Het recente besluit om trans vrouwen in de VS te weren uit olympische competities voor vrouwen, verrast niet. Wat betekent dit voor individuele sporters?
Red Sullivan bij een fotoshoot begin dit jaar.
Het was best een gewaagde actie van turnster Simone Biles, vorige maand. De zevenvoudig olympisch kampioen viel op X uit tegen oud-zwemster Riley Gaines. „Ziek”, noemde ze de kritiek van Gaines op een meisjessoftbalteam dat net kampioen van de staat Minnesota was geworden. „Dit kampioenschap is gekidnapt,” schreef Gaines op X, verwijzend naar „de jongen” die in het team speelt, een transgender meisje.
Werd het geen tijd, vroeg Biles zich af, dat politiek activist Gaines ophield met het lastigvallen van trans sporters? „Je zou de transgender gemeenschap moeten ondersteunen en misschien een manier moeten vinden om sport inclusief te maken OF een nieuwe manier te vinden waarbij transgenders zich veilig voelen in sport”, schreef ze. „Misschien een transgendercategorie IN ALLE sporten!!”
Haar bericht baarde veel opzien, want hoewel Biles uitgesproken is als het om de mentale gezondheid van topsporters gaat, mengt zij zich doorgaans niet in politiek gevoelige debatten – waar dit een perfect voorbeeld van is. Biles moet de impact van haar actie hebben onderschat, want nadat onder meer Fox News haar gefileerd had, volgde een door haar zorgvuldig geformuleerd excuus voor de wijze waarop ze een „gevoelige, complexe kwestie” had aangekaart.
Door haar pijlen op Gaines te richten, schreef Biles op X, had ze het debat over trans sporters geen dienst bewezen, maar ze was nou eenmaal gefrustreerd over het feit dat er in het huidige systeem geen balans is tussen competitieve gelijkheid en inclusie, „beide essentieel in sport”. Individuele atleten – vooral kinderen – mogen volgens Biles „nooit het doelwit van kritiek worden op een gebrekkig systeem waar ze geen controle over hebben”.
Biles moet zich groen en geel hebben geërgerd aan het recente besluit van het Amerikaanse Olympisch en Paralympisch Comité (USOPC) om trans vrouwen in de VS niet meer toe te laten tot olympische sportcompetities voor vrouwen. Want daarmee is de balans definitief in het voordeel van competitieve gelijkheid uitgevallen. Of zoals de Amerikaanse president Donald Trump het noemde in zijn decreet Keeping Men Out of Women’s Sports, van begin februari: „veiligheid, rechtvaardigheid, waardigheid en waarheid”.
Op pagina 5 van de nieuwe athlete safety policy van het USOPC wordt het decreet in vage bewoordingen omschreven, onder het kopje ‘aanvullende vereisten’. Het sportorgaan zegt ervoor te zullen zorgen „dat vrouwen een eerlijke en veilige competitieomgeving hebben”, in overeenstemming met decreet 14201. Wat dat in de praktijk betekent, wordt niet duidelijk gemaakt.
Verrassend is de nieuwe lijn van het USOPC niet, want sinds de inauguratie van Trump, kiezen steeds meer sportbonden voor een hardere lijn ten aanzien van trans sporters, en volgen de relletjes elkaar in hoog tempo op. Zo weigerde een schermster afgelopen voorjaar bij een middelgroot toernooi in Maryland uit te komen tegen haar opponent Red Sullivan, een transvrouw. Het incident werd gefilmd en op sociale media gezet, waarna het viral ging. Media in binnen- en buitenland doken er op. Er volgde een hoorzitting over trans sporters in het Amerikaanse Congres.
Rond die hoorzitting, begin mei, zocht ik contact met Sullivan, die kort ervoor een interview had gegeven aan het blad Rolling Stone. Ze wilde wel praten, zei ze, maar moest haar woorden zorgvuldig kiezen, omdat ze niet wist of haar uitspraken tot tegenmaatregelen konden leiden van de regering-Trump. Wat als haar universiteit geen overheidsgeld meer zou krijgen? Of geen visa aan internationale studenten meer mocht verstrekken? Ze kon nog wel trainen, vertelde ze, maar zodra ze meedeed aan toernooien vanuit haar universiteit, kon dat tot problemen leiden, vanwege het decreet van Trump. „Ik lig onder een vergrootglas.”
Trans sporters in de VS hebben zich niet verenigd, zei Sullivan. „Er schermen zo’n honderd trans vrouwen in mijn land, van wie ik er een handvol ken. We hebben een chatgroep, maar dat is het wel zo’n beetje.” Ze is een van de weinige Amerikaanse trans sporters die zich durft uit te spreken, zegt de 20-jarige Sullivan. Niet alleen omdat hun scholen en universiteiten daarvoor gestraft kunnen worden, maar ook omdat het (online) haat oproept als ze zich uitspreken. „Er zijn mensen die zelfmoord hebben gepleegd vanwege die haat”, zei ze.
Ik besloot haar verhaal destijds niet op te schrijven, omdat ik wilde afwachten hoe sportbonden zouden reageren op het decreet van Trump, en wat voor gevolgen nieuwe regels voor sporters als Sullivan zouden hebben. Nu het Amerikaanse Olympisch Comité de regels heeft aangescherpt, en de Amerikaanse schermbond, als een van de eerste sportbonden, met nieuw beleid voor trans sporters is gekomen, dat bepaalt dat trans vrouwen alleen nog in de mannencategorie mogen uitkomen, leek dit me een goed moment.
De nieuwe regels van de schermbond gaan per 1 augustus in. Wat betekent dit voor Sullivan? Hoe is het haar de afgelopen maanden vergaan? „Vandaag heb ik mijn laatste toernooi gespeeld”, vertelde Sullivan, toen we elkaar afgelopen weekend weer spraken. „Het was een klein toernooi, met elf deelnemers. In principe zou ik na 1 augustus kunnen deelnemen aan gemengde toernooien, of mannentoernooien, maar vooral dat laatste zie ik niet zitten. Ik ben geen man. Het zou niet goed voelen om als vrouw aan een mannentoernooi mee te doen.”
Ze wil blijven trainen, arbitreren, en wie weet wil ze ook gaan coachen, maar zelf schermen in wedstrijdverband behoort tot het verleden. Ze heeft zich nooit met de beste schermers van de VS kunnen meten, laat staan van de wereld. „Maar ik heb wel veel vrienden gemaakt dankzij de sport. Schermen heeft mij gemaakt tot wie ik ben. Ik zal de toernooien gaan missen, want trainen zonder doel, zonder dat je je kunt meten met anderen, geeft weinig voldoening.”
Ik denk aan wat Simone Biles zei, over de balans tussen competitieve gelijkheid en inclusie. Zou het daar ooit van komen?
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC