is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Met een beetje goede wil kan worden gesteld dat de tulpenmanie, ook wel tulpengekte of tulpenkoorts genoemd, in 1623 begon. Toen werd voor het eerst een tulpenbol verkocht voor meer dan 1.000 gulden. Een echte vakman, zoals een meubelmaker, verdiende in die tijd iets meer dan 400 gulden per jaar.
In 1637, veertien jaar later, bereikte de manie het hoogtepunt. Op een veiling in Alkmaar werd 4.200 gulden betaald voor een Viceroy (Onderkoning), een tulp met vlammende strepen paars op een lichte achtergrond. Tien keer het jaarloon van een vakman. Speculanten werden steeds onbezonnener, tot ergernis van de geestelijkheid en burgerlijkheid.
Net op dat moment stagneerde de handel in Haarlem en kelderden de prijzen. Transacties werden ontbonden tegen enkele percentages van de oorspronkelijke biedingen: dat werd rouwkoop genoemd. De manie was voorbij.
De geboorte van de bitcoin vond plaats in 2009. Maar de manie begon in 2013, toen de waarde van de cryptomunt in april tot boven de 100 dollar steeg en in november tot boven de 1.000 dollar. Sinds die tijd gaan de prijzen, net als tulpenbollen tijdens de manie, op en neer als een achtbaan, afhankelijk van schandalen, fraude en overheidsmaatregelen.
Financiële toezichthouders moeten er niets van hebben. Bitcoins zijn ongeschikt gebleken als betaalmiddel. Maar ze voldoen als speculatiemiddel en als dikke vinger naar het establishment, net zoals tulpenbollen in de gouden eeuw. Dinsdag bereikte bitcoin een nieuwe recordprijs van 123 duizend dollar. Dat is een stijging van 75 procent sinds november.
De stijging van de bitcoin is deels te danken aan Donald Trump, die de virtuele munt omarmt en de financiële regulering versoepelt. Bitcoin en andere cryptovaluta worden niet langer tegengewerkt, maar gestimuleerd. Grote institutionele beleggers willen niet achterblijven en springen vaker op de rijdende trein.
Omdat het mondiale vertrouwen in de dollar afneemt, wordt naar alternatieven gezocht. Er zijn al centrale banken die bitcoin als deviezenreserve aanhouden (zoals in El Salvador en Bhutan) of willen gaan aanhouden (zoals in Tsjechië).
En dankzij financiële en technologische innovaties is de handel beter te faciliteren. De bitcoin is niet alleen een korte termijnbelegging meer, maar ook iets voor de langere termijn. De koers van de bitcoin mag dan rare sprongen maken, sinds 2013 is er ook een lijn omhoog.
De manco’s van bitcoin worden vergeten. Er komen wel wetten die fraude moeten tegengaan, maar de markt zelf blijft ongereguleerd. Als er een bitcoincrash komt, zoals de creditcrunch van 2008, zullen er geen centrale banken en overheden zijn die de rommel opruimen.
Maar 2008 is allang vergeten. Dat lag in het pre-bitcointijdperk. Bitcoin-manie heeft nog drie jaar te gaan voor de tulpenmanie in lengte is overtroffen.
Als de stijging tien keer het jaarloon van een vakman mag worden, zoals de Viceroy-tulp uit 1637, kan de waarde naar een half miljoen voordat het eindigt als rouwkoop.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant