is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
In deze krant vond afgelopen week een traditioneel rondje Bregman-bashing plaats, een folklore die zich eens in de zoveel tijd, ik schat halfjaarlijks, voltrekt. Zoals u weet schrijft Rutger Bregman zeer goed verkopende boeken, en heeft hij ook nog de bedoeling om de wereld beter te maken. Dat is ondraaglijk voor sommige mensen, en aangezien ook mijn onderbuik van Hollandse makelij is, begrijp ik dat best.
Het zou mensen desalniettemin sieren wanneer zij gewoon dat zouden zeggen: dat zij Bregman stom vinden. Want de stukken die voor inhoudelijke kritiek moeten doorgaan, slaan nergens op. De meest recente cyclus van Bregman-bashing begon met een relatief neutraal verslag van Bregmans School of Moral Ambition en de ‘cirkels’ van yuppen die daar met elkaar hun morele ambitie bespreken, inclusief (geestige) sneertjes over snackwortels en Vrijwitjes.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dat verslag werd gevolgd door een opiniestuk van Doortje Lenders, die lekker schrijft, maar onder aan de streep toch vooral wil zeggen dat ze een hekel heeft aan hogeropgeleiden die meer verdienen dan zij. Hoewel ze gelijk heeft dat een goedbetaalde baan niet per se bewijst dat je enorm slim bent, gaat ze voorbij aan de wil om hard te werken. Een belangrijk element van ‘ambitie’ dat de moreel ambitieuzen nu net wél hebben (en de meeste critici van Bregman niet).
Lenders doet honend over deelnemers die worstelen om hun morele ambitie te verenigen met hun levensstandaard en financiële plichten als ouder en als huizenbezitter. Ze vindt morele ambitie helemaal niet lastig en stelt voor dat consultants die morele ambitie hebben maar ‘gewoon’ de helft van hun salaris moeten inleveren en hun huis verkopen.
Wereldvreemd; het is natuurlijk helemaal niet raar dat mensen die tijd en geld hebben geïnvesteerd in hun opleiding een marktconform salaris willen. We kunnen wel wensen dat geld niet de belangrijkste motivatie voor mensen is, maar dat is het natuurlijk wel. Haar poging om vrijwilligerswerk in Kenia verdacht te maken, is zelfs een beetje bedenkelijk.
Columnist Mark van Ostaijen gaat nog een stap verder en verklaart morele ambitie tot een ‘post-politieke suikerspin’, wat dat ook moge zijn. Morele ambitie zou een oxymoron zijn: ‘ambitie is een hoogst individuele drijfveer, terwijl moraliteit een politieke en dus publieke aangelegenheid is en iedere vorm van individualisme ontstijgt.’
Merkwaardig, want waarom zou ambitie alleen maar een individuele aangelegenheid zijn? Er zijn toch volop voorbeelden van organisaties en andere groepen mensen die een gezamenlijke ambitie hebben? En waarom zou moraliteit nu weer uitsluitend een publieke aangelegenheid zijn en iedere vorm van individualisme ontstijgen? Moraliteit lijkt me juist erg individueel: hoe vaak constateren we immers niet dat een ander er een ‘andere moraal’ op nahoudt?
Er druppelt een zeker links tribalisme door in de stukken van Lenders en Van Ostaijen: (voormalige) Zuidassers kunnen gewoon geen echt goede bedoelingen hebben, en ze zijn inherent hypocriet door dingen te willen combineren die niet te combineren zijn. Het is cynisch en een beetje nihilistisch: GeenStijl, maar dan met een ligfiets. De kritiek op Bregman blijft hopeloos voorspelbaar: rechts windt zich op over het ‘morele’ in morele ambitie, links valt over de ‘ambitie’. Beide komen met afgekloven hypocrisieverwijtjes.
Kijk, ik vind Rutger Bregman ook heus stom hoor – weten we nog hoe hij de plank missloeg na de Russische inval in Oekraïne? Maar tegelijkertijd heeft hij ook best vaak gelijk, is zijn bereik jaloersmakend en is het aanmoedigen van morele ambitie gewoon hartstikke goed. Dat ik dit durf toe te geven, maakt mij overigens niet moreel ambitieus, hoogstens moreel superieur.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant