Sinds de dood van Dietrich Mateschitz is er veel veranderd bij Red Bull. In de nasleep van het ontslag van Christian Horner als teambaas van Red Bull Racing is de aandacht sterk gericht op de machtsstructuur en wie de controle heeft binnen het moederbedrijf. Het mysterie rond het belang van 2 procent in Red Bull GmbH, dat op 31 mei van eigenaar wisselde, lijkt nu opgelost. Onderzoek van Motorsport-Total.com, een zusterpublicatie van Motorsport.com, versterkt de vermoedens dat deze transactie – in tegenstelling tot wat verschillende media eerder meldden – de machtsverhoudingen niet wezenlijk heeft veranderd.
De achtergrond: uit het Oostenrijkse handelsregister blijkt dat 2 procent van Red Bull GmbH – het moederbedrijf van het F1-team– is overgedragen van Chalerm Yoovidhya aan een Zwitserse trustmaatschappij genaamd Fides Trustees SA. De voorzitter van de raad van bestuur is een zekere Martin Christopher Bowen.
Omdat Horner slechts vijf weken na deze transactie werd ontslagen, zagen sommigen de interne herschikking als 'de echte reden achter Horners vertrek bij Red Bull'. Dat vermoeden was gebaseerd op speculatie dat er mogelijk een machtsverschuiving had plaatsgevonden van Thailand naar Oostenrijk binnen het Red Bull-imperium.
Bij navraag gaf Red Bull GmbH een korte verklaring: "Dergelijke regelingen zijn gebruikelijke praktijk om continuïteit op de lange termijn te waarborgen in succesvolle, grote ondernemingen. Verder vragen wij uw begrip dat wij zoals altijd geen publieke uitspraken doen over interne bedrijfs- of familieaangelegenheden."
Het leidde tot wijdverbreide speculatie: wie zit er achter Fides, de Zwitserse trustmaatschappij die nu het 2-procentsbelang beheert? En wie heeft daadwerkelijk stemrecht over deze aandelen? Want die 2 procent kan doorslaggevend zijn in het machtsevenwicht tussen de Yoovidhya-familie (49 procent) en Mark Mateschitz (eveneens 49 procent) in Red Bull GmbH.
Het ontslag van Christian Horner als teambaas leidde tot veel speculatie over de aanleiding.
Foto door: Zak Mauger / Motorsport Images
Nieuw onderzoek versterkt het beeld dat Fides die 2 procent aan aandelen beheert in opdracht van Yoovidhya – wat betekent dat de Thaise familie in de praktijk nog steeds 51 procent van Red Bull GmbH controleert. Officiële bevestiging hiervan is er echter (nog) niet. Wat wél bekend is: na het overlijden van Dietrich Mateschitz in oktober 2022 – die als enige algemeen directeur van Red Bull GmbH was – nam de familie Yoovidhya aanvankelijk een actievere rol in de dagelijkse gang van zaken. Er werd zelfs gesproken over een mogelijke verplaatsing van het hoofdkantoor van Fuschl am See in Oostenrijk naar Dubai of Amsterdam, vermoedelijk om fiscale redenen. Dat idee stuitte op stevige weerstand vanuit zowel het management als het personeel in Fuschl.
Rond dezelfde periode ontstonden spanningen over de toekomst van Horner. Volgens mediaberichten wilde men vanuit Fuschl de F1-teambaas direct ontslaan na de beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag aan zijn adres. Horner werd later vrijgepleit in een intern onderzoek. De Thaise aandeelhouders wilden hem echter koste wat kost behouden. Meer dan tweeënhalf jaar zijn inmiddels verstreken sinds het overlijden van Mateschitz. Onder de operationele leiding van drie algemeen directeuren – Alexander Kirchmayr (financiën), Oliver Mintzlaff (projecten & investeringen, waaronder de Formule 1), en Franz Watzlawick (dranken) – is Red Bull GmbH blijven floreren, ondanks economische tegenwind.
Kirchmayr, Mintzlaff en Watzlawick werden nog door Mateschitz zelf aangewezen als zijn opvolgers en hebben zijn nalatenschap tot nu toe succesvol voortgezet: in 2023 werd voor het eerst een omzet van meer dan 10 miljard euro behaald; in 2024 steeg dit tot 11,2 miljard euro dankzij de verkoop van 12,7 miljard blikjes wereldwijd. Dat leidde volgens geruchten binnen de Yoovidhya-familie tot twee belangrijke inzichten. Ten eerste: de oorspronkelijke afspraak – dat de operationele leiding in Fuschl ligt, terwijl zij als aandeelhouders blijven profiteren van de winst – blijkt in de praktijk zeer comfortabel. En ten tweede: het Oostenrijkse management heeft bewezen dat het, ook zonder Mateschitz, uitstekend kan presteren.
Sinds het overlijden van Dietrich Mateschitz is er veel veranderd binnen Red Bull.
Foto door: Red Bull Content Pool
De discussie over het verplaatsen van het hoofdkantoor naar het buitenland, waar het bedrijf mogelijk zou profiteren van een gunstiger belastingklimaat dan in Oostenrijk, is van tafel. Uiteindelijk is veel bij het oude gebleven: Fuschl heeft nog steeds de operationele leiding — nu een driemanschap in plaats van Mateschitz alleen — en Thailand incasseert 51 procent van de winst.
De beslissing om het 2-procentsbelang onder te brengen bij een Zwitserse trust, met een mandaat van Chalerm Yoovidhya, betekent waarschijnlijk dat er bij strategische patstellingen nu een neutrale partij is die de aandeelhouders van onpartijdig advies kan voorzien. Zo zou Fides kunnen fungeren als doorslaggevende stem in situaties zoals de Horner-kwestie, waarbij de aandeelhouders het volgens berichten lange tijd niet eens waren. Of Fides daadwerkelijk betrokken was bij het besluit over Horner blijft onduidelijk, maar de timing is opvallend: vijf weken na de transactie werd Horner ontslagen.
Volgens ingewijden is de turbulente periode na het overlijden van Mateschitz inmiddels voorbij. In Oostenrijk wordt gefluisterd dat Mark Mateschitz en Chalerm Yoovidhya momenteel juist een uitstekende werkrelatie hebben. "Op een of andere manier veranderde alles in de Formule 1 na de dood van Mateschitz", zei Ralf Schumacher in een interview op het YouTube-kanaal van Formel1.de. Vooral Horner zou veranderd zijn: "Plotseling had hij veel meer macht en begon hij zich anders te gedragen dan in de jaren daarvoor."
Terugblikkend vindt Schumacher dat het "als een boemerang is teruggeslagen." Het onderzoek naar Horner vorig jaar legde diepe scheuren bloot in het F1-programma — een afspiegeling van onenigheid aan de top van het bedrijf. Uiteindelijk beseften de aandeelhouders, zo voegde hij toe: "Het wordt alleen maar erger. We geven gigantische bedragen uit en boeken geen resultaten."
Christian Horner moest na twintig jaar plaatsmaken als teambaas bij Red Bull.
Foto door: Red Bull Content Pool
Maar de voormalig F1-coureur gelooft ook dat er aan beide kanten fouten zijn gemaakt. In februari 2024 zei hij dat "iemand geprobeerd heeft Horner er met geweld uit te werken – en dat is te ver gegaan." Het idee om een teambaas te vervangen, "zoals je een voetbaltrainer zou vervangen", was begrijpelijk. "Maar wat er toen gebeurde, was een smerige campagne."
Uiteindelijk is de overdracht van die 2 procent mogelijk helemaal geen machtsgreep geweest, maar eerder een stille overeenkomst tussen de aandeelhouders over de nieuwe verhoudingen binnen Red Bull GmbH. En te midden van alle mediaspeculatie, personeelswissels en strategische koerswijzigingen ontstaat nu het beeld van niet een plotselinge machtsstrijd, maar juist van diplomatieke stabilisering.
Source: Motorsport