Immigranten verdienen gemiddeld 15 procent minder dan vergelijkbare Nederlanders zonder migratieachtergrond. Ook als ze precies hetzelfde werk bij dezelfde werkgever doen, krijgen zij 5 procent minder betaald.
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Dat blijkt uit een internationale studie die woensdagmiddag is gepubliceerd in vakblad Nature. Sociologen uit negen verschillende landen, waaronder Nederland, de VS, Denemarken en Frankrijk, vergeleken de inkomsten van immigranten en hun kinderen met die van werkenden zonder migratieachtergrond. Hierbij corrigeerden zij voor kenmerken die het loonverschil kunnen verklaren, zoals opleidingsniveau, leeftijd en geslacht.
Volgens de analyse ligt het uurloon van immigranten in Nederland gemiddeld 15 procent lager dan dat van werkenden zonder migratieachtergrond. Voor immigranten uit Afrika en het Midden-Oosten loopt dat zelfs op tot 25 procent, terwijl het loonverschil met migranten uit ‘westerse’ landen kleiner is: 9 procent. Dat komt mogelijk doordat die laatste groep meer kennismigranten omvat.
Internationaal gezien behoort de Nederlandse loonkloof tot de middenmoot. In Zweden is het verschil tussen het inkomen van migranten en Zweden veel kleiner (7 procent), terwijl de loonkloof in Spanje een gapend gat van 29 procent is.
Volgens socioloog Zoltán Lippényi van de Rijksuniversiteit Groningen, die het Nederlandse deel van het onderzoek voor zijn rekening nam, is het loonverschil voor twee derde te verklaren door het feit dat migranten vaak geen werk op hoog niveau kunnen vinden. ‘Velen komen terecht in laagbetaalde banen omdat buitenlandse diploma’s niet worden erkend of vertrouwd. Daarnaast lopen zij aan tegen taalbarrières en vooroordelen.’
Uit eerder onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek bleek al dat migranten oververtegenwoordigd zijn in laagbetaalde beroepen, zoals die in de productie, schoonmaak en (spoel)keukens.
Een kleiner deel van het loonverschil lijkt het gevolg te zijn van directe ‘loondiscriminatie’, oftewel ongelijk loon voor gelijk werk. Voor het onderzoek vergeleken Lippényi en zijn mede-onderzoekers de inkomens van werknemers met dezelfde baan bij dezelfde werkgever. In deze gevallen verdienden immigranten 5 procent minder dan hun Nederlandse collega’s.
Interessant is dat de onderzoekers ook keken naar loonkloof bij kinderen van migranten. Hoewel die een stuk kleiner is dan bij eerstegeneratiemigranten, verdienen zij nog altijd 5,5 procent minder dan Nederlanders met dezelfde opleiding zonder migratieachtergrond. ‘Ook zij komen vaker terecht in laagbetaalde banen’, aldus Lippényi. ‘Voor een goedbetaalde baan heb je immers meer nodig dan alleen diploma’s: ook een netwerk is van belang.’
Van loondiscriminatie is onder tweedegeneratiemigranten overigens geen sprake meer: binnen een bedrijf krijgen zij voor hetzelfde werk hetzelfde betaald als hun collega’s met Nederlandse ouders.
Volgens hoogleraar economie Olaf van Vliet van de Universiteit Leiden, die niet bij dit onderzoek betrokken was, bieden de uitkomsten nieuwe aanknopingspunten voor beleid. ‘In het publieke debat is tot dusver vooral veel aandacht voor equal pay, maar dit onderzoek maakt duidelijk dat een veel groter deel van de loonkloof kan worden verklaard doordat migranten minder vaak doorstromen naar hoger betaalde banen. Als je daar iets aan zou willen doen, moet je dus onder meer kijken naar het aannamebeleid op hoge posities.’
Lippényi sluit zich daarbij aan. Volgens hem zit een succesvolle aanpak van de loonkloof in het aanpakken van de arbeidsmarktsegregatie. ‘We moeten kijken hoe we de kwaliteiten van migranten optimaal kunnen benutten zodat zij werk op hun niveau vinden. Dat kan bijvoorbeeld door statushouders al vroeg taaltraining en arbeidsmarktoriëntatie aan te bieden.’ In Denemarken en Zweden gebeurt dit al vaker.
Volgens de onderzoeker is dat niet alleen in het belang van de migranten zelf, maar ook van de samenleving: ‘Er gaat immers veel potentieel verloren als opgeleide verpleegkundigen of elektriciens borden staan te wassen. En het ondermijnt de samenhang en solidariteit in een samenleving als de werelden van mensen met en zonder migratieachtergrond elkaar niet raken, omdat zij op heel andere plekken werken.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant