider Yesilgöz, die het kabinet liet vallen op het door haar overschatte probleem van de zogenoemde nareizigers.
Kees Hoogland kwam ter wereld in een gereformeerd nest in Vlaardingen. Al op 15-jarige leeftijd liet hij het geloof achter zich, een vroeg bewijs van zelfstandig denken. Na zijn studie wiskunde in Leiden ging Hoogland aan de slag als docent. Daarna ontwikkelde hij zich tot opleider en onderzoeker, ook in het buitenland. In 2018 kwam Hoogland terecht bij de Hogeschool Utrecht.
Praktisch ingesteld als Kees Hoogland was, ging zijn promotieonderzoek over de voordelen van beeld boven tekst in het wiskundig onderwijs. Boels: ‘Dat heeft zeker effect gehad, met name in het mbo. Volgens Kees moest je vooral kijken naar wat mensen zelfredzaam maakt in de maatschappij.’
Twee jaar na zijn aanstelling als lector, in 2022, werd bij Hoogland uitgezaaide kanker vastgesteld. Ondanks die fatale diagnose bleef hij tot op het laatst de blijde boodschap van gecijferdheid verkondigen. De vraag waarop hij het meest trots was, hem ooit gesteld door zijn vrouw, weigerde hij te beantwoorden. ‘Kees keek altijd vooruit. We take it from here. Dat was zo ongeveer zijn levensmotto.’
Source: Volkskrant