DEN HAAG - 'Pata', 'duku' en 'brasa'. Het zijn woorden die je misschien weleens hoort op straat. Ze komen uit het Sranantongo, de taal van de Surinamers die vijftig jaar geleden naar Nederland kwamen. En die taal leeft, want je hoort 'm niet alleen op straat, maar ook in de muziek.
In Den Haag wordt Sranantongo gesproken, maar je kan het ook vinden ín de straat. Op de spreukenroute van Den Haag Hollands Spoor naar Chinatown staat ook een spreuk in de Surinaamse taal.
'Yu waka farawe, yu luku na baka' staat er. 'Dat betekent: wie ver gaat, kijkt naar achter', vertelt Fresco Sam-Sin, taalwetenschapper aan de Universiteit Leiden.
Het Sranantongo is ontstaan, omdat er in Suriname veel mensen van verschillende plekken in de wereld samenkwamen. Dat kwam door de slavernij.
Deze mensen moesten wel met elkaar kunnen praten, zeker op de plantages. Ze hadden geen gemeenschappelijke taal. Zelfs de mensen uit West-Afrika en Centraal-Afrika hadden veel verschillende talen.
Ze moesten een manier vinden om met elkaar te kunnen praten en daaruit ontstond het Sranantongo. Deze taal werd ook na de slavernij in Suriname nog gezien als slaventaal.
In Suriname kwamen mensen met verschillende achtergronden samen en dat is terug te horen in het Sranantongo. Sommige woorden komen bijvoorbeeld uit het Afrikaans, andere woorden weer uit het Portugees.
Surinaamse kinderen leerden op school geen Sranantongo, maar Nederlands. Als zij Sranantongo spraken kregen ze regelmatig straf, omdat het werd gezien als slaventaal.
'De bedoeling was dat al die verschillende volkeren, en zeker de mensen die uit de slavernij kwamen, leerden hoe Nederland was en welke taal je in Nederland moest spreken', legt Sam-Sin uit.
Ken jij deze Surinaamse woorden? We vroegen het aan de mensen in Den Haag:
Ondanks de onderdrukking van Sranantongo, heeft de taal eeuwen doorstaan. De Surinaamse taal leeft zelfs op, want het is ook te horen in muziek. Zo zong Jan Smit de taal in zijn hit Mi rowsu (Tuintje in mijn hart) en gebruikte Jeangu Macrooy het in zijn lied voor het Eurovisie Songfestival in 2021.
Dit jaar is het precies 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd en veel Surinamers naar Den Haag kwamen. In de serie Fawaka Mi Mati laat presentator en programmamaker Sharma Chin a Foeng zien wie deze mensen zijn, waar ze vandaan komen en wat ze hebben meegebracht. De derde aflevering over de Surinaamse taal kijk je hier of hieronder.
Source: Omroep West Den Haag