De Zwitserse president Karin Keller-Sutter reist dinsdag af naar Washington om met de Amerikaanse regering te spreken over handel. President Donald Trump verraste Zwitserland vorige week met een importheffing van 39 procent, naar verluidt vanwege een rampzalig telefoongesprek met Keller-Sutter.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over de agrarische sector en voedsel.
Zwitserland is een van de grote verliezers van de nieuwe importheffingen die Trump afgelopen vrijdag aankondigde. De heffing van 39 procent is hoger dan de 15 procent die voor de Europese Unie geldt, en ook hoger dan de 31 procent die Trump het land in april nog in het vooruitzicht had gesteld. De Zwitsers voerden naar eigen zeggen ‘constructieve gesprekken’ met Washington over een heffing van 10 procent.
Een heffing van 39 procent, van kracht vanaf aanstaande vrijdag, zou het land volgens werkgeversorganisaties tienduizenden banen kunnen kosten. Voor Zwitserse edelmetalen, horloges, machines en chocolade is Amerika de belangrijkste exportbestemming. Een zesde van alle Zwitserse export gaat naar de Verenigde Staten.
De dreigende heffing van tafel krijgen is daarom prioriteit nummer één voor de Zwitserse regering. President Keller-Sutter, tevens minister van Financiën, reist dinsdag nog naar Washington. Ze wordt vergezeld door Guy Parmelin, vicepresident en minister van Economische Zaken, en twee staatssecretarissen. De regering meldt in een verklaring dat het doel van de reis is ‘de Verenigde Staten een aantrekkelijker aanbod te doen, in een poging de hoogte van de heffingen op Zwitserse exportproducten te verlagen’.
Sinds Trump de heffing vrijdag bekendmaakte, is de grote vraag hoe het Alpenland de toorn van de Amerikaanse president over zichzelf heeft afgeroepen. Begin juli lag een deal op tafel met daarin een heffing van 10 procent. De handtekening van Trump bleef echter uit.
Een medewerker van het Witte Huis zei vrijdag tegen Reuters dat het land geen ‘betekenisvolle concessies’ had gedaan in de handelsgesprekken. ‘Als een van de rijkste landen op aarde, met de hoogste inkomens, kan Zwitserland niet verwachten dat de VS een eenzijdige handelsrelatie tolereren.’
Zwitserse media kwamen in het weekeinde met details over een desastreus telefoontje tussen Keller-Sutter en Trump, enkele uren voordat de Amerikaanse president de nieuwe heffingen wereldkundig zou maken. Een ‘slechtgehumeurde’ Trump zou daarin hebben geklaagd over het handelstekort van 39 miljard dollar met Zwitserland, dat met een heffing van 10 procent niet zou verdwijnen.
Keller-Sutter legde Trump uit hoe dat handelstekort tot stand is gekomen, maar Trump vond haar toon naar verluidt ‘belerend’ en begon over heffingen hoger dan 30 procent te spreken. Keller-Sutters pleidooien en verwijzingen naar het conceptakkoord waren aan dovemansoren gericht.
Na een discussie van zo’n twintig minuten ontving de Zwitserse staatssecretaris Helene Budliger een sms’je uit de kring rond Trump: ‘Beëindig het gesprek, anders wordt alles alleen maar erger.’ Twee minuten later ging de hoorn op de haak, twee uur daarna kregen de Zwitsers de rekening gepresenteerd: een heffing van 39 procent.
De vraag is nu hoe Keller-Sutter de schade kan beperken. In de verklaring van de regering staat niets over een ontmoeting met Trump. Komt die er wel, dan is de handel in goud vermoedelijk het eerste punt waarop ze haar ambtsgenoot zal tegemoetkomen.
De export van baren goud is namelijk een van de belangrijkste drijvers van het Zwitserse handelsoverschot met de VS. Dat is een gevolg van een eigenaardigheid in de wereldmarkt voor goud: de twee belangrijkste handelslocaties gebruiken andere eenheden. In Londen verhandelt men goudbaren van 12,5 kilo, in New York wegen ze 1 kilo.
Wie zijn goud van Londen naar New York verplaatst, doet dat doorgaans via Zwitserse smelterijen. Zeker nu de goudprijs de afgelopen jaren door het dak is gegaan, drukt die handelsstroom een steeds groter stempel op de Zwitsers-Amerikaanse handelsbalans. Economisch levert het de Zwitsers echter weinig op. Een heffing op goud is daarom een kleine concessie.
Paradoxaal genoeg is de heffing van Trump niet van toepassing op goud. Hetzelfde geldt voor geneesmiddelen, een andere belangrijke sector voor Zwitserland. De Amerikanen beraden zich nog op een aparte heffing voor alle geneesmiddelenimport.
Tegelijkertijd wil Trump dat geneesmiddelen in de VS goedkoper worden. Onder meer Novartis en Roche, twee grote Zwitserse medicijnfabrikanten, kregen deze week een brief van Trump met de eis hun prijzen te verlagen.
Ook Trumps handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer richtte zijn pijlen vrijdag op de Zwitserse farmasector: ‘Ze verschepen enorme hoeveelheden geneesmiddelen naar ons land, maar wij willen geneesmiddelen in ons eigen land produceren.’
Keller-Sutter zou haar onderhandelingspartners kunnen paaien met de aankoop van vloeibaar gas en Amerikaanse straaljagers, of met aanvullende investeringen in de VS. Heffingen op producten uit de VS schrappen is lastig: dat deed Zwitserland al in 2023 voor alle industriële goederen. De resterende heffingen op landbouwproducten genieten brede politieke steun.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant