Elke acht tot negen dagen wordt een vrouw gedood in Nederland, vaak door haar (ex-)partner. Dinsdag schoot een 53-jarige man, die al vaker gewelddadig jegens vrouwen was geweest, zijn ex dood in Gouda – op straat, in het bijzijn van hun kinderen.
is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over identiteit, polarisatie en extremisme.
Driekus K. (53) was al een tijdje op zoek naar zijn kinderen en ex-partner. Op Facebook plaatste hij op 5 juli een foto van hen: ‘HELP ME !!!! a.u.b !!! ik zoek mijn twee kinderen !!!’
Hij vermoedde dat zijn ex Joeweela (39) in een blijf-van-mijn-lijfhuis zat om te schuilen voor hem, zo schreef hij, wat later bleek te kloppen. In het bericht sprak hij haar direct aan: ‘Zeg niet (tegen de kinderen, red.) dat ik ziek ben in mijn hoofd en in de gevangenis zit en jullie dood maak.’
Het omineuze Facebook-bericht maakt glashelder om wat voor misdrijf het hier gaat: femicide, ook wel vrouwenmoord. Femicide is het doden van een vrouw of meisje, (deels) omdat zij een vrouw is. Zo’n veertig vrouwen worden per jaar om het leven gebracht in Nederland, elke acht tot negen dagen wordt een vrouw gedood. In bijna 60 procent van de gevallen is de dader een (ex-)partner of familielid, vrijwel altijd mannen.
Lang niet elk geval van partnerdoding of femicide haalt het nieuws. De laatste jaren is er wel meer aandacht voor femicide, vooral door enkele spraakmakende zaken. Zo was er eind 2018 de moord op de 16-jarige Hümeyra, die werd doodgeschoten in een fietsenstalling in Rotterdam door haar 32-jarige ex-vriend.
Slechts twee dagen na de moord in Gouda viel er een nieuw slachtoffer van femicide. Donderdagavond werd er weer een vrouw gedood door een man; ditmaal in Vlijmen. De politie hield in de woning een 35-jarige man uit Uden aan. Hij bleek haar partner te zijn.
De moord in Gouda is des te pijnlijker omdat Driekus K. net uit hechtenis vrij was gekomen en een gewelddadig verleden heeft. De 39-jarige vrouw deed begin juni nog aangifte tegen haar ex-partner. Hij werd vervolgens aangehouden wegens mishandeling van de vrouw en vuurwapenbezit. Voor dat laatste is hij twee weken vastgehouden; voor de mishandeling was er onvoldoende bewijs.
De raadkamer van de rechtbank Oost-Brabant verlengde de voorlopige hechtenis van K. niet en vond dus zijn vlucht- en recidivegevaar niet groot genoeg om hem langer vast te houden. Een maand later schoot hij Joeweela dood. Daarna vluchtte hij naar de duinen in Scheveningen, waar de politie hem ’s avonds aantrof met, vermoedelijk zelf aangebrachte, zware verwondingen waar hij ter plekke aan overleed.
Het was niet de eerste keer dat Driekus K. een ex aanviel. In 2009 werd hij veroordeeld tot 13 jaar celstraf wegens poging tot moord op zijn ex-partner in Boxtel. Toen zij de relatie beëindigde, wachtte hij haar op bij haar flat en schoot haar broer in zijn been en daarna de vrouw onder meer in haar borst en nek, zo blijkt uit het vonnis. ‘Jij moet dood’, zou hij geroepen hebben. De vrouw overleefde het ternauwernood.
Per inwoner is Nederland de nummer drie van Europa, na Finland en Zweden, als het gaat om femicide. Uit de Femicide Monitor van de Universiteit Leiden blijkt dat er in totaal 448 vrouwen zijn gedood van 2014 tot 2024. In 243 gevallen was de (ex-)partner de dader. In 17 procent van die gevallen pleegde de dader nadien zelfmoord, nog eens 9 procent deed een poging.
‘Het gaat om mannen die een dominante positie opeisen tegenover hun partner of ex, en haar vermoorden als zij een grens stelt’, zei Renée Römkens, emeritus hoogleraar gendergerelateerd geweld, vorig jaar in de Volkskrant. ‘Vaak gaat het mis als een vrouw de relatie heeft verbroken, of van plan is dat te doen. De man voelt zich gekrenkt en accepteert dat niet. Dat komt voor in alle klassen en culturen.’
Het zijn vaak dwingende mannen, volgens Römkens, die hun partner onder controle willen hebben. ‘Veel daders hebben een bovengemiddeld narcistische persoonlijkheid.’
Er zijn verschillende signalen dat het mis kan gaan, volgens Römkens. ‘Als mannen dreigen zichzelf iets aan te doen, of een huisdier, zijn dat aantoonbare risicofactoren. Zo blijkt uit onderzoek. Ze hebben kennelijk niets te verliezen.’ Een jaar geleden lanceerde de overheid het plan van aanpak ‘Stop Femicide!’ om dit soort rode vlaggen te herkennen en vroegtijdig te kunnen ingrijpen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant