Van het aangrijpende No Other Land over de ongelijke strijd van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever tot de wurggreep van het Iraanse gezag in The Seed of the Sacred Fig: deze 10 films maken van 2025 een nu al onvergetelijk filmjaar. De meeste zijn (thuis) nog te zien.
Basel Adra, Yuval Abraham, Hamdan Ballal, Rachel Szor
Ongeveer twintig dorpen in het zuidelijke deel van de Westelijke Jordaanoever moeten volgens de Israëlische overheid plaatsmaken voor een militair oefenterrein. Maar de Palestijnse bewoners verzetten zich tegen de ontruiming, die in strijd is met het internationaal recht. Al tientallen jaren sleept het ongelijke conflict zich voort – bulldozers slopen huizen die met de hand weer worden opgebouwd.
De documentaire No Other Land, gemaakt door een Palestijns-Israëlisch collectief, won begin dit jaar een Oscar, naast tientallen andere prijzen. Terechte waardering voor een film die glashelder laat zien hoe uitzichtloos en uitputtend de situatie is. Geen bekroning die daaraan iets lijkt te kunnen veranderen. (Nog te zien op o.a. Picl en Pathé Thuis) PK
Walter Salles
Het begin van het verpletterende I’m Still Here, dit jaar bekroond met de Oscar voor beste internationale film, speelt zich af in de villa van het gezin Paiva, pal aan de zonovergoten kust van Rio de Janeiro. Het is 1971 en in Brazilië heerst de militaire dictatuur, maar op een unheimisch overvliegende helikopter in het openingsbeeld na is daar hier weinig van te merken. Pas wanneer vader en oud-politicus Rubens in handen valt van het regime, draait oudgediende Walter Salles (69) de duimschroeven aan. Mede door die warmbloedige start komt de wijze waarop een onderdrukkend systeem een hele familie verscheurt zo hard binnen. (Pathé Thuis) BJB
Brady Corbet
Monumentaal, dat is The Brutalist. Het epische drama volgt de architect László Toth die na de Holocaust een nieuw leven probeert op te bouwen in de Verenigde Staten.
Álles aan deze film is grandioos en overdonderend. De lengte (3,5 uur), de sets, het camerawerk (Oscar), de thematiek (immigratie, de Amerikaanse droom). De krachtmeting tussen Toth (Adrien Brody excelleert, ook een Oscar) en een rijke industrieel (Guy Pearce op zijn best) voelt mythisch. Regisseur Brady Corbet maakte een film die wil imponeren als een brutalistische constructie en slaagt daar glansrijk in. (Pathé Thuis) FS
Payal Kapadia
Drie verbonden vrouwenlevens in hedendaags Mumbai vormen de rode draad in deze magistrale stadssymfonie. All We Imagine As Light richt zich op enkele vrouwen van verschillende leeftijd die werken in hetzelfde ziekenhuis, maar Payal Kapadia’s speelfilmdebuut had net zo goed over totaal andere mensen kunnen gaan; zie de fraaie, door de metropool reizende openingsscène, waarin Kapadia kort verwijlt bij gezichten en stemmen die vervolgens voor altijd uit de film verdwijnen. Die beginscène zet de toon voor een poëtisch meesterwerk dat vloeiend van documentaire naar fictie stroomt, van nacht naar dag, van metropool naar platteland en van realisme naar droom. (Picl, Pathé Thuis). KT
Halina Reijn
Tot vervelens toe werd Babygirl in Nederland besproken. Hoe feministisch ís de erotische thriller over een vrouwelijke directeur (Nicole Kidman) die een ingewikkelde affaire krijgt met haar stagiair?
Terwijl de lol van Babygirl er juist in zit dat het schuurt, dat er geen eenduidige antwoorden zijn bij de spelletjes rondom dominantie en onderdanigheid. Plus: ook de vele andere kwaliteiten verdienen aandacht. Het onverschrokken acteren van Nicole Kidman, het virtuoze camerawerk van Jasper Wolf, de uitmuntende regie van Halina Reijn. Dat ze dit voor elkaar heeft gekregen in Amerika – dit sexy, gelaagde script verfilmen, met deze ster in de hoofdrol, en óók haar compleet eigen compromisloze toon behouden – verdient alle lof. (Picl, Pathé Thuis) FS
Peter Hoogendoorn
De tragiek van het niet kunnen communiceren, dat is waar dit schitterende vader-zoondrama van Peter Hoogendoorn om draait. COPD-patiënt Gerrie (Ton Kas in een zoveelste glansrol) woont in Portugal, maar komt jaarlijks een paar dagen naar Nederland om zaken af te handelen en neurotische zoon Dick (Guido Pollemans) op sleeptouw te nemen. Echt contact hebben de mannen nauwelijks: ze willen het heus, maar kunnen niet.
In prachtig zwart-wit slenteren we met ze mee door Rotterdam, waarin Hoogendoorn en zijn topacteurs nooit te veel invullen, hooguit met subtiele observaties. Dat mondt uit in een van de allerbeste slotscènes in de recente Nederlandse filmgeschiedenis. Zelden was een onhandige stilte ontroerender. AM
Ryan Coogler
Eerder al zette Ryan Coogler het boksdrama (Creed) en de superheldenfilm (Black Panther) naar zijn hand, door de geijkte filmformules van een doorwrocht zwart perspectief te voorzien. Met zijn grote verrassingsfilm Sinners gooit hij nog meer remmen los.
Over muzikant Sammie gaat deze gangsterfilm-vampierhorror-bluesmusical: een zwarte jongen die in het Amerika van de Jim Crow-wetten en de Ku Klux Klan zó goed zingt en speelt dat er scheuren in tijd en ruimte ontstaan. Ook een stel KKK-achtige vampieren wordt daardoor aangetrokken. Zo ontpopt zich een van de meest frisse, uitdagende en gelaagde blockbusters in tijden. (HBO Max, Pathé Thuis.) BJB
Cemil Agacikoglu
Ali werkt als rietsnijder in een klein dorp in Anatolië. Veel levert het niet op, want de winst wordt afgetroggeld door tussenhandelaren. De zwijgzame Ali verzet zich door een deel van de rietoogst voor zichzelf te houden, maar dat brengt hem in een nog lastiger positie.
De Turkse film Son Hasat is een onderkoelde thriller, waarin het fraaie landschap met zijn uitgestrekte rietvelden een belangrijke rol speelt. Het is te zien dat regisseur Cemil Agacikoglu ook een succesvol fotograaf is: elk shot is een lust voor het oog. Terwijl Agacikoglu zijn treurige hoofdpersoon straft, verwent hij de kijker. PK
Albert Serra
Een morele gevarenzone, dat is deze epische, expliciete stierenvechtdocumentaire. Zonder oordeel concentreert Tardes de Soledad zich op matador Andrés Roca Rey en diens gevolg, van de ene traag afgemaakte stier naar de andere. Een hallucinante confrontatie met de dood levert dat op.
Was er ook een film geweest wanneer niet alleen stieren waren omgekomen tijdens de opnamen maar ook Rey zelf, vroeg ondergetekende zich af in zijn recensie. Vlak na publicatie van het stuk mailde cineast Albert Serra: ‘De film zou er zijn geweest, maar ik weet niet of die doodsbeelden dan erin hadden gezeten. Waarschijnlijk niet, vanwege de menselijke waardigheid.’ (Picl) KT
Mohammad Rasoulof
Vorige maand wierp Israël een raket op de Evan-gevangenis in Teheran, waar ook filmmaker Mohammad Rasoulof (52) meermaals vastzat. ‘Elke ochtend als ik door de poort naar binnen loop, vraag ik me af wanneer ik mezelf zal ophangen’, vertrouwde een gevangenismedewerker de cineast toe. ‘Want elke dag moet ik weer naar huis en vragen mijn kinderen wat ik voor werk doe.’
Het bracht Rasoulof op het idee voor zijn dramatische thriller over een onderzoeksrechter van het Revolutionaire Hof die tegenover zijn vrouw en dochters komt te staan ten tijde van de protesten en het politiegeweld. Wie wil weten hoezeer het Iraanse gezag de bevolking in een wurggreep houdt, kijkt The Seed of the Sacred Fig. (Picl, Pathé Thuis) BB
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant