De vier ministeries en de toelatingsautoriteit voor bestrijdingsmiddelen willen meer met één stem gaan spreken over de veiligheid en risico’s van pesticiden. De overheidsorganisaties hebben reclamebureaus gevraagd om een nieuwe ‘gezamenlijke kernboodschap’ op te stellen.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
De aanbesteding voor een nieuwe communicatielijn, waar Trouw eerder over schreef, wijst erop dat de overheid worstelt met het maatschappelijk debat over bestrijdingsmiddelen. Omwonenden van bloembollenvelden, waar veel middelen op gespoten worden, spannen rechtszaken aan en winnen die soms ook. Actiegroepen trekken aandacht met onderzoeken naar bestrijdingsmiddelen op producten zoals aardbeien en wijn, en een groeiende groep wetenschappers maakt zich zorgen over de relatie met ziektes als parkinson en kanker.
Dat veel middelen het stempel ‘veilig’ hebben gekregen van de overheid, doet aan die zorgen weinig af. Vier ministeries en het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) hebben daarom reclamebureaus gevraagd een nieuwe ‘kernboodschap’ voor hen op te stellen. Die moet duidelijk maken ‘hoe zij de burger beschermen tegen de negatieve effecten van bestrijdingsmiddelen’.
Er komt geen reclamecampagne voor bestrijdingsmiddelen, benadrukt een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. ‘Het gaat erom dat we in de communicatie naar buiten samen optrekken.’
I&W is als ministerie verantwoordelijk voor het beleid omtrent biociden, zoals desinfectiemiddelen. De andere betrokken ministeries zijn die van Landbouw (dat gaat over gewasbeschermingsmiddelen), Volksgezondheid (resten van middelen in voeding) en Sociale Zaken (gezonde werkomgeving).
‘Er is behoefte aan een duidelijke communicatie over de bescherming van mens en dier en milieu bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen en hoe een toelating van bestrijdingsmiddelen van het Ctgb hieraan bijdraagt’, schrijven de overheidsinstanties in de aanbesteding. ‘Ook het nut van het bestrijdingsmiddel dient hierbij betrokken te worden.’
Het Ctgb is de Nederlandse instantie die op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten beoordeelt of een middel veilig is voor gebruik. Volgens de instanties wordt de term ‘veilig’ in media en politiek ‘in absolute zin geïnterpreteerd’, terwijl het gebruik van bestrijdingsmiddelen altijd met risico’s gepaard gaat. ‘Dit leidt tot een verwarring over de taak van het Ctgb en een ondermijning van het vertrouwen in het beoordelingssysteem.’
Het Ctgb heeft de laatste tijd meermaals negatief het nieuws gehaald. Begin dit jaar oordeelde een rechter bijvoorbeeld dat de instantie een schimmelbestrijdingsmiddel had toegelaten zonder de meest recente onderzoeksgegevens mee te wegen. In mei erkende het Ctgb dat het jarenlang het kankerrisico van onkruidbestrijder glyfosaat te laag had ingeschat.
Ook over de term ‘veilig’ doet het college soms verwarrende uitspraken. Zo erkende toenmalig Ctgb-directeur Ingrid Becks vorig jaar in een uitzending van Zembla dat bij de toelating van glyfosaat onvoldoende zicht is op het risico op parkinson. Tegelijkertijd stelde ze volmondig dat het middel ‘veilig’ is.
De woordvoerder van I&W licht toe dat het Ctgb beoordeelt of ‘bij gebruik volgens de voorschriften er geen onaanvaardbare risico’s optreden’. Absoluut veilig zijn de middelen ‘natuurlijk niet’, stelt ze. Ze zijn bedoeld om ziekten of plagen te bestrijden en dus ‘inherent schadelijk’.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant