is columnist voor de Volkskrant.
Hij maakt zich geen zorgen, schrijft demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans aan de Tweede Kamer. ‘Integriteit is niet altijd in regels te vatten.’
Dat gaat over staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman. Zijn tweelingbroer Joost, ‘leader – warrior – scholar’ noemt hij zich op Linkedin, was tot voor kort militair; plaatsvervangend commandant van de Task Force Drones. Ineens gaat Joost in zaken, als hoofd drones bij een Nederlands wapenbedrijf. Zijn broer Gijs wil veel drones kopen.
In Den Helder stijgen vijf drones op, bijna feestelijk dansen ze boven zee. De marine laat deze woensdag zien hoe het kan worden, ons toekomstige onbemande schild tegen ongewenste Russen in de Noordzee. Een gele drone penetreert het wateroppervlak, vorige week detoneerde die een mijn.
Militairen en zakenlui netwerken op de steiger. Deze dronedag is een handelsmarkt. Defensie besteedt 125 miljoen euro extra aan drones voor Nederland, 1,4 miljard gaat naar drones voor Oekraïne en dan moet de verhoging van de Navo-norm nog komen.
Voor een ondernemer liggen hier kansen, ook als de drone (‘onbemand systeem’, zeggen ze bij Defensie) nog niet perfect is. ‘We hoeven niet allemaal voor de tien’, zegt overste Eric, een ‘kartrekker’ bij de marine als het gaat om drones. Bij een veelbelovend ontwerp wil hij geld geven, verder ontwikkelen, kijken wat werkt. Niet wachten tot je alles doorhebt, want er is haast.
Oekraïne heeft geen oorlogsschepen meer, maar kan met drones toch nog iets uitrichten tegen de sterkere Russische marine. Zonder drones zijn wij kwetsbaar bij sabotageacties in de Noordzee. Maar ‘snel geld uitgeven’ op de goede plaats, dat kan een ‘uitdaging’ zijn.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In partytenten showen ondernemers hun prototypes. Dit zijn geen wapenhandelaren, maar handige techneuten en start-up jongens. Bij het kraampje van Olivier scheert een drone met draagvleugels boven het wateroppervlak, ik mag ’m zelf met een afstandsbediening langs de steiger vliegen (‘pas op dat de Volkskrant geen oorlogsbodem ramt’).
Oliviers bedrijf werd groot met het maken van planningssoftware voor de Rotterdamse watertaxi. Nu zijn er dus gesprekken met defensie, ‘open’ en ‘veelbelovend’. Deze drone van 12 meter lang, daarvoor zou belangstelling kunnen zijn. Het is geen wapen, maar kan dat worden.
Een vice-admiraal gaat op de foto met de stralende Amerikaanse Ryan. Nederland gaat zijn drones leasen. Die worden al ingezet in Oekraïne en kunnen verticaal landen en opstijgen (‘die past ook in mijn tuin’, zegt de marinecommandant). Op advies van Defensie paste Ryan zijn ontwerp aan voor een inzet vanaf Nederlandse schepen.
In de haven vervagen grenzen tussen defensie en industrie in een wolk van artificial intelligence, ‘dual use’ (de burgermaatschappij profiteert mee), ‘verbinding zoeken’, ‘een ecosysteemgedachte’, ‘niet in je eigen stovepipe blijven zitten’, daarvoor is het ‘te complex’ en ‘ook de Nederlandse economie aanjagen’.
Militairen spreken bijna liefdevol over ‘de jongeren die zich inzetten voor de beveiliging van onze schepen’: Stephan en Daan. Hun bedrijf begon als hobby naast hun studie in Delft. Hun handzame onderwaterdrones Herman en Pluisje kunnen de Noordzeebodem inspecteren.
Tot voor kort golden die in de burgermaatschappij als handig om bijvoorbeeld oesterbanken te monitoren. Bij Defensie denken ze: Pluisje kan ook naar mijnen speuren, een typisch voorbeeld van ‘dual use’. Onlangs bij de Navotop tekende Stephan een prestigieus contract met staatssecretaris Tuinman om de drones verder te ontwikkelen.
Stephan heeft meerdere vacatures. Sollicitanten met een achtergrond bij Defensie ziet hij graag komen. ‘Als je iemand in je team hebt met de militaire skills, dan ga je sneller vooruit.’
Op de steiger in Den Helder laten de broers Tuinman zich niet zien. Staatssecretaris Gijs zal ‘terughoudend’ zijn in direct contact met het bedrijf waar Joost werkt. Joost mag voorlopig niet met zijn oud-collega’s van Defensie in gesprek. Daarmee komt volgens de minister alles goed. ‘Een eigen, moreel kompas is steeds van belang.’
Ana van Es en Toine Heijmans gaan met zomerverlof, deze column keert terug in augustus.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant