is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
Voor het eerst neemt Nederland zelf maatregelen tegen Israël. De nog voorzichtige koerswijziging is hoognodig.
Ten lange leste komt het demissionaire kabinet met maatregelen om Israël te dwingen de humanitaire nood in de Gazastrook te lenigen. Nadat minister-president Dick Schoof vrijdag zei dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu ‘een andere koers’ moet gaan varen, werd maandag een Catshuisberaad ingelast. Na dit overleg tussen premier, vicepremiers en de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie volgde een brief aan de Tweede Kamer. Daar dringt een deel van de oppositie al langer aan op een veel hardere opstelling.
Tot nu toe hield minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp (NSC) namens het kabinet vast aan een EU-brede aanpak. Nederland alleen zou naar zijn zeggen ‘geen deuk in een pakje boter slaan’. In de Kamerbrief blijft het kabinet het belang van de Brusselse route benadrukken, maar kondigt het voor het eerst ook nationale maatregelen aan.
Het gaat allemaal op kousenvoeten en is voor de vele slachtoffers te weinig en te laat, zeker nu demissionair premier Schoof zelf ook spreekt van ‘een catastrofale situatie’. Maar dat tenminste een begin wordt gemaakt om de schroomvalligheid te laten vallen, is een stap vooruit.
Veldkamp zal op ministerieel niveau de Israëlische ambassadeur ontbieden, staat in de Kamerbrief. Eerder gebeurde dat door een topambtenaar. De Israëlische ministers en hardliners Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir worden tot ongewenste vreemdelingen verklaard. ‘Dit omdat zij herhaaldelijk geweld door kolonisten hebben aangewakkerd tegen de Palestijnse bevolking, zij voortdurend de uitbreiding van illegale nederzettingen bepleiten en oproepen tot etnische zuivering in de Gazastrook’, aldus de brief.
Nederland gaat zich tevens inspannen voor opschorting van het handelsdeel van de Associatieovereenkomst tussen de EU en Israël, indien het afgesproken humanitaire akkoord tussen de Unie en Israël nog steeds niet wordt nageleefd.
Israël laat inmiddels mondjesmaat weer voedselhulp toe (met gevechtspauzes en veilige routes), maar trok zich lange tijd niets aan van de eerdere afspraken daarover. Met als gevolg dat eten, schoon drinkwater en medicijnen zo schaars zijn geworden dat de huidige hongersituatie is ontstaan. Ook opschorting van de samenwerking in het grote Europese innovatieprogramma Horizon is nabij.
De kabinetsdraai en terechtwijzing aan de regering-Netanyahu leidden tot verontwaardiging in Israël, dat inmiddels de Nederlandse ambassadeur heeft ontboden. President Isaac Herzog noemde de maatregelen op X, na telefonisch contact met Schoof, ‘een enorme fout’. Het laat zien dat Nederlandse druk wel degelijk effect kan hebben.
De gang van zaken toont ook aan dat de maatschappelijke verontwaardiging over de lakse houding van het kabinet niet vruchteloos is geweest. Tegelijkertijd vinden hulporganisaties dat Nederland nog veel meer kan doen, zoals het opvangen van gewonde Palestijnen en meer financiële middelen dan de vrijgemaakte 3 miljoen voor het Rode Kruis en 1,5 miljoen voor VN-bureau UNOPS.
Het is in elk geval goed dat Veldkamp en Schoof beseffen dat zij – hoewel demissionair – voorlopig nog voort moeten met dit dossier en dat de lethargie al veel te lang heeft geduurd.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant