Frankrijk is om, Canada heeft het beloofd en het Verenigd Koninkrijk dreigt ermee. De erkenning van de staat Palestina roert de westerse regeringen. Experts zien vooral een symbolische aanval op Israël en betwijfelen of de gemiddelde Palestijn ermee geholpen is.
Frankrijk zal in september als 148e van de 193 VN-landen Palestina erkennen. Noorwegen, Spanje, Ierland en Slovenië gingen de Fransen vorig jaar al voor. Het Verenigd Koninkrijk en Canada volgen mogelijk in september. Maar nog steeds zijn vooral westerse landen kleurloos op de wereldkaart vol erkenners. Het draait namelijk om meer dan alleen de Palestijnse Gebieden.
Steeds meer westerse regeringen voelen een steeds groter ongemak over de ontwikkelingen in Gaza. "De gevolgen van de voedselblokkades zien we dagelijks op televisie", zegt universitair docent internationale betrekkingen Peter Malcontent.
Ook kunnen de westerse leiders niet stil blijven na de aanhoudende pro-Palestijnse betogingen in hun landen. Maar de erkenning van een Palestijnse staat wordt soms als een speelbal gebruikt. Zo dreigde de Britse premier Keir Starmer dinsdag Palestina te erkennen als Israël niet onmiddellijk stopt met de agressie in de Palestijnse Gebieden.
Volgens experts laat deze uitspraak zien dat er een politiek spel achter de beloftes en dreigementen zit. Losse erkenningen gaan niet veel veranderen, denkt hoogleraar bestuursrecht Wim Voermans. "Daarvoor moeten alle grote landen die stap zetten, ook de Verenigde Staten."
Westerse landen worstelen met de vraag hoe ze effectief druk kunnen uitoefenen op Israël. Voor zware economische sancties is een eensgezinde Europese Unie nodig. Maar de EU weet nog geen vuist te maken. Dat komt vooral doordat belangrijke spelers als Duitsland en Tsjechië dwarsliggen.
Landen willen het verschil maken, maar bekijken ook wat ze het minste pijn doet, legt jurist internationaal recht Alex Takkenberg uit. Handelsbelemmeringen kunnen de eigen economie treffen, terwijl een land erkennen in principe geen geld kost.
De experts noemen de erkenning van Palestina vooral een symbolische sanctie. Malcontent: "Hopelijk is het de eerste stap op weg naar Europese sancties die echt pijn kunnen doen. Maar er verandert niet gek veel. De gemiddelde Palestijn is hier niet mee geholpen. "
Met de erkenning van een Palestijnse staat neemt de druk op twee manieren toe. Enerzijds op de landen die Palestina nog niet op de wereldkaart hebben staan. "Drie kwart van de wereld doet dit al. Het wordt voor landen steeds ongemakkelijker om achter te blijven", vertelt Takkenberg.
Als de Verenigde Naties je erkennen, kan je doorgaans spreken van algemene erkenning, benadrukt Voermans. De VN wordt gedomineerd door de Veiligheidsraad. Voermans: "Als daar ook maar eentje jou niet erkent, zoals de VS, word je nooit echt toegelaten tot de VN." Volgens de hoogleraar neemt de druk op de VS toe, doordat Frankrijk en de VK - ook leden van die Veiligheidsraad - richting erkenning bewegen.
Bovendien wakkeren deze erkenningen ook de discussie in Israël zelf verder aan, ziet Malcontent. "Daar daalt langzaamaan het besef in: we komen in het verkeerde rijtje landen te staan. Dan horen we bij de paria's van de internationale gemeenschap."
Israëlische burgers merken steeds meer de gevolgen. Zo noemt Malcontent een Israëlisch cruiseschip dat na hevige protesten niet aanmeerde bij een Grieks eiland. "Israëliërs staan achter de oorlog tegen Hamas, maar ze zien hun imago op het internationale toneel pijlsnel verslechteren."
Voermans legt uit wat volledige erkenning voor een staat kan betekenen. "Voor andere staten ben je dan volledig juridisch gemachtigd. Zij mogen je soevereiniteit niet schenden. Dan heeft Israël ook niks meer te zoeken in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Officieel wordt dat nu gezien als een soort binnenlands conflict."
In 1933 is in het Verdrag van Montevideo vastgelegd aan welke vier criteria een staat moet voldoen. Er moet sprake zijn van een permanente bevolking, een afgebakend gebied en effectief gezag van een overheid. En de belangrijkste vereiste: je moet door de andere staten erkend worden. Hoe en of dat gebeurt, bepalen de landen zelf.
Bij de eerste drie elementen zijn er al wat obstakels, zoals het effectief gezag van een overheid. Hamas wordt gezien als een terroristische organisatie, maar de Palestijnse Autoriteit niet. Maar dat criterium is dus niet net zo essentieel als erkenning door andere staten.
Ten slotte merkt de hoogleraar op dat steeds meer landen oren hebben naar een tweestatenoplossing. Voermans: "Het erkennen van de staat Palestina is daarin een belangrijke stap."
Source: Nu.nl algemeen