Afgelopen weekeinde braken in Syrië gevechten uit tussen de druzen en de bedoeïenen. Inmiddels heeft het Syrische staatsleger zich gemengd in de strijd en ook Israël bemoeit zich met het conflict. We bellen met Midden-Oosten-correspondent Jenne Jan Holtland.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Jenne Jan, waarom is juist nu de vlam in de pan geslagen?
‘De druzen, een Syrische etnische minderheidsgroep die in het zuidelijke gebied Suwayda een meerderheid vormt, wantrouwen het nieuwe regime van president Ahmed al-Sharaa. Afgelopen december viel het regime van dictator Bashar al-Assad en in april was ik nog in Suwayda om met druzen te spreken. Zij vertelden me dat ze de val van Assad niet als een bevrijding zien, omdat ze twijfels hebben bij de nieuwe regering. Dat komt met name doordat Sharaa voorheen een al Qaida-strijder was. De druzen vrezen jihadistische groepen en hebben Islamitische Staat in het zuiden ook weten te verjagen.
‘De nieuwe Syrische regering zegt daarentegen een eensgezind Syrië te willen dat onder één centraal bestuur valt, dat van president Sharaa. Maar tot nu toe waren de troepen van Sharaa niet welkom in het zuiden en had de regering daar dus geen macht. Druzische milities maken er de dienst uit. Daarbij moet wel gezegd worden dat ook de druzische gemeenschap verdeeld is. Zo willen sommige druzen wel opgaan in een nieuw Syrisch bestuur. Een ander deel is faliekant tegen en zegt zich nooit te zullen overgeven.’
Wat is de directe aanleiding voor de gevechten en welke rol speelt het Syrische leger?
‘Dat was de ontvoering van een man uit de bedoeïenengemeenschap. Als reactie daarop ontvoerden bedoeïenen vijf druzische mannen en dat leidde tot gevechten tussen de twee groepen, die overigens al langer op gespannen voet staan met elkaar.
‘Zondag stuurde al-Sharaa troepen naar Suwayda, naar eigen zeggen om de orde te handhaven en de gevechten te stoppen. Maar het was ook een mooie kans voor de nieuwe regering in Damascus om haar gezag te doen gelden. Een deel van de druzen heeft eieren voor hun geld gekozen en gezegd de wapens te zullen neerleggen. Een ander deel wil zich echter niet overgeven en dus gaan de gevechten tussen het Syrische staatsleger en druzische troepen vooralsnog door.’
Er gaan geruchten rond dat mensen rond al-Sharaa de gevechten tussen de druzen en de bedoeïenen zelf hebben aangewakkerd, om militair te kunnen ingrijpen. Hoe zit dat?
‘Het zou natuurlijk zo kunnen zijn dat mensen rond al-Sharaa hebben gedacht: dit is ons moment. Dat heeft te maken met het feit dat de ontwikkelingen in Syrië de laatste maanden in het voordeel van al-Sharaa zijn uitgevallen. Zo heeft de nieuwe Syrische regering alle vrijheid gekregen van de Amerikanen om het land te besturen en veel westerse landen hebben economische sancties tegen Syrië opgeheven. Ook wil de Amerikaanse president Donald Trump dat de Koerden in Syrië, tot nu toe militair gesteund door de VS, inbinden en een deal sluiten met de Syrische regering.
‘De gevechten in het zuiden bieden een kans voor de Syrische staat om de druzen aan hun kant te krijgen en hun macht ook in het zuiden te doen gelden. In die zin valt ook niet te onderschatten wat voor effect de huidige strijd zal hebben op de Koerden. Alle Syrische minderheidsgroepen (druzen, bedoeïenen, alawieten en christenen) kijken naar elkaar. Hoeveel ruimte de druzen krijgen, heeft weer invloed op de ruimte die de andere groepen in Syrië kunnen verwachten. Vooralsnog lijkt het erop dat de Syrische regering niets ziet in eventueel autonome gebieden in Syrië en alleen akkoord gaat met één centraal bestuur.’
Maandag mengde Israël zich in het conflict door aanvallen uit te voeren op het Syrische staatsleger. Israël zegt de druzen te willen beschermen. Hoe zit dat precies?
‘Ik vind het bijzonder dat Israël zich in de strijd heeft gemengd. Tot nu toe kon Israël haar macht doen gelden door te dreigen met aanvallen als het Syrische leger zich in het zuiden van Syrië zou begeven, maar met de opmars van het Syrische leger is dat dreigement nu weggevallen. Israël zegt de druzen te willen beschermen, maar dat is onzin. Israël wil alleen maar meer macht in het gebied en bezet ook een deel van Syrië, de Golan Hoogten. Maar de Israëlische bombardmeneten resulteren nu alleen maar in meer chaos, dus het doel daarvan kan ik nog niet zien.
‘Hoeveel druzen blij zijn met de Israëlische inmenging, is onduidelijk. Er bestaan geen peilingen. Wel heb ik eerder mensen gesproken die blij zijn met de Israëlische steun, omdat ze bang zijn voor de nieuwe Syrische regering. Tegelijk zijn er ook druzen die stellen: we laten ons niet door een ander land uitspelen tegen andere Syriërs. Dat is meteen ook het probleem van de Israëlische inmenging, die is overduidelijk gericht op het tegen elkaar uitspelen van Syriërs.’
De Syrische autoriteiten hebben dinsdag een wapenstilstand afgekondigd. Wat kunnen we de komende tijd verwachten?
‘Die wapenstilstand lag er inderdaad vanmorgen, maar ik sprak vandaag met een militant die zei dat de gevechten gewoon doorgaan. Hoe het conflict zich verder zal ontwikkelen, heeft met name te maken met de opstelling van de druzische leiders die niet willen inbinden. Als ze daaraan vasthouden, dan kunnen de gevechten blijven doorgaan. Daarentegen kan het ook snel klaar zijn, omdat het Syrische leger sterker is. Ook zijn sommige Syriërs klaar met de houding van de druzen, omdat ze de eenheid van een nieuw Syrië in gevaar brengen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant