Om de ontspoorde overheidsfinanciën in het gareel te brengen, wil de Franse regering ruim 40 miljard euro bezuinigen. Dinsdag presenteerde premier François Bayrou de hoofdlijnen voor de begroting over 2026. Fransen moeten twee vrije dagen inleveren, de overheidsuitgaven worden bevroren.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
De Fransen zijn verslaafd aan publiek geld uitgeven, zo zei premier Bayrou bij de presentatie van zijn begrotingsplannen tijdens een persconferentie. Ze zijn eraan gewend geraakt dat de staat altijd alles maar betaalt. Maar elke seconde loopt de Franse schuld met 5 duizend euro extra op, ‘een dodelijk gevaar’.
Krap twee weken nadat hij zijn laatste motie van wantrouwen overleefde – de zoveelste – staat Bayrou voor zijn volgende riskante politieke hindernis. Met de ambitie om 43,8 miljard euro te besparen was de begroting voor 2026 al een hoofdpijndossier. Zondag kondigde president Emanuel Macron bovendien nog een extra uitdaging aan: defensie moet er komend jaar juist 3,5 miljard euro extra bij krijgen.
Het lot wil dat juist Bayrou, die ruim twintig jaar geleden al de ontspoorde overheidsfinanciën tot zijn speerpunt maakte als presidentskandidaat, nu als premier de taak heeft die in orde te brengen. Sinds vorig jaar zomer staat Frankrijk onder verscherpt toezicht vanuit Brussel vanwege het begrotingstekort en de hoge staatsschuld. In 2024 was het Franse begrotingstekort 5,8 procent – de Europese begrotingsregels stellen een maximum van 3 procent. De huidige staatsschuld is 114 procent van het bruto nationaal product, tegenover de toegestane 60 procent.
Dinsdag kondigde Bayrou onder meer een ‘année blanche’ aan waarin de overheidsuitgaven worden bevroren. Dit betekent dat de uitgaven van onder meer pensioenen en sociale uitkeringen gelijk blijven aan die van 2025 en dus niet worden aangepast aan prijsstijgingen en inflatie. Dat zou ongeveer 7 miljard euro aan besparingen moeten opleveren.
Ook zouden Fransen twee vrije dagen moeten inleveren, wat Bayrou betreft kunnen dat Paasmaandag zijn en 8 mei, de dag dat Frankrijk het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog viert. Meer in het algemeen moeten Fransen meer werken, zal er geschrapt worden in bureaucratische regelgeving, en harder opgetreden tegen (belasting)fraude.
Ook moeten mensen meer gaan bijbetalen voor medicatie. Van de meest gefortuneerde Fransen zal een ‘solidariteitsbijdrage’ worden gevraagd, al bleef dinsdag nog onduidelijk in welke vorm.
Het Franse parlement debatteert pas na de zomervakantie over de begroting. Maar anders dan gebruikelijk wil Bayrou daar nu alvast op voorsorteren. Zijn regering heeft geen meerderheid in het parlement, en vanwege de forse bezuinigingsmissie belooft de behandeling ervan ingewikkeld te worden. Bayrou’s voorganger, premier Barnier, struikelde al na enkele maanden vanwege de begrotingswet. Bayrou wist de begroting uiteindelijk in februari dit jaar door te voeren, maar moest daarvoor een stemming in het parlement over de wet omzeilen.
Ook dit keer zal de oppositie hem van beide zijden het vuur aan de schenen leggen, zo werd duidelijk uit de eerste politieke reacties. Jean-Luc Mélenchon van de radicaal-linkse partij La France Insoumise sprak van onacceptabel onrecht en wil dat Bayrou vertrekt. Op de rechterflank kondigde Jordan Bardella van Rassemblement National, de grootste oppositiepartij, aan dat geen van zijn partijgenoten het schrappen van vrije dagen zal accepteren.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Source: Volkskrant