De Georgische regering heeft een volgende stap gezet in de ontmanteling van de democratie. Zeven oppositiepolitici zijn veroordeeld tot maandenlange gevangenisstraffen, omdat zij weigeren te getuigen in een parlementair onderzoek. Voor de grootste oppositiepartij dreigt door datzelfde onderzoek een verbod.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Georgische regering heeft al ruim een half jaar vrij spel, omdat de voltallige oppositie het parlement boycot na de omstreden verkiezingen van oktober vorig jaar. De oppositie beschuldigt regeringspartij Georgische Droom van stembusfraude en heeft de verkiezingsuitslag nooit erkend.
In de maanden na de parlementsverkiezingen toonde de Georgische oppositie, van oudsher sterk verdeeld, zich opvallend eensgezind. Geen enkel oppositielid nam plaats in het parlement. Verschillende politici sloten zich aan bij de massale straatprotesten die na de laatste verkiezingen uitbraken. Ruim 200 dagen later wordt nog altijd elke avond gedemonstreerd bij het parlementsgebouw in Tbilisi, maar het aantal demonstranten neemt af.
Ondertussen heeft Georgische Droom meer repressieve wetgeving door het oppositieloze parlement geloodst. Het demonstratierecht is ingeperkt, net als de bewegingsvrijheid van onafhankelijke media en ngo’s. Honderden demonstranten zijn opgepakt. Volgens Georgische mensenrechtenorganisaties zijn tientallen mensen na hun arrestatie gemarteld.
Eind vorige maand deelde Georgische Droom een nieuwe klap uit aan de oppositie, toen zeven politici celstraffen kregen omdat zij weigerden te verschijnen voor een parlementaire onderzoekscommissie. De commissie doet onderzoek naar vermeende misdaden van de regering van voormalig president Micheïl Saakasjvili, die Georgië regeerde voordat Georgische Droom in 2012 aan de macht kwam.
Georgische Droom maakt er geen geheim van dat het onderzoek kan leiden tot een verbod van Saakasjvili’s partij, de Verenigde Nationale Beweging. Andere oppositiepartijen wacht mogelijk hetzelfde lot: als het over het onderzoek gaat, heeft Georgische Droom het steevast over ‘de Verenigde Nationale Beweging en haar satellietpartijen’. Dit voorjaar kwam de regering bovendien met een wetsvoorstel dat de oprichting van ‘opvolgerpartijen’ van verbannen partijen verbiedt.
De oppositie beschouwt het parlementaire onderzoek als een politiek proces − een oordeel dat wordt gedeeld door onder meer EU-buitenlandchef Kaja Kallas en Amnesty International. Vanwege hun weigering om de onderzoekscommissie te woord te staan zijn oppositiepolitici Nika Gvaramia, Zoerab Zjaparidze, Mamoeka Chazaradze, Badri Zjaparidze, Giorgi Vasjadze, Givi Targamadze en Nika Melia veroordeeld tot celstraffen van 6 tot 8 maanden.
De aanhoudende protesten en de oppositieboycot hebben de Georgische regering echter nooit aan het wankelen gebracht, en de eensgezindheid van de oppositie begint inmiddels de eerste scheuren te vertonen. De partijen zijn het oneens over de te kiezen strategie bij de lokale verkiezingen op 4 oktober.
Een deel van de oppositie beschouwt die verkiezingen als de laatste kans om te voorkomen dat Georgische Droom alle macht definitief naar zich toetrekt. Zelfs als de verkiezingen oneerlijk verlopen, stellen zij, heeft de oppositie de plicht om kiezers een alternatief te bieden.
‘We moeten de regering op alle mogelijke manieren bestrijden. Op straat én bij de verkiezingen,’ schreef oppositieblok Sterk Georgië afgelopen weekend op Facebook. Het besluit om in oktober toch mee te doen, stuit zelfs binnen Sterk Georgië op tegenstand: drie leden van het partijbestuur zijn opgestapt. Vooralsnog heeft één andere oppositiepartij de intentie uitgesproken om deel te nemen.
De rest van de oppositie vindt dat de partijen trouw moeten blijven aan de boycot en dus niet moeten deelnemen aan de verkiezingen. Zij stellen dat Georgische Droom het kiessysteem dusdanig oneerlijk heeft gemaakt dat deelname zinloos is. Door mee te doen zouden oppositiepartijen bovendien de indruk wekken dat de verkiezingen legitiem zijn.
Voorstanders van de boycot wijzen daarbij op de woorden van de door Georgische Droom aangestelde president Micheïl Kavelasjvili. Hij beloofde vorige week gratie te verlenen aan de veroordeelde oppositieleiders als hun partijen in oktober meedoen.
‘Dit aanbod is de bevestiging dat onze koers de juiste is,’ zei Tina Bokoetsjava van de Verenigde Nationale Beweging. ‘Het regime ziet de deelname van pro-westerse partijen bij de zogenaamde verkiezingen als de enige manier om hun geloofwaardigheid te bewijzen’, aldus Bokoetsjava.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant