Het is slecht gesteld met de staat van veel bruggen in Nederland. En daar heeft het vaarverkeer last van. In Harlingen waren zaterdag twee hijskranen nodig om enkele schepen te bevrijden. ‘Wegwezen, nu!’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Het is geen sinecure: negen vakmannen, een hoogwerker en twee hijskranen zijn zaterdagochtend vroeg nodig om de Industriebrug over de Franekertrekvaart in Harlingen een kwartiertje te openen. Al bijna twee weken gaat de brug niet omhoog, vanwege een defecte hydraulische aandrijving. ‘Geen onderdeel dat je even in de winkel haalt’, zegt John Walda.
De man die als projectleider waterbouw belast is met het onderhoud van circa tachtig bruggen in de Friese gemeente komt net aanfietsen in een fluorescerend hesje. De problemen kwamen begin vorige week aan het licht toen de Industriebrug niet meer dicht wilde. ‘We waren eigenlijk allang blij dat ze weer naar beneden ging’, zegt Walda, die lichtelijk gespannen aanschouwt hoe vanuit de hoogwerker de singels zorgvuldig aan de brug worden bevestigd.
Maar daarna ging-ie dus niet meer open. Renovatie stond al gepland voor 2027, zegt Walda. ‘Een storing komt altijd ongelegen. Meestal kunnen we wel iets met noodbediening, maar nu is echt alles stuk. We zijn allang blij dat we iets kunnen doen.’
Kleinere plezierboten konden de afgelopen dagen via de singel Harlingen in en uit. Maar schepen met een diepgang van meer dan 1,30 meter konden geen kant op en lagen vast in de jachthaven.
Zo ook de Frederika van Roel en Ria Oosterhof uit Heerenveen. De deftig gerenoveerde kotter van 19 meter lag op de werf voor een keuring. ‘Maar toen hij van de helling kwam, konden we er niet uit’, zegt hij.
En dus ligt het schip hier al dagen. ‘We mekkeren niet, want het is overmacht en mooi weer. Maar je wilt toch een keer verder’, zegt Ria, die de hele operatie vastlegt met haar smartphone. ‘Wat een spektakel, niet?’
Maar ondertussen gaat het skûtsjesilen vandaag in Grou aan het echtpaar voorbij. Ook voor een evenement met oude schepen in Den Helder zouden ze vanwege de stremming te laat komen. En dan is bij Kornwerderzand ook nog een schip tegen een sluis in de Afsluitdijk aangevaren. ‘Dat wordt filevaren’, weet Roel Oosterhof.
Het Harlinger brugongemak staat niet op zichzelf, en beperkt zich niet tot gemeentelijke infrastructuur. Vorige week slaakten verenigde scheeps- en vaarbelangenorganisaties een noodkreet over de bruggen en sluizen in Noord-Holland.
‘De situatie is nijpend door achterstallig onderhoud en recente incidenten, waardoor de bereikbaarheid van vaarwegen ernstig wordt belemmerd en de nautische sector grote schade ondervindt’, aldus de verklaring. Volgens de organisaties is regulier onderhoud te lang vooruitgeschoven. ‘Dit is niet het gevolg van overmacht, maar van politieke keuzes en gebrek aan bestuurlijke doortastendheid.’
Van de urgentie is inmiddels iedereen wel doordrongen, zegt Marc de Nies van de Watersportverbond (‘het kan nu wel even, want we liggen in het IJsselmeer te wachten op wind’). ‘En iedereen doet zijn best. Maar het ontbreekt aan mensen met de juiste kennis en ervaring.’
Rijkswaterstaat, beheerder van ruim duizend bruggen, onderkent het probleem. Een woordvoerder wijst op het eerder deze maand gepresenteerde Meerjarenplan Instandhouding. Daarin spreekt de organisatie van ‘de grootste onderhoudsopgave ooit’. ‘Nederland staat internationaal bekend om zijn goede infrastructuur. Maar die kwaliteit is niet langer vanzelfsprekend’, schrijft directeur-generaal Martin Wijnen.
Veel bruggen en sluizen stammen uit de jaren vijftig en zestig en zijn dringend toe aan renovatie of vervanging. Ondertussen kampt Rijkswaterstaat met schaarste van eigenlijk alles: materiaal, personeel, capaciteit, ruimte, stikstofruimte en budget.
Het aantal storingen en ongeplande werkzaamheden loopt verder op, erkent demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat Robert Tieman (BBB) in een brief aan de Tweede Kamer. ‘Hierdoor zal in eerste instantie de hinder op het water en de weg toenemen.’
Het kabinet trok weliswaar 300 miljoen euro extra beschikbaar uit, maar zelfs een budget van ruim 3 miljard per jaar is de komende jaren ontoereikend.
De vaarorganisaties snappen ook wel dat de operatie waar Rijkswaterstaat voor staat jaren gaat duren, zegt Marc de Nies van het Watersportverbond. ‘Maar voor ons is tijdige en adequate informatie cruciaal, en daar schort het nu te vaak aan.’
Hij pleit voor een watervariant op de bekende van A naar Beter-voorlichtingscampagne voor het wegverkeer. ‘Onvoorspelbaarheid is funest. Op het water neem je niet even een omleiding, zoals op de weg’, zegt De Nies. In maart werd hij al gebeld door Duitsers die zich afvroegen of ze deze zomer wel door Nederland konden varen. ‘Die zoeken een andere bestemming.’ Ook jacht- en verenigingshavens kunnen in zwaar weer komen als hun bereikbaarheid onzeker wordt.
‘We doen er echt heel erg veel aan om iedereen op de hoogte te brengen en te houden over wat er gaande is, liefst ruim van te voren’, reageert de woordvoerder van Rijkswaterstaat. ‘Maar er zijn meerdere bruggen gestremd door onderhoud en storingen en dat is bijzonder vervelend. Renovatie gaat niet van vandaag op morgen.’
In Harlingen heeft jachtwerf Atlantic goed nieuws bereikt: over anderhalve week is een reserveonderdeel beschikbaar. ‘Gelukkig maar, want we konden een week geen klanten ontvangen.’
Na ruim twee uur voorbereiding beginnen even na negenen de twee kranen met hijsen. Tientallen mensen zijn uitgelopen voor het spel van lijnen en kracht. In de lucht jagen de sterns op twee drones die de operatie vastleggen.
Na ruim een week geeft het brugdek zich gewonnen, een kleine exodus van schepen inluidend. Daar gaan ze: Helena, Optimus, Shakti, Kalista, De Ruyter, Hilde 13, Zenith (onder Belgische vlag) en uiteindelijk ook de Frederika, met hond Baloe voor op het dek. Gemeentelijk bruggenchef Walda kan opgelucht ademhalen. ‘Wegwezen, nu!’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant