is publicist en columnist van de Volkskrant.
Een artikel over de toename van ADHD-medicatie onder vrouwen verleidde mij om een online test te doen. Mijn leven is een eeuwige strijd met doelmatige organisatie. Ik ben een sloddervos: altijd sokken kwijt, of pasjes, sleutels, leesbrillen, wachtwoorden, inlogcodes, et cetera. Heel stressvol.
Toen ik aan het begin van mijn werkzame leven op kantoor zat, was ik snel afgeleid en zat ik om half vier knikkebollend in mijn bureaustoel. Ook ben ik een groots-en-meeslepend dagdromer. Ik fantaseer over mooie projecten, begin daar soms aan, maar blijk vaak een notoire uitsteller en een nooit-afmaker. Tussen droom en daad staan praktische bezwaren in de weg, dacht ik altijd. Maar misschien is het wel ADHD.
De uitslag van de test bevestigde mijn bange vermoeden: die raadde mij met klem aan een therapeut te zoeken omdat ik naar alle waarschijnlijkheid ADHD heb. Ik ben niet de enige: ADHD is in mijn vrienden- en kennissenkring – veertigers en vijftigers – een veelvoorkomende nieuwe aandoening. Een recente ADHD-diagnose doet plots elk kwartje van het inmiddels geleefde leven vallen. ‘Verrek. Daarom had ik dat arbeidsconflict. Daarom mislukte mijn onderneming/mijn huwelijk. Daarom twijfelde ik zo lang met een huis kopen en zijn de huizenprijzen nu alweer verdubbeld. Daarom.’
ADHD is een nieuwe identiteit, een nieuwe lens van waaruit je jezelf en je tekortkomingen en tegenslagen beziet. Hoopvol slikken ze nu pilletjes. Soms zijn ze enthousiast, soms nemen ze akelige bijwerkingen voor lief.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
‘Het feit dat vrouwen juist aan het begin van hun volwassenheid vastlopen en naar medicatie grijpen, ziet hoogleraar orthopedagogiek Laura Batstra aan de Rijksuniversiteit Groningen als een teken aan de wand dat zij ‘behoorlijk onder druk staan om (...) werk, studie en kinderen te combineren met een strak sportschema, een bloeiend sociaal leven en een streeploos huis’, las ik in deze krant. ‘Dat alles vergt organisatorisch vermogen, en het uitvoeren van een heleboel taken die veel mensen niet heel stimulerend vinden.’
Ik ben het met Batstra eens. Is het gek dat we, in een tijd waarin we zoveel van onszelf vergen, klachten krijgen? En zit de oplossing dan in een pilletje of in het veranderen van onze leefstijl? Om mijn werk passend te maken bij mijn eigenaardigheden en wensen koos ik al lang geleden voor freelancen. Ik wilde thuis kunnen werken. Op een werkdag een fietstocht kunnen maken als het mooi weer is. ’s Middags een dutje als ik moe ben. Ik ben best tevreden zo.
Ambities kunnen ons ziek maken. Maar het is niet alleen ambitie: keihard werken is vaak pure noodzaak. Een torenhoge huur of hypotheek is bittere realiteit voor velen en daar moeten we als samenleving iets aan doen.
De druk waaronder jongere hoogopgeleide vrouwen staan gaat trouwens moeiteloos over in de druk op hoogopgeleide vrouwen van middelbare leeftijd. Midden in de menopauze draaien zij nog steeds op voor het streeploze huis, de zorg voor (soms uitdagende) puberende kinderen, de intensieve mantelzorg voor zieke ouders, in combinatie met een inmiddels veeleisende topbaan en, oh ja, de sportschool. En dan hebben we het nog niet gehad over de druk waaronder laagopgeleide, armlastige vrouwen staan.
Zou ritalin dan de wonderpil kunnen zijn die een burnout afwendt?
Ik ken de strijd. Mijn leven veranderde door zorgmoederschap van een kind dat uiteindelijk thuiszitter werd. Maar mijn ambities jeukten: ik keek jaloers naar de carrières van vooral de mannen in deze krant en voelde mij een loser. Ik wilde dat ook; ik wilde meer. Het ging niet. Ik begon op te branden.
Sindsdien sta ik mijzelf toe unapologetic volgens het motto ‘liever lui dan moe’ te leven. Want die moeheid, die uitputting, die probeer ik te allen tijde te vermijden. Ik probeer het zonder medicatie. Opruimen helpt: minder spulletjes betekent minder lang zoeken. Minder nieuws en (belangrijk!) minder sociale media. En verder: acceptatie. Het is wat het is.
Maar toen ik eindelijk rust nam, mezelf toestond elke dag een uur lui in bad te liggen en oude romans te herlezen, lukte het ineens om mijn boek, waar ik minstens tien jaar mee bezig was, af te schrijven. Misschien is dit wel die mysterieuze ‘80/20-regel’ waar je succesgoeroes wel eens over hoort. Dat je in 20 procent van de tijd 80 procent van het echte werk doet. Als je maar een beetje rust in je hoofd hebt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns