Het Kremlin heeft maandagavond laconiek gereageerd op Trumps dreiging met sancties, mocht Rusland niet binnen vijftig dagen tot een vergelijk komen met Oekraïne. Wat Moskou betreft zijn de woorden van de Amerikaanse president geen aanleiding voor een serieuze gedragsverandering.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
‘Trump heeft het Kremlin een decoratief ultimatum gesteld’, schreef de Russische oud-president Dmitri Medvedev smalend op het platform Telegram. ‘De wereld huiverde voor de gevolgen. De militaristische Europese Unie was teleurgesteld. Rusland heeft het genegeerd.’
Net als elders waren de verwachtingen in Moskou niettemin hooggespannen aan de vooravond van Trumps beloofde ‘bijzondere verklaring’ over Rusland en Oekraïne. Men hield rekening met onmiddellijke, vergaande sancties en omvangrijke militaire steun aan Oekraïne.
In plaats daarvan hief Trump wel een dreigende vinger op, maar zei de Amerikaanse president niets waarvan het Kremlin daadwerkelijk erg onder de indruk is geraakt.
Dat geldt niet alleen voor de aangekondigde sancties, maar ook voor de beloofde wapenleveranties aan Oekraïne. ‘De Amerikanen hebben altijd wapens geleverd aan Oekraïne en zullen dat ook blijven doen’, zei Dmitri Peskov, de woordvoerder van de Russische president Vladimir Poetin.
Het Kremlin neemt de verklaring van Trump niettemin ‘heel serieus’, aldus Peskov. ‘Voor de analyse ervan is tijd nodig.’ Poetin zal er volgens hem op reageren ‘als hij dat nodig acht’.
Poetin verkondigt voortdurend zijn stellige overtuiging dat Rusland aan het front in Oekraïne aan de winnende hand is en dat ‘alle gestelde doelen’ zullen worden bereikt. Voor Moskou betekent dat ‘denazificatie’ en demilitarisering van Oekraïne, dat een neutrale status moet krijgen en zich moet neerleggen bij de realiteit ‘aan de grond’: de annexatie door Rusland van Oekraïense gebiedsdelen.
In feite komt dat neer op de capitulatie van Oekraïne. Rusland heeft de afgelopen maanden geen enkele indicatie gegeven bereid te zijn tot compromissen.
De vijftig dagen respijt van Trump betekenen dat Rusland alles op alles zal zetten om in Oekraïne snel meer terreinwinst te boeken. Het primaire doel daarbij is de volledige controle te krijgen over de door Moskou geannexeerde gebieden, eerst en vooral de Donbas.
Het Russische leger bezet momenteel ongeveer tweederde van de provincie Donetsk. Sommige Russische commentatoren voorspellen monter dat de Oekraïense defensie plaatselijk begint te bezwijken en dat de Russische troepen mogelijk al in de herfst de controle over de rest van de regio kunnen verwerven.
Op dit moment ziet het daar niet naar uit. Als voorheen blijft de frontlijn maar mondjesmaat opschuiven, ten koste van zware Russische verliezen. Er is geen perspectief op een spoedige verovering van Oekraïense bastions als de steden Kramatorsk en Slavjansk.
Rusland zal de vijftig dagen zeker ook gebruiken om te proberen Trump op andere gedachten te brengen en hem ervan te overtuigen dat Moskou wel degelijk een duurzame vrede nastreeft. Volgens Kremlinwoordvoerder Peskov is Rusland klaar voor een derde onderhandelingsronde met Oekraïne, ‘maar Kyiv maakt duidelijk geen haast’.
Intussen blijft Moskou gebrand op het verder aanhalen van de banden met de Verenigde Staten en voortzetting van de hernieuwde contacten sinds het aantreden van Trump in januari. ‘Een constructieve dialoog tussen Rusland en de VS is effectiever dan tot mislukken gedoemde pogingen druk uit te oefenen’, aldus Kirill Dmitriëv, in de afgelopen maanden een van de primaire Russische delegatieleden in de gesprekken met Washington.
‘Deze dialoog wordt voortgezet, ondanks de titanische inspanningen die op alle mogelijke manieren te torpederen’, zei Dmitriëv tegen zakenkrant Kommersant.
Volgens de aan het Kremlin gelieerde politicoloog Fjodor Loekjanov toont Trump met zijn ultimatum dat hij geen directe confrontatie met Rusland wil. ‘Vanuit de optiek van Trump is dit een heel gematigde benadering, gericht op een compromis’, citeert Kommersant hem.
‘Dat Rusland deze stap van Trump opvat als een uitnodiging tot een gesprek is niet waarschijnlijk. Hij probeert druk te zetten, maar de Russische leiding geeft daar niet aan toe.’
Loekjanov ziet tegelijkertijd wel een verslechtering van de militaire situatie voor Rusland. ‘Moskou zal niet deelnemen aan deze polemiek. Dat heeft geen enkele zin. Het gesprek zal worden voortgezet aan het front.’
Intussen kan Trump nog meermalen zijn standpunten herzien, is de verwachting in Moskou. In vijftig dagen kan er veel gebeuren. Als Trumps ultimatum begin september afloopt, is Poetin naar verwachting juist op bezoek bij de Chinese leider Xi Jinping.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant