Israëlische onderzoeken naar vermeende oorlogsmisdaden in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever hebben nog weinig opgeleverd. Een Britse organisatie nam 52 zaken onder de loep en concludeert dat er sprake is van een ‘patroon van straffeloosheid’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
In slechts één geval werd een militair door de rechter gestraft: een reservist kreeg afgelopen februari zeven maanden gevangenisstraf omdat hij Palestijnen in de Sde Teiman-gevangenis had mishandeld. Ook is er enkele keren iemand ontslagen of op non-actief gesteld.
Verreweg de meeste onderzochte voorvallen, 88 procent, bleven onbestraft. Ze werden ofwel afgesloten omdat er geen overtredingen werden gevonden (zeven zaken), zijn ‘nog in onderzoek’, of resultaten van zo’n onderzoek zijn nooit vrijgegeven. Onder die laatste categorie vallen onder meer vier schietpartijen waarbij Palestijnen werden gedood in de buurt van of bij voedseldistributiepunten in Gaza.
Het in Londen gevestigde Action On Armed Violence (AOAV) doet onderzoek naar gewapende conflicten wereldwijd. Voor deze rapportage namen de onderzoekers 52 gevallen van mogelijke Israëlische oorlogsmisdaden en geweldsmisdrijven door militairen onder de loep. Ze keken daarbij naar voorvallen op de Gazastrook en de Westoever die tussen 7 oktober en eind juli in Engelstalige media werden beschreven en waarna een onderzoek werd aangekondigd. Bij die acties kwamen 1.303 Palestijnen om het leven, en raakten er 1.880 gewond.
Volgens de AOAV komt uit die inventarisatie een ‘patroon van straffeloosheid’ naar voren. De onderzoeken die het leger zegt te doen zouden in de meeste gevallen alleen maar ‘politieke toneelstukjes’ zijn.
Veel gevallen op de lijst van AOAV vertonen ‘deprimerende’ overeenkomsten, schrijven de onderzoekers: ‘De cyclus is inmiddels vertrouwd: een bloedbad haalt de krantenkoppen, IDF kondigt een onderzoek aan, maanden later volgt een bedekte bekentenis (als die al komt) waarin ‘vergissingen’ worden toegegeven maar boze opzet wordt ontkend. En de wereld draait door.’
Een van de Israëlische onderzoeken die wel is afgerond, ging over de aanval op een ambulancekonvooi in maart dit jaar. Hierbij werden vijftien medische hulpverleners gedood. Aanvankelijk stelde het Israëlische leger dat de auto’s zonder lichten reden en militairen zich bedreigd voelden. Video’s maakten al gauw duidelijk dat dit niet waar was. De lampen van de ambulances brandden, en ook de slachtoffers droegen reflecterende vesten die ze duidelijk herkenbaar maakten als ambulancepersoneel. Internationale partners van Israël, zoals Nederland, eisten een onderzoek naar de vermeende oorlogsmisdaad, iets wat werd toegezegd. Uiteindelijk constateert het IDF dat er meerdere ‘professionele missers’ zijn begaan en dat orders zijn genegeerd. Een verantwoordelijke ondercommandant zou zijn ontslagen.
Naar buiten toe houdt Israël vol dat het elke klacht en elke beschuldiging serieus onderzoekt. Het rapport van AOAV citeert Shawan Jabarim, directeur van de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al-Haq, die de gang van zaken als volgt inschat: ‘De cultuur van straffeloosheid in Israël is geen foutje in het systeem, maar het systeem zelf.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant