De lonen zijn in juni gemiddeld met 3,9 procent gestegen. Over de eerste zes maanden komt de stijging uit op 4,1 procent. De krapte op de arbeidsmarkt om personeel te behouden en de looneisen van de vakbonden aan de cao-tafels zorgen hiervoor.
In totaal werden de afgelopen maand 25 cao's afgesloten voor 270.000 werknemers. De lonen gingen het hardst omhoog in de horeca, zorg, bouw en landbouw, zo blijkt uit voorlopige cijfers van werkgeversvereniging AWVN.
De lonen zijn de afgelopen jaren al fors gestegen vanwege de torenhoge inflatie in ons land. Het hoogtepunt was in 2022 mede vanwege de stijgende energieprijzen. De piek was in september en oktober van dat jaar, toen de inflatie uitkwam op ruim 14 procent. Daarna begonnen prijzen langzaam minder hard te stijgen.
Veel werknemers gingen er daardoor in koopkracht op achteruit. Voor de vakbonden reden om hoge looneisen te stellen aan de cao-tafels. Dat had succes. Bij verschillende bedrijven en sectoren gingen de lonen flink omhoog.
Toch is de FNV niet tevreden. De vakbond eist nog altijd een stijging van 7 procent aan de cao-tafels. De bond vindt dat de meeste werknemers eerder onvoldoende zijn gecompenseerd voor de torenhoge inflatie en dat ze er de laatste jaren in koopkracht flink op achteruit zijn gegaan.
"Dit laat zien dat werkgevers nog niet bereid zijn werknemers hun eerlijke deel te betalen. Onze looneis van 7 procent is niet zomaar. We hebben ongeveer 4 procent loonstijging nodig om de inflatie van de afgelopen periode goed te maken", zei arbeidsvoorwaardencoördinator Petra Bolster afgelopen maand.
"We vinden het hoog tijd dat mensen er na drie jaar afzien nu op vooruitgaan en dat vergt meer dan 4,1 procent. Dat kan ook prima, omdat in de meeste sectoren nog steeds genoeg geld wordt verdiend en de overheidsfinanciën er goed voorstaan."
De prijzen in juni waren 3,1 procent hoger in vergelijking met een jaar eerder. Vooral de prijzen van diensten en voedingsmiddelen, drank en tabak stegen, zo blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS. Toch blijven de lonen op een hoog niveau.
Volgens werkgeversvereniging AWVN is dat schadelijk voor de Nederlandse economie. "We zullen per bedrijf en sector moeten bekijken wat de loonruimte is. In bepaalde delen van de industrie gaat het nog steeds slecht. Het is momenteel vooral belangrijk te investeren in het verdienvermogen en productiviteit", zegt een woordvoerder.
Economen van RaboResearch verwachten dat de lonen dit jaar gemiddeld met 5 procent stijgen. "En volgend jaar gaan we uit van een stijging van 4,1 procent. De krapte op de arbeidsmarkt speelt een belangrijke rol, waardoor de vakbonden een stevige positie hebben aan de cao-tafels. En dat terwijl het verlies in koopkracht de afgelopen jaren is goedgemaakt", zegt econoom Hugo Erken.