Het volgende kabinet krijgt te maken met minder gunstige economische omstandigheden dan eerder gedacht. Het Centraal Planbureau voorziet een iets lagere economische groei en een iets hoger begrotingstekort dan in zijn vorige raming.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Het planbureau voorspelt in zijn nieuwste raming een begrotingstekort van 2,1 procent in 2025. Dat is 0,3 procentpunt hoger dan het CPB in februari voorzag. Ook volgend jaar stijgt het begrotingstekort vergeleken met de vorige raming (van 2,4 procent naar 2,7 procent).
Op de lange termijn loopt de staatsschuld verder op, doordat de uitgaven harder stijgen dan de inkomsten. De belangrijkste bleeder in de rijksbegroting zijn stijgende zorgkosten als gevolg van vergrijzing. Het CPB waarschuwt al jaren voor dat koekoeksjong in de overheidsfinanciën.
De geplande verhoging van de defensie-uitgaven is in de cijfers nog niet meegenomen, omdat het demissionaire kabinet daar geen formeel besluit over heeft genomen. Tijdens de onderhandelingen voor Prinsjesdag in augustus moet de regeringsploeg ruim 19 miljard euro op de begroting zien vrij te spelen. Dat bedrag moet er in 2035 jaarlijks bij om het defensiebudget structureel op te krikken naar de door de Navo vereiste 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
Het CPB houdt evenmin rekening met de budgettaire gevolgen van het ‘op nul zetten’ van de nationale CO2-heffing. Klimaatminister Sophie Hermans besloot daar onlangs toe op verzoek van de Tweede Kamer. Dat kost circa 120 miljoen euro per jaar. Het planbureau wijst er ook op dat het kabinet nog geen geld heeft uitgetrokken voor klimaatmaatregelen na 2035, dus dat er op dat punt nog een flinke rekening openstaat. Zo zijn de kosten van de geplande vier nieuwe kerncentrales maar voor een klein deel begroot.
Alles over politiek vindt u hier.
De lichte verslechtering van het financieel-economische vooruitzicht op korte termijn is een tegenvaller voor het huidige en volgende kabinet. De bbp-groei komt zowel in 2025 als in 2026 0,2 procent lager uit dan het planbureau afgelopen winter voorspelde. Wel blijft de Nederlandse economie in 2025 en 2026 licht groeien (rond de 1,5 procent per jaar). Positief is dat de koopkracht net als in de vorige voorspelling licht toeneemt, terwijl het aantal Nederlanders onder de armoedegrens blijft dalen.
Het CPB uit verdekte kritiek op het kabinetsbeleid van de afgelopen jaren. Dat was te veel op de korte termijn gericht (en dan vooral op de koopkrachtplaatjes), vinden de rekenaars. Het planbureau schrijft: ‘De afgelopen jaren heeft het overheidsbeleid vooral de consumptie gestimuleerd, terwijl de Nederlandse maatschappij voor een aantal grote uitdagingen staat.’ Het planbureau noemt specifiek de vergrijzing, de stikstof- en klimaatproblemen, de woningbouwopgave en de verhoogde ambities op defensiegebied.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant