Het is de tas der tassen, de zeer exclusieve Birkin-bag van Hermès. Het prototype van deze tas, door het modehuis speciaal ontworpen voor actrice Jane Birkin, wordt donderdag 10 juli door Sotheby’s geveild. Wat de tas gaat opbrengen is nog onduidelijk, maar wat we wel weten: de Birkin-bag is ‘not just a bag’.
is modejournalist en schrijft voor Volkskrant Magazine over stijl – en hoe het beter kan.
Het is een geliefde modelegende, de ontstaansgeschiedenis van de Birkin-bag van Hermès, het Franse merk dat al 188 jaar luxe lederwaren maakt. Op een Air France-vlucht van Parijs naar Londen in 1984 probeerde actrice, zangeres en stijlicoon Jane Birkin (van origine Brits, maar een soort ere-Française) de overvolle rieten mand die ze altijd bij zich had in het bovenste bagagerek te proppen. Dit mislukte, waardoor haar buurman werd bedolven onder een stortvloed van Birkins reisbenodigdheden.
Geluk bij een ongeluk: de buurman bleek Jean-Louis Dumas te zijn, telg uit het Hermès-geslacht en op dat moment de directeur van het modehuis. Hij vroeg zich af waarom ze geen normale tas had, zij legde uit dat ze nog nooit het juiste model had gevonden dat het midden hield tussen een damestasje en een koffer, iets waar tenminste iets meer dan een lipstick in paste.
Vervolgens deden ze samen op een kotszakje een poging deze perfecte tas te ontwerpen (in sommige versies van het verhaal is dat een servetje, maar een kotszakje is natuurlijk leuker). Een jaar later presenteerde Hermès een prototype van de tas aan Jane Birkin en vroeg haar toestemming om hem naar haar te vernoemen. Het is dit exemplaar, deze OG Birkin, die donderdag 10 juli door Sotheby’s zal worden geveild.
Veertig jaar na dat prototype uit 1985 heeft de Birkin-bag als luxeobject een bijna mythische status verkregen. Niet alleen vanwege de prijs en de, al dan niet kunstmatig in stand gehouden, notoire moeilijkheidsgraad om zo’n tas te bemachtigen. Maar het is ook het aura van uniciteit dat het product omgeeft.
Elke Birkin wordt gemaakt door één ambachtspersoon die alle stappen van het maakproces onder de knie heeft en wordt voorzien van een code die aangeeft uit welk jaar de tas stamt, door wie en waar (in Frankrijk) hij is gemaakt. Er bestaan inmiddels allerlei varianten van de Birkin; zo wordt hij geleverd in vier standaardformaten – 25, 30, 35 en 40 – die verwijzen naar de breedte in centimeters van de onderkant van de tas.
De oorspronkelijke tas is gemaakt van zwart kalfsboxleer, een gladde en matte leersoort en de oudste die door Hermès wordt gebruikt, maar inmiddels worden de meeste Birkins gemaakt van zogenaamd Togo-leer. En dan zijn er natuurlijk ook nog de exotische materialen zoals krokodillen- en alligatorleer, slangenleer en struisvogelhuid (waarvan krokodillenleer het duurst en exclusiefst is).
Qua kleuren is alles mogelijk, helemaal voor wie kiest voor een special order-tas, een service waarbij de tas geheel naar eigen smaak kan worden samengesteld. Zo’n exemplaar is voorzien van een hoefijzerstempel, een signaal voor ingewijden, want dat speciale ontwerp is alleen voorbehouden aan speciale klanten, dat wil zeggen, klanten met een ‘strong purchase history’.
En dan nog is er veel geduld nodig om van dit privilege gebruik te mogen maken. Dat geldt helemaal voor de aanschaf van een ‘gewone’ Birkin. Even de Hermès-boetiek inlopen en er eentje afrekenen is onmogelijk. Klanten moeten al een aankoopgeschiedenis bij het modehuis hebben opgebouwd voor ze überhaupt een Birkin mógen kopen. Een andere manier waarop Hermès de tas exclusief probeert te houden is dat er bij het merk zelf slechts twee Birkins per persoon per jaar gekocht mogen worden, ongeacht door wie, hoe rijk of beroemd je ook bent.
Het kan ook zijn dat de door een klant gewenste kleur of het materiaal tijdelijk ‘niet beschikbaar’ is. Dan is het een kwestie van wachten, of kopen wat wel leverbaar is. Dit strikte beleid van Hermès heeft eraan bijgedragen dat de markt in tweedehands Birkins een zeer bloeiende business is geworden. De kans om zo wél de gewenste tas te bemachtigen, op een enigszins normale termijn, is groter en de prijzen liggen er dan ook hoger dan in de boetiek.
Een Birkin-tas is een uitstekende investering. Ter illustratie: de goedkoopste Birkin 25 in Togo-leer is met z’n prijs van rond de 9.000 euro misschien niet goedkoop (een maatje groter kost minimaal 10.000 euro), maar bij Sotheby’s leveren deze modellen, mits in onberispelijke, ongebruikte staat, algauw bijna tweeënhalf keer zo veel op.
Ondanks deze prijscategorie is de Birkin-markt booming en Hermès rapporteerde over vorig jaar dan ook een stijging van 18 procent van hun (totale) omzet. En dat terwijl andere grote spelers in het luxesegment hun verkoopcijfers zagen dalen.
Het is enigszins ironisch dat de Birkin-bag inmiddels bekendstaat als de chicste en meest luxueuze tas die bestaat. En niet alleen vanwege die nederige oorsprong op een Air France-kotszakje, maar vooral vanwege de persoon naar wie de tas is vernoemd. Als iemand wars was van het uitstralen van rijkdom of status, dan was het Jane Birkin. Ze ging zelf dan ook allesbehalve eerbiedig met haar Birkin om; ze propte hem net zo vol als haar rieten mand, maalde niet om beschadigingen, plakte hem vol stickers van politieke organisaties en goede doelen die ze steunde, en was de eerste celeb die haar tas volhing met cheap & cheerful sleutelhangers, momenteel een enorme trend.
Ze had kortom niet echt ontzag voor de tas, het was voor haar vooral een handig gebruiksvoorwerp en dat is meteen een van de geheimen van de effortless stijl waar ze twee jaar na haar dood op 76-jarige leeftijd nog steeds om bekendstaat en bewonderd wordt. Het schijnt dat Jane Birkin tijdens haar leven zo’n 40 duizend dollar aan royalty’s per jaar ontving voor de Birkin-bag – een bedrag dat ze altijd doneerde aan goede doelen.
Ook de opbrengst van deze allereerste Birkin, die ze in 1994 liet veilen, ging naar goede doelen op het gebied van aidsbestrijding. Naast dit prototype ontving Jane Birkin tijdens haar leven nog vier andere Birkins van Hermès. Dat lijkt misschien wat aan de zuinige kant, maar zij was er de persoon niet naar om elke keer met een andere tas te willen pronken.
Terug naar het prototype van de Birkin, dat deze week geveild wordt in Parijs. Dat is meer dan een uniek stukje modegeschiedenis en er zijn dan ook meer aspecten waarom deze tas zo’n bijzonder object is voor tassenverzamelaars. Hij verschilt namelijk op een aantal manieren van alle andere Birkins die daarna kwamen. Hij heeft bijvoorbeeld een leren band om hem mee over de schouder te dragen, zit qua maat tussen de 35 en de 40 in en de hardware is niet verguld of vervaardigd van goud of andere edelmetalen, maar uitgevoerd in messing.
De tas is voorzien van Birkins initialen en, het meest persoonlijke kenmerk, een nagelknippertje dat met een ketting is bevestigd aan de schouderband. Birkin hechtte veel waarde aan kortgeknipte nagels, vandaar. In 2000 werd de tas nogmaals geveild en (voor een onbekend bedrag) gekocht door Catherine Benier, een verwoed tassenverzamelaar bij wie de Birkin-bag het kroonjuweel van haar collectie werd. Zij besloot de tas opnieuw te veilen nadat zij had gezien hoeveel mensen kwamen opdagen om de tas te bezichtigen toen hij werd tentoongesteld bij Sotheby’s in Parijs en Tokio het afgelopen jaar.
Benier wil nog geen minimumbedrag noemen waarvoor ze de tas wil verkopen, maar maakte wel bekend dat toen zij hem 25 jaar geleden kocht het al de ‘duurste tas ter wereld was’. De verwachting is dat hij die koppositie wel zal behouden. Maar, zoals de Birkinverkoper uit de winkel waar Samantha Jones in Sex and the City de tas wilde aanschaffen al fijntjes aan haar uitlegde: ‘It’s not a bag, it’s a Birkin.’ En in dit geval zelfs dé Birkin.
De Birkin komt vaker terug in Sex and the City. In seizoen vijf draagt Carrie Bradshaw een blauw exemplaar, die de groeiende babybuik van actrice Sarah Jessica Parker moest verhullen, waar hij trouwens maar deels in slaagde. Een paar jaar geleden onthulde Parker aan Vogue dat de tas eigenlijk een nepper was: ‘Die tas had één taak en deed dat heel slecht. Misschien had een echte Hermès het beter gedaan.’
In een aflevering van de vervolgserie And Just Like That wordt het personage Seema Patel op straat beroofd van haar oranje Birkin. Het is onbekend of dit wél een echte was.
De camelkleurige Birkin van Jasmine (Cate Blanchett) in Woody Allens Blue Jasmine was duurder dan het totale kostuumbudget van 35 duizend dollar voor de film. Er eentje aanschaffen was dus uitgesloten, en de tas uit de film komt dan ook uit de persoonlijke collectie van kostuumontwerper Suzy Benzinger, iets waar Blanchett dan weer de zenuwen van kreeg, elke keer als ze met die tas moest smijten. De tas heeft een belangrijke functie in de film en toont hoe de financieel aan lager wal geraakte hoofdpersoon Jasmine zich door middel van dit ultieme luxesymbool vastklampt aan haar oude, geprivilegieerde leventje.
Nog een memorabele filmrol van de Birkin is die in The Royal Tenenbaums van Wes Anderson waar hij, samen met een bontjas en klassieke loafers van G. H. Bass een essentieel onderdeel is van de stijl van Margot Tenenbaum (gespeeld door Gwyneth Paltrow). Een look die tot de dag van vandaag als inspiratiemateriaal voor modeliefhebbers dient.
Zo schaars zijn die Birkins ook weer niet, als je kijkt naar welke beroemdheden er allemaal mee rondparaderen. Onder de beroemde fans noteren we Victoria Beckham, Lady Gaga, de Olsen Twins, Mariah Carey, Cardi B., Jada Pinkett Smith, Jennifer Lopez en Melania Trump. De grootste Birkin-hoarder, hoe kan het ook anders, is de familie Kardashian-Jenner. Vooral matriarch Kris Jenner en haar dochters Kim Kardashian en Kylie Jenner kunnen maar geen genoeg krijgen van de tas en gezamenlijk bezitten ze tussen de vijftig en honderd exemplaren, waaronder een aantal kostbare limited editions zoals de Himalayan Birkin, met een waarde van een paar ton.
Kylie Jenner is ook in het bezit van ‘Birkinstocks’, een paar nep-Birkenstocks van het grapjesmerk MSCHF, dat ze maakte van echte, vintage Birkin-tassen. De prijs voor zo’n paar sandalen was dan ook ongeveer evenveel als de tas (vanaf 34.000 dollar).
De tijden dat mannen hun zakken volpropten zodat ze maar geen tas hoefden te dragen, zijn definitief voorbij. Het luxe vintageplatform The RealReal signaleerde in 2021 al dat de interesse van mannen voor de tas op dat moment groter was dan die van vrouwen. En al kan dat natuurlijk zijn omdat die mannen op zoek waren naar een leuk presentje voor hun vrouw, we zien de Birkin (vooral de kloekere modellen en de bijzondere limited editions) daadwerkelijk steeds vaker aan de arm van mannen, en dan vooral beroemde mannen. Artiesten als Travis Scott, A$AP Rocky, Pharrell Williams en Justin Bieber zijn allemaal met Birkins gesignaleerd en designer Marc Jacobs gebruikt de zijne graag als strandtas.
Jane Birkin verpersoonlijkte haar Birkins met stickers, sleutelhangers en andere willekeurige spulletjes. Dat customizen is de laatste tien jaar een business op zich geworden. Maar waar Jane haar tassen schijnbaar lukraak versierde, besteden veel celebrities dit liever uit aan kunstenaars. In 2013 schonk Kanye West zijn toenmalige vriendin Kim Kardashian bijvoorbeeld een XL Birkin die door de kunstenaar George Condo was beschilderd met allerlei naakte figuren.
Kardashian liet zelf een rode Birkin voorzien van een geborduurde bandanaprint door Jay Ahr, het merk van designer Jonathan Riss, dat gespecialiseerd is in het customizen van Birkins. Voor Cardi B. maakte hij bijvoorbeeld een roze versie van de bandanaprint. Die rapper gaf op haar beurt een customized Birkin cadeau aan collega-rapper Megan Thee Stallion om het succes van hun gezamenlijke hit WAP te vieren, beschilderd met haar portret en de skyline van Houston.
Lady Gaga nam in 2010 zelf een zwarte marker ter hand toen ze op tournee in Japan de fans in Japanse karakters op haar witte tas liet weten: ‘I love little monsters, Tokyo Love.’ Als het gaat om je-ne-sais-quoi, dan bereikt echter geen van deze celebrities het niveau van de originele draagster van de tas.
De Birkin is niet alleen geliefd bij beroemdheden, ook bij criminelen zijn ze enorm populair. In grote steden met rijke inwoners, zoals Los Angeles en Londen, werden de afgelopen jaren steeds meer berovingen en inbraken gerapporteerd waarbij de buit bestond uit de kostbare tas(sen). De Los Angeles Times berichtte vorig jaar bijvoorbeeld over een vrouw bij wie werd ingebroken en waar beelden van de beveiligingscamera tonen hoe de boeven eenmaal binnen direct afstevenen op de inloopkast en daar tussen de andere designertassen feilloos de Birkin uit weten te pikken.
Maanden later kwam de bestolen vrouw haar tas op een online vintageplatform tegen, waar hij te koop werd aangeboden. Volgens de politie van Los Angeles zijn de tassen een gewilde buit omdat ze snel voor dikke bedragen kunnen worden verkocht aan helers, die ze weer te koop zetten op vintage-sites. Een bekend slachtoffer van Birkin-roof is Sylvie Meis, van wie twee jaar geleden 25 Hermès-tassen uit haar appartement werden gestolen met een geschatte gezamenlijke waarde van rond de acht ton.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant