1930-2025 Iliescu speelde een belangrijke rol in de val van het communisme en de Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu. Later werd Iliescu zelf beschuldigd van misdaden tegen de menselijkheid.
Aanhangers van de voormalige Roemeense president Ion Iliescu proberen posters van hem te bemachtigen tijdens een bijeenkomst georganiseerd door de Sociaaldemocratische Partij in een arme wijk van Boekarest.
De voormalige president van Roemenië Ion Iliescu, is op 95-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de Roemeense regering maandag in een officiële verklaring. Hij was de eerste democratisch gekozen president van het land sinds de val van het communisme in 1989.
Iliescu begon zijn politieke loopbaan als overtuigd communist binnen het regime van dictator Nicolae Ceaușescu. Tot 1971 was hij minister van Jeugd in Ceaușescu’s regering. In dat jaar raakte hij in ongenade en werd hij uit de regering gezet.
In 1989 maakte hij zijn politieke rentree: als zelfbenoemd leider van het Front voor Nationale Redding (FNR) speelde hij een belangrijke rol in de opstand tegen Ceaușescu en het communisme. Het FNR had destijds de facto de militaire autoriteit in het land.
In de dagen na de revolutie kwamen meer dan 1.100 mensen om het leven. Iliescu werd later beschuldigd van misdaden tegen de menselijkheid vanwege zijn rol in het aanhoudende geweld nadat Ceaușescu was afgezet.
Iliescu werd in 1990 als sociaaldemocraat verkozen tot de eerste democratische president van Roemenië. Hij werd herkozen in 1992, verloor in 1996, maar keerde in 2000 terug voor een laatste termijn. Tijdens zijn eerste regeerperiode zette hij in op de overgang van het communistische systeem naar een democratische rechtsstaat.
Zijn derde ambtstermijn stond in het teken van internationale integratie: in 2004 trad Roemenië toe tot de NAVO en werd het EU-toetredingsverdrag ondertekend, waarmee de weg werd geëffend voor het uiteindelijke lidmaatschap in 2007.
Iliescu werd meerdere keren aangeklaagd. In 2018 werd hij formeel beschuldigd van misdaden tegen de menselijkheid, omdat hij zou hebben nagelaten om in te grijpen tijdens tal van gewelddadige incidenten waarin burgers onnodig om het leven kwamen tijdens de revolutie van 1989. De rechtszaken tegen hem sleepten zich decennialang voort en werden meerdere keren geopend en weer gesloten, zonder tot een definitief oordeel te komen.
Zijn gezondheid ging de laatste jaren achteruit. In 2019 onderging hij een hartoperatie en in juni van dit jaar werd bij hem longkanker vastgesteld.
De Roemeense regering heeft aangekondigd dat Iliescu een staatsbegrafenis krijgt. „Hij had de moed om de confrontatie aan te gaan met Ceaușescu en diens dictatuur, en zette Roemenië op onomkeerbare wijze op het Euro-Atlantische pad,” aldus een verklaring. „Hij was een sterke leider, geliefd door velen, betwist door anderen — zoals dat in een democratie gebeurt.”
Source: NRC