De Amerikaanse president Trump dreigt Brazilië een importtarief van 50 procent op te leggen. Hij hekelt de ‘heksenjacht’ tegen oud-president Jair Bolsonaro, die wordt verdacht van het beramen van een staatsgreep.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Het heeft bijna een half jaar geduurd, maar deze week is het zover. De Amerikaanse president Donald Trump richt voor het eerst sinds hij in januari terugkeerde in het Witte Huis zijn pijlen op Brazilië, de grootste economie van Latijns-Amerika die momenteel wordt geleid door het linkse staatshoofd Luiz Inácio Lula da Silva.
In een brief gericht aan president Lula dreigt Trump met importheffingen van 50 procent op alle Braziliaanse producten. Die handelstarieven gaan per 1 augustus in, tenzij Brazilië voldoet aan Trumps wensen. In april, toen Trump vrijwel de hele wereld handelsbelastingen beloofde op te leggen, kwam Brazilië nog weg met een tarief van 10 procent.
Hoewel Trump een reeks aan argumenten aanhaalt voor de economische strafmaatregel, lijkt de belangrijkste aanleiding het lot van zijn oude kompaan, de extreemrechtse Braziliaanse ou-president Jair Bolsonaro.
Het voormalige staatshoofd, aan de macht van 2019 tot 2022, wordt in Brazilië vervolgd voor het beramen van een staatsgreep. Volgens de Braziliaanse politie probeerde Bolsonaro met een groepje getrouwen eind 2022 te voorkomen dat Lula, die nipt de verkiezingen had gewonnen, zou worden beëdigd.
Volgens de Braziliaanse politie ging de coup niet door omdat een deel van de legerleiding niet in het plan meeging. Maar ook voor het smeden van niet uitgevoerde coupplannen kan Bolsonaro jaren de gevangenis ingaan.
Trump, die tot aan zijn herverkiezing eenzelfde lot boven het hoofd hing (onder andere voor het aanmoedigen van de Capitoolbestorming), nam het deze week op voor zijn Braziliaanse vriend. Op maandag schreef hij op sociale media dat er sprake was van een ‘heksenjacht’ tegen Bolsonaro. ‘Het enige oordeel dat zou moeten worden geveld in Brazilië is dat van de kiezers’, schreef hij. ‘Laat Bolsonaro met rust!’
Een reactie van Lula kon niet uitblijven. De Braziliaanse president schreef op X, zonder Trump of Bolsonaro bij naam te noemen: ‘De verdediging van de Braziliaanse democratie is een thema dat enkel de Brazilianen aangaat. We accepteren geen inmenging van wie dan ook.’
Woensdag volgde de klassieke repliek van Trump: handelstarieven. Zijn brief begint met complimenten voor de ‘Zeer Gerespecteerde Leider’ Bolsonaro. Het proces tegen de oud-president moet onmiddellijk stoppen, stelt Trump.
Daarna somt hij argumenten op voor een importheffing van 50 procent. Trump hekelt de beperkingen die het Braziliaanse hooggerechtshof in recente jaren heeft opgelegd aan Amerikaanse tech-bedrijven. Meermaals greep het hof in tegen socialmedia-accounts die valse informatie verspreidden.
Vorig jaar verbande het hooggerechtshof tijdelijk X uit Brazilië omdat het bedrijf niet aan de Braziliaanse regels voldeed en weigerde om bepaalde accounts te verwijderen. Volgens Trump is sprake van een ‘Braziliaanse aanval op vrije verkiezingen en vrijheid van meningsuiting’.
Ook stelt de Amerikaanse president dat Brazilië een oneerlijk handelsoverschot zou hebben met de VS. Het land kan handelstarieven voorkomen door zijn producten voortaan in de VS te produceren, schrijft Trump.
Het dreigement volgt op de top van het BRICS-genootschap die afgelopen weekend plaatsvond. Dit gezelschap van ‘zuidelijke landen’ (onder andere Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika en nieuwere leden zoals Iran, Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten) kwam samen in de Braziliaanse stad Rio de Janeiro.
Volgens Trump proberen de BRICS de Amerikaanse dollar ‘te vernietigen’, ook al bleef de BRICS-top dit jaar zorgvuldig weg bij een eerder plan om een alternatieve munt als tegenhanger van de dollar te lanceren.
Volgens Braziliaanse media belegde president Lula woensdag een spoedberaad met zijn ministers van Financiën, Binnenlandse en Buitenlandse Zaken. In een X-bericht stelt Lula dat er helemaal geen sprake is van een Braziliaans handelsoverschot, maar dat het omgekeerde het geval is. ‘Hun eigen statistieken tonen dat de Verenigde Staten een overschot hebben ten opzichte van Brazilië’, verklaart Lula. ‘Ter grootte van 410 miljard dollar over de afgelopen 15 jaar’, aldus de president.
Hij herhaalt dat Brazilië een soeverein land is dat geen inmenging duldt ‘van wie dan ook’.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant