De Verenigde Staten hebben financiële sancties ingesteld tegen Alexandre de Moraes, de hoogste rechter van Brazilië. Voor zover bekend is dit de eerste keer dat Washington de Magnitski-wetgeving inzet tegen een lid van de rechterlijke macht in een democratisch land.
Door deze jongste aanval op Moraes, die namens het Hooggerechtshof belast is met de vervolging van ex-president Jair Bolsonaro wegens het beramen van een staatsgreep in 2022, lopen de spanningen tussen de Verenigde Staten en Brazilië verder op. De populistische Bolsonaro is een geestverwant van de Amerikaanse president Donald Trump.
Met de zogeheten Magnitsky-wetgeving kan Washington buitenlandse overheidsfunctionarissen de toegang tot de VS ontzeggen en hun vermogens bevriezen, wegens betrokkenheid bij corruptie en ernstige mensenrechtenschendingen. Ook mogen Amerikanen geen zaken doen met personen op de sanctielijst. De wet wordt gebruikt tegen zowel corrupte buitenlandse ambtenaren als overheidsfunctionarissen die worden verdacht van betrokkenheid bij ernstige mensenrechtenschendingen.
De uit 2016 daterende wet is vernoemd naar de Russische advocaat Sergej Magnitski, die na het ontdekken van een miljoenenfraude bij de Russische belastingdienst in 2009 werd doodgeslagen in een Russische gevangenis. Canada, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben soortgelijke wetgeving.
De VS hebben de wet in het verleden onder meer ingezet tegen Chinese bestuurders die verantwoordelijk worden gehouden voor de vervolging van Oeigoeren in de West-Chinese provincie Xinjiang, en tegen de politieke top van Hongkong wegens repressie van de democratiseringsbeweging in de voormalige Britse kroonkolonie. Ook leden van de militaire junta in Myanmar die betrokken waren bij de vervolging van de Rohingya-minderheid kregen deze financiële sancties opgelegd, net als politiemensen en lijfwachten in Saoedi-Arabië die worden beschuldigd van de moord op journalist Jamal Khashoggi.
De wet is nadrukkelijk bedoeld om ervoor te zorgen dat lager overheidspersoneel, dat meestal buiten schot blijft, niet ongestraft wegkomt met mensenrechtenschendingen. Nu zet Trump dit zware middel in tegen een Braziliaanse rechter die zijn politieke geestverwant aanpakt. Volgens de Braziliaanse justitie zijn de sancties ‘willekeurig en onrechtvaardig’. Dit is ‘een zware en onaanvaardbare aanval op de soevereiniteit van ons land’, aldus procureur-generaal Jorge Messias in een bericht op X.
Bolsonaro wordt vervolgd wegens het beramen van een staatsgreep nadat hij in 2022 de verkiezingen had verloren. De ex-president is recentelijk vrijgelaten uit voorlopige hechtenis, maar moet een enkelband dragen om te voorkomen dat hij naar de VS vlucht. Ook moet Bolsonaro zijn contacten met buitenlandse overheidsfunctionarissen stopzetten en geen berichten op sociale media plaatsen, omdat het Hooggerechtshof hem ervan verdenkt op die manier Amerikaanse hulp te mobiliseren.
Volgens de Amerikaanse minister van financiën Scott Bessent heeft ‘Moraes zichzelf rechter en jury verklaard in een onwettige heksenjacht tegen Amerikaanse en Braziliaanse burgers en bedrijven’. Daarmee doelt Bessent waarschijnlijk op de socialemediaplatforms X en Truth Social, die Moraes bestrijdt wegens de desinformatie die de aanhangers van Bolsonaro daar verspreiden.
X is om die reden in Brazilië tijdelijk uit de lucht geweest, en dat is volgens de Amerikaanse regering ‘onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting’, die nu wordt afgestraft met financiële sancties. In juli kregen Moraes en zijn familieleden al geen visa meer voor de VS.
Bolsonaro’s zoon Eduardo, die in maart al is uitgeweken naar de VS, toonde zich woensdag op X in zijn nopjes met de ‘historische mijlpaal’, terwijl hij de tegenstanders van zijn familie waarschuwde dat ‘machtsmisbruik tegenwoordig wereldwijd gevolgen heeft’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant