is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De Franse revolutionairen hadden de slogan liberté, égalité, fraternité (vrijheid, gelijkheid en broederschap). De communisten hadden ‘vrede, land en brood’. En de sociaaldemocraten van Joop den Uyl spraken over ‘verdeling van kennis, macht en inkomen’.
De eerste twee groepen probeerden na hun revoluties met harde hand hun idealen door te drijven. Daar ging de bezittende klasse onder de guillotine of verdween die in de goelag. Het leverde uiteindelijk geen betere samenleving op.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De sociaaldemocraten deden het met fluwelen handschoenen. Maar al tien jaar later hadden de neoliberalen de macht overgenomen en werden alle idealen door het putje gespoeld. Marktwerking en ‘ieder voor zich’ leken beter te werken in het creëren van meer welvaart dan eerlijker delen.
Over vrijheid valt te discussiëren. Maar van gelijkheid en broederschap is twee eeuwen later even weinig terechtgekomen als van de tweeduizend jaar oude bijbelse idealen liefde, vertrouwen, gerechtigheid, barmhartigheid, genade en vrede. En het lijkt erop dat de komende eeuw de idealen nog verder uit zicht raken nu collectiviteit heeft plaatsgemaakt voor individualisme.
Onlangs stelde econoom Sander de Vries in deze krant dat kinderen van rijke ouders ook zelf aan de top van de inkomensverdeling komen. Die samenhang tussen het inkomen van ouders en dat van hun volwassen kinderen is in Nederland sterker dan in veel andere westerse landen. Hoe hoger het inkomen van de ouders, hoe hoger het inkomen van hun kinderen als ze tussen de 30 en 40 jaar oud zijn.
Woningen in Nederland zijn zogenaamd onbetaalbaar. Maar alleen voor een minderheid. De meerderheid kan de huizen best betalen. Anders zouden de prijzen ook ook niet zo snel stijgen.
Kinderen uit de minst kansrijke gezinnen hebben gemiddeld minder dan twaalf jaar onderwijs gevolgd. Dat is te weinig voor een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt. Kinderen uit de meest kansrijke gezinnen hebben volgens het onderzoek van De Vries gemiddeld meer dan zeventien jaar onderwijs gevolgd, vergelijkbaar met een bachelor. En dat bevordert ongelijkheid. Niet voor niets stond verdeling van kennis voorop in de jaren zeventig.
Maar het pleidooi van De Vries kreeg nauwelijks aandacht. Als hij ‘grotere asielinstroom’ had geschreven in plaats van ‘grotere ongelijkheid’ had hij pas gescoord in de media.
Een eerlijkere verdeling van kennis, macht en inkomen is essentieel voor een rechtvaardige samenleving. Maar dat heeft geen prioriteit bij het maken van beleidskeuzes. Zelfs GroenLinks-PvdA zal zich daarop niet richten.
Het debat is allang gekaapt door de PVV die het behalve over asiel over Israël wil hebben. En al het geld moet naar het leger, want die moet de westerse democratische waarden verdedigen tegen Poetin. Helaas zijn die waarden niet gelijkheid en broederschap of verdeling van kennis, macht en inkomen. Wie zich over het lot van de onderklasse bekommert, wint geen verkiezingen.
Het merendeel van de westerse mensen is bezittende klasse. Die groep is te groot om onder de guillotine te leggen of in de goelag te doen verdwijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant