is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Misschien kunnen Oekraïne en Europa deze keer profiteren van Trumps personalistische politiek.
Bij de Amerikaanse president Donald Trump is het politieke persoonlijk. Wie hem mishaagt, krijgt de formidabele macht van de Amerikaanse staat achter zich aan. Brazilië kreeg een volkomen willekeurige importheffing van 50 procent opgelegd wegens de vervolging van Trumps geestverwant Jair Bolsonaro. Canada kreeg 35 procent omdat het de Palestijnse staat wil erkennen.
Anderzijds heeft Trump altijd gesuggereerd dat hij vrede zal stichten, omdat hij een goede verstandhouding heeft met autoritaire politici als de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Russische president Vladimir Poetin. Zijn beleid wordt gedreven door beeldvorming en het verlangen zichzelf te presenteren als een geweldige dealmaker die de Nobelprijs voor de Vrede nauwelijks meer kan ontlopen. Na ruim een half jaar presidentschap zijn de resultaten echter bedroevend.
Met veel bombarie regelde hij een bestand in Gaza, zodat de wapens zwegen tijdens zijn inauguratie. Daarna is de situatie alleen maar verslechterd. Door de steun van Trump voelde Israël zich aangemoedigd om nog meer geweld te gebruiken, de humanitaire hulpverlening te ontmantelen, de Gazanen uit te hongeren en plannen voor een etnische zuivering te smeden.
Inmiddels vindt zelfs Trump dat Israël te ver is gegaan, maar vooralsnog zijn er geen tekenen dat hij bereid is om Netanyahu serieus onder druk te zetten.
Ook in Oekraïne is de situatie verslechterd sinds het aantreden van Trump. Aanvankelijk leek de Amerikaanse president aan te sturen op een snel akkoord met Rusland, ten koste van Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin werd hierdoor aangemoedigd om de bombardementen op burgerdoelen verder op te voeren.
Poetin lijkt echter zijn hand overspeeld te hebben door geen enkele concessie te willen doen in het vredesoverleg met Oekraïne en de Verenigde Staten. Daarom is Trump nu boos op Poetin. Niet omdat Rusland oorlogsmisdaden heeft gepleegd en het internationaal recht heeft geschonden, maar omdat Poetin Trump voor schut heeft gezet in zijn pogingen om vrede te stichten.
Deze week loopt het ultimatum af dat Trump aan Poetin stelde: als Rusland geen deal met Oekraïne sluit, zullen de VS sancties treffen. Poetin heeft een risico genomen door een narcistische persoonlijkheid als Donald Trump zo nadrukkelijk te tarten. De Amerikanen hebben de mogelijkheden om Rusland zwaar te treffen, zeker als zij secondaire sancties afkondigen tegen landen die Russische energie afnemen. Of zij dat ook zullen doen, is zeer de vraag. Gezien de voorgeschiedenis is diepe scepsis geboden.
Niettemin: misschien kunnen Oekraïne en Europa deze keer profiteren van Trumps personalistische politiek. Als zelfbenoemde grootste dealmaker op aarde kan hij zich moeilijk als voetveeg van het Kremlin laten gebruiken. Hij heeft zich in een situatie gemanoeuvreerd waarin hij zwak oogt als hij Poetin niet aanpakt. Tot nu toe heeft hij vooral het kwetsbare Oekraïne onder druk gezet. Hopelijk voelt hij zich nu gedwongen tegen het sterkere Rusland op te treden.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant