Het demissionair kabinet overweegt nationale sancties in te stellen tegen Israël. Met een inreisverbod voor twee omstreden ministers, een tijdelijk wapenembargo en importbeperkingen moet Israël onder druk worden gezet om snel meer humanitaire hulp toe te laten in de Gazastrook. Dat schrijft minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën) zijn omstreden wegens hun extremistische uitlatingen. Nederland is niet het eerste land waar deze ultrarechtse bewindslieden niet langer welkom zijn. Het kabinet pleitte ook eerder al in EU-verband voor sancties tegen het tweetal, dat onder meer opriep tot etnische zuiveringen in de Gazastrook.
De uitzichtloze humanitaire ramp en hongersnood in Gaza als gevolg van het optreden van Israël nopen het kabinet ertoe de druk op de regering-Netanyahu op te voeren. Premier Dick Schoof heeft de Israëlische president Isaac Herzog maandag telefonisch op de hoogte gesteld van de nieuwe Nederlandse houding ten opzichte van het Israëlische optreden in Gaza. ‘Het doel van het kabinet is glashelder: de mensen in Gaza moeten onmiddellijk ongehinderde en veilige toegang krijgen tot humanitaire hulp’, schrijft Schoof op X.
De situatie in Gaza is ronduit rampzalig en verslechtert met de dag. Al maanden houdt Israël de toegang van voedsel tegen met als gevolg dat Palestijnen slechts kunnen hopen dat een hongerdood hen bespaard blijft. Ondertussen blijft het Israëlische leger dodelijke aanvallen uitvoeren waarbij onschuldige burgerslachtoffers vallen. Secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres sprak eerder van een ‘mate van dood en verderf die in onze tijd haar gelijke niet kent’.
Alles over politiek vindt u hier.
De boodschap van Schoof, gericht aan de regering van premier Benjamin Netanyahu, tegen wie een arrestatiebevel wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid is uitgevaardigd door het Internationaal Strafhof, volgt na een ingelast spoedberaad maandagavond op het Catshuis. Daar waren naast de premier ook de vicepremiers en minister van Buitenlandse Zaken, Caspar Veldkamp aanwezig. Schoof noemt de situatie in Gaza ‘catastrofaal’.
Tot voor kort zag het kabinet nog niets in een nationaal optreden tegen Israël. Minister Veldkamp meende dat maatregelen in EU-verband meer impact zou hebben. Nu vriendelijke verzoeken richting bondgenoot Israël niet tot een staakt-het-vuren hebben geleid en de situatie alleen maar verder lijkt te verslechteren, is het kabinet bereid om eigen maatregelen te nemen.
‘Om Israël te informeren over welke stappen het kabinet zet, zal de Israëlische ambassadeur op ministerieel niveau worden ontboden’, schrijft Veldkamp. Hij zal dat gesprek ook aangrijpen om bij de regering van premier Benjamin Netanyahu nog eens ‘met klem’ aan te dringen op een andere koers. ‘De huidige situatie is onverdraaglijk en onverdedigbaar.’
De export van wapens naar Israël wordt vrijwel onmogelijk, meldt Veldkamp verder. ‘Zoals de situatie in Gaza nu is, is het vrijwel uitgesloten dat een vergunning wordt verleend voor de uitvoer naar Israël van wapens die kunnen bijdragen aan de activiteiten van de Israëlische krijgsmacht in de Gazastrook of op de Westelijke Jordaanoever.’
Tegelijk maakte de Europese Commissie maandagavond bekend dat ze tot de conclusie is gekomen dat Israël zich niet houdt aan de mensenrechtenafspraken uit het Associatieverdrag en dat ze voornemens is het Horizon-programma stop te zetten, een samenwerkingsproject op het gebied van innovatie en wetenschap. Het commissievoorstel moet voor goedkeuring gesteund worden door een gekwalificeerde EU-meerderheid en kan in ieder geval rekenen op steun van Nederland.
EU-lidstaten als Duitsland zijn zeer terughoudend als het gaat om verregaande maatregelen richting Israël waardoor harde sancties nooit de benodigde unanimiteit onder de lidstaten kon krijgen. Mocht Nederland een eigen koers gaan varen, dan is het niet het enige EU-land dat daartoe besluit. De Franse president Emmanuel Macron maakte onlangs bekend dat Frankrijk zal overgaan tot het erkennen van de Palestijnse staat. Nederland ziet een tweestatenoplossing, en daarmee erkenning van de Palestijnse staat, al jaren als eindpunt van een vredesproces. Het kabinet is op dit moment niet van plan de erkenning van de Palestijnse staat naar voren te halen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant