De nieuwe Zuid-Koreaanse regering reikt de noorderburen de ene na de andere olijftak aan. Vriendelijke gebaren zoals het stopzetten van propaganda-uitzendingen moeten Noord-Korea naar de onderhandelingstafel krijgen. Tot dusver haalt Pyongyang zijn neus op.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was correspondent in Beijing en bezocht Noord-Korea in 2018.
Eind deze week moeten de twintig luidsprekers aan de Zuid-Koreaanse kant van de grens met Noord-Korea zijn ontmanteld. De propaganda-uitzendingen van nieuws en K-pop waarmee Seoul het hart van gewone Noord-Koreanen probeert te winnen, waren al eerder stilgevallen als een van de eerste beleidsdaden van een nieuwe liberale Zuid-Koreaanse regering.
Seoul probeert vertrouwen te winnen bij de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Na drie jaar snoeiharde oorlogstaal tegen Pyongyang heeft het vorige kabinet van oerconservatieven het veld geruimd. De nieuwe president Lee Jae-myung werkt nu het stappenplan af waarmee eerdere presidenten uit zijn Democratische Partij Korea in het verleden de verhoudingen met Noord-Korea hebben proberen te verbeteren.
Ook Pyongyang stopte met het uitzenden van kindergehuil en andere herrie die Zuid-Koreaanse grensbewoners uit de slaap hield, maar voor een dialoog met het zuiden is geen belangstelling, zegt Pyongyang elke keer als Seoul de hand uitstrekt.
Deze afwijzingen kunnen niet als een verrassing komen, nadat Pyongyang in 2024 het streven naar eenwording van de door de Koude Oorlog gescheiden geraakte Korea’s heeft afgeschaft. Noord-Koreaanse monumenten die verzoening met het zuiden symboliseerden, werden zelfs demonstratief opgeblazen, want na een grondwetswijziging is Zuid-Korea geen ‘broeder’ meer, maar ‘vijand nummer 1’.
In datzelfde jaar baarde Kim opzien door met 11 duizend Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde tegen Oekraïne te vechten, nadat Noord-Koreaanse munitie en wapens eerder hun weg naar het front vonden. Het nieuwe partnerschap met Rusland maakt Kim stoutmoedig. Volgens de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst NIS wentelt de Noord-Koreaanse leider zich in ‘strategisch vertrouwen’ in het voor zijn dictatuur uiterst gunstige geopolitieke klimaat.
Zelfs het aanbod de door Pyongyang verafschuwde militaire oefeningen met de Verenigde Staten deze maand uit te stellen doet Kims machtige zus Kim Yo-jong af als ‘iets dat eerder had moeten worden gedaan’. Seoul kan wat haar betreft ook ophouden met ‘dagdromen’ over de Kims als mogelijke gast op de vergadering van de APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) die Seoul later dit jaar organiseert.
De Kim-dynastie laat al langer doorschemeren slechts aan tafel te willen met wereldleiders die Noord-Korea zonder voorbehoud erkennen als officiële kernmacht. ‘Twee landen in het bezit van kernwapens’, zoals Pyongyang zichzelf in dezelfde divisie als de Verenigde Staten plaatst, kunnen wellicht als ‘gelijken’ praten over reductie van het aantal kernwapens, maar het tijdperk dat de internationale gemeenschap Noord-Korea onder druk kan zetten om het kernwapenprogramma op te geven, is voorbij.
Accepteren dat Noord-Korea kernwapens heeft én houdt zou een waterscheiding betekenen in de Amerikaanse buitenlandpolitiek, die draait om denuclearisatie van het Koreaans schiereiland. De Amerikaanse president Donald Trump liep na enkele spectaculaire ontmoetingen met Kim in 2018 en 2019 vast op de Amerikaanse verwachting dat Kim bereid zou zijn tot ontmanteling van zijn kernwapenprogramma. En dat is nog steeds Trumps einddoel. Dat verklaart mogelijk zijn desinteresse: Trump weet dat hij in Pyongyang niet gemakkelijk wint.
Mocht Trump zijn blikveld naar Azië verleggen, dan is het realistischer te onderhandelen over het stopzetten van de Noord-Koreaanse militaire steun aan Rusland dan een bij voorbaat kansloze nieuwe poging om Kim zijn kernwapens te laten opgeven, aldus historicus John Delury tegen de in Noord-Korea gespecialiseerde nieuwswebsite NK News. ‘Kim uit de oorlog tegen Oekraïne praten is moeilijk, maar niet onmogelijk’, zegt Delury.
Tot Kim weer op de Amerikaanse radar komt, dient president Lee met zijn vredesouvertures de deur naar Pyongyang voor Trump op een kiertje te houden. Volgens Delury kan Seoul het beste blijven benadrukken ‘dat Zuid-Korea op de lange termijn economisch meer te bieden heeft dan Rusland’.
Dat wordt koorddansen voor Lee nu de gebruikelijke gebaren geen effect sorteren. Dan wordt het tijd voor ongebruikelijke handreikingen, bijvoorbeeld sancties opheffen of zelfs de oude droom van eenwording opgeven. Dat soort onorthodoxe stappen behelzen echter grote politieke risico’s voor een kersverse president.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant