Het Oekraïense parlement wil twee belangrijke anticorruptiediensten hun onafhankelijkheid afnemen. De diensten komen onder gezag te staan van de procureur-generaal, die op zijn beurt wordt benoemd door de president. De Europese Commissie is ‘ernstig bezorgd’ over de maatregel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een meerderheid van het Oekraïense parlement stemde dinsdagmiddag in met de verregaande inperking van de onafhankelijkheid van corruptiewaakhonden Nabo-e en Sapo. Het wetsvoorstel was een initiatief van de regeringspartij van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die een meerderheid heeft in het parlement. Zodra Zelensky zijn handtekening onder de wet zet, is de maatregel een feit.
De Oekraïense ngo Anti-Corruption Action Center, die niet door het wetsvoorstel wordt getroffen, spreekt van een ‘ongekende poging om de onafhankelijke corruptiebestrijding te vernietigen’. Eurocommissaris voor EU-uitbreiding Marta Kos zegt op X ‘ernstig bezorgd’ te zijn over de maatregel. ‘Het ontmantelen van de onafhankelijkheid van Nabo-e is een flinke stap in de verkeerde richting’, aldus Kos.
Corruptiebestrijding is een belangrijke voorwaarde voor Oekraïne om lid te mogen worden van de EU. Onafhankelijke waakhonden als Nabo-e en Sapo spelen daarbij een grote rol. De twee anticorruptiediensten werden opgericht na de Maidanrevolutie die in 2014 een eind maakte aan het bewind van de pro-Russische president Viktor Janoekovytsj.
De inperking van de onafhankelijkheid van Nabo-e en Sapo is onderdeel van een hoogoplopend conflict tussen de Oekraïense autoriteiten en de twee organisaties. Maandag deden de Oekraïense veiligheidsdiensten nog een reeks invallen bij medewerkers van Nabo-e. De binnenlandse veiligheidsdienst beschuldigt een hooggeplaatste medewerker van de corruptiewaakhond ervan banden te hebben met de Russische geheime dienst.
Volgens Nabo-e vonden de invallen plaats zonder huiszoekingsbevelen en met ongeoorloofde inzet van geweld. De organisatie vermoedt dat de invallen een vergeldingsactie zijn voor het corruptieonderzoek naar voormalig vicepremier Oleksi Tsjernysjov, een bondgenoot van president Zelensky. Door de huiszoekingen hebben de autoriteiten mogelijk toegang tot gevoelige dossiers van de anticorruptiedienst.
Na de invallen loodste Zelensky’s partij het wetsvoorstel dinsdag met een versnelde procedure door het parlement. Dit tot afschuw van een deel van de oppositie, die de maatregel beschouwt als teken dat president Zelensky steeds meer macht naar zich toe trekt.
Oppositiepolitici vrezen dat de corruptiewaakhonden, wanneer zij onder gezag staan van de procureur-generaal, minder geneigd zullen zijn om corruptieonderzoek te doen naar leden van de regering en andere hooggeplaatste politici.
De internationale anticorruptieorganisatie Transparency International roept Zelensky op het wetsvoorstel niet te ondertekenen. De organisatie noemt de oprichting van onafhankelijke corruptiewaakhonden ‘een van de grootste verworvenheden’ van de Maidanrevolutie.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant