DEN HAAG - Het ministerie van Algemene Zaken had er een dwangsom van 300.000 euro voor over om ambtenaren langer op het Binnenhof in Den Haag te laten werken. Dat blijkt uit stukken die Omroep West via de Wet open overheid (Woo) heeft opgevraagd over de verhuizing van het ministerie.
Omdat het pand niet brandveilig was, wilde de gemeente Den Haag dat alle ambtenaren het pand op 18 september vorig jaar zouden verlaten. Zo niet, dan dreigde een dwangsom van 100.000 euro per week.
Het ministerie had echter meer tijd nodig voor de verhuizing en vroeg burgemeester Jan van Zanen om de dwangsom met drie weken uit te stellen. Die ging daar niet mee akkoord: de last onder dwangsom bleef van kracht.
De gemoederen liepen hoog op, blijkt uit mails, nota's en vergaderverslagen. Het ministerie wilde koste wat kost langer blijven. Eerder werd al bekend dat het ministerie bereid was om bij brand delen van het complex waar AZ zat, op te offeren. En nu blijkt ook dat ambtenaren tot het laatste moment probeerden onder de dwangsom uit te komen.
Zo werd er gezocht naar een manier om zo lang mogelijk op het Binnenhof te blijven. 'Wordt nog spannend dus, of het bestuurlijke muizengaatje/geitenpaadje wordt gevonden', staat in interne mails van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).
De premier en de ambtenaren moesten verhuizen vanwege de renovatie van het Binnenhof, maar ook omdat het pand brandonveilig was.
Vanaf het Binnenhof verhuisde Algemene Zaken naar het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Turfmarkt.
Inmiddels zijn de ambtenaren doorverhuisd naar het ministerie van Economische Zaken aan de Bezuidenhoutseweg.
Wat dat geitenpaadje precies is, blijft onduidelijk. Het RVB verwijst naar een nota die bijna volledig is zwartgelakt, wat betekent dat 'de informatie niet openbaar gemaakt kan worden'.
Ook werd op het Binnenhof lang gehoopt op een nieuw besluit van de gemeente. In een mail van ambtenaren van het RVB blijkt dat zo'n nieuw besluit 'op zich mogelijk is'. 'Maar ja, hoe krijg je die zo ver?', vraagt een medewerker zich af.
In een brief aan de gemeente Den Haag op 12 augustus werd een poging gedaan en werd de burgemeester gevraagd om af te zien van het opleggen van de dwangsom. Het ministerie noemt 'de grote belangen van de staat' en vindt het 'onevenredig als tot handhaving wordt overgegaan'.
Een deel van het personeel moest toegang houden tot het Binnenhof in het 'nationale belang en de staatsveiligheid'.
En zelfs toen niet onder de dwangsom bleek uit te komen, werden manieren gezocht om de verhuizing uit te stellen. Uit een nota blijkt dat ongeveer 35 medewerkers eigenlijk tot 9 oktober tijd nodig hadden.
'Dit betekent dat er na 18 september niet volledig wordt voldaan aan de door de gemeente opgelegde last, er zijn drie weken lang nog circa 35 mensen in het gebouw', schrijft het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) - eigenaar van het Binnenhof - in een nota.
'Op het moment dat de gemeente constateert dat RVB en AZ in overtreding zijn, verbeuren wij de dwangsom van 100.000 euro per week dat de overtreding voortduurt.' Het ministerie van AZ zou de dwangsom daarmee voor lief nemen en dus willen betalen om maar langer te blijven zitten.
Uiteindelijk is het niet zo ver gekomen. Het ministerie haalde nagenoeg al haar medewerkers op tijd weg uit het Binnenhof. Los van enkele beveiligers en zo'n vijf tot tien mensen die de extra beveiligde ICT-systemen moesten afbouwen.
Een groep ambtenaren moest volgens toenmalig minister Mona Keijzer langer op het Binnenhof blijven werken. Zij moesten bij de computers met staatsgeheimen kunnen. Het bleek namelijk nog niet gelukt om deze computers aan te sluiten op een tijdelijke locatie.
'Het RVB en het ministerie van Algemene Zaken hebben destijds aan de gemeente Den Haag aangegeven dat het niet verantwoord zou zijn om van het Binnenhof naar een tijdelijke locatie te verhuizen, voordat de noodzakelijke bouwkundige maatregelen om veilig te kunnen werken gereed zouden zijn', laat een woordvoerder van AZ weten.
Omdat dit geen kantoorfunctie is, mochten zij wel blijven. Een dwangsom werd niet opgelegd en voor de andere medewerkers werd toch onderdak gevonden.
Waarom dat uiteindelijk toch lukte? 'We hebben alles op alles gezet om de datum alsnog te halen', verklaart een woordvoerder van het ministerie van AZ.
Burgemeester Jan van Zanen was destijds onverbiddelijk: de ambtenaren moesten vanwege de brandveiligheid vertrekken. 'De grens is bereikt', zei hij tegen de NOS.
Dat het ministerie er een dwangsom voor over had om langer op het Binnenhof te blijven, maakt geen grote indruk op Van Zanen. 'Het gaat om de uitkomst', laat hij via zijn woordvoerder weten.
'Men legt over het algemeen een last onder dwangsom op om een opdracht extra kracht bij te zetten. (...) Men heeft uiteindelijk besloten om gehoor te geven aan de opdracht.'
Source: Omroep West Den Haag