is columnist voor de Volkskrant.
In de Scheveningse Bosjes ligt een verborgen wereld. Verscholen in de struiken, eerst denk je dat je het verkeerd ziet, staan tenten voor mensen die geen huis hebben. Zie je de eerste, dan zie je ze allemaal.
De tenten op deze dystopische kampeerplaats zijn degelijk, gloednieuw, van buitensportzaak Decathlon. Rondom ligt soms rommel, een wieltjeskoffer op de kop, een leven dat is vastgelopen.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Andere tenten ogen opgeruimd, fier zelfs, deze bewoners proberen ondanks alles de moed erin te houden. Eten hangt hoog in de boom, buiten bereik van dieren, een stoeltje staat voor de tent, twee koffiemokken op tafel.
Hier bivakkeren al jaren zo’n 35 daklozen, vooral Oost-Europese arbeidsmigranten, verdwaald in de wereld van slecht betaalde baantjes. De Scheveningse Bosjes zijn voor hen een soort mini-Calais.
De bosjes werden ontruimd tijdens de Navo-top in juni. De daklozen sliepen toen in een opvang van het Leger des Heils. Hulpverleners stonden klaar met ‘workshops’ en ‘contactmomenten’ om hun situatie te verbeteren.
Maar uiteindelijk waren veel van deze mensen na de Navo-top nog net zo dakloos als daarvoor. Bovendien leek het erop dat hun tenten, slaapzakken en andere spullen waren zoekgeraakt bij de ontruiming.
Bij gebrek aan een ‘structurele oplossing’ koos het Leger des Heils voor het ‘menselijke gebaar’. Een ‘doekje voor het bloeden’, aldus de gemeente. De daklozen kregen geen huis, maar een cadeaubon van de Decathlon. Om voor 70 euro bijvoorbeeld een nieuwe tent te kopen.
In het centrum van Den Haag zit Straat Consulaat, een sympathiek instituut waar daklozen werken als vrijwilliger. Sommigen stromen door naar een betaalde baan. Bij de koffiebar beneden kun je een ‘straatbakkie’ bestellen, een grote filterkoffie, maar ook een flat white, of organic lemon thee. Wie geen geld heeft, mag ‘uitgesteld’ betalen.
Door het ‘tentjesverhaal’ dreigt het ‘echte verhaal’ ondergesneeuwd te raken, verzucht directeur Jan de Vries. Maar ja, de tenten zijn ook een symbool van dat verhaal, ze laten ‘de absurditeit van de situatie’ zien.
Volgens Jan is het systeem ‘compleet kapot’. Een gewone dakloze, dus iemand zonder huis, geldt als ‘zelfredzame dakloze’ en krijgt nauwelijks hulp. Pas als er meer problemen komen - als je maar lang genoeg wacht, komen die altijd - komt er zorg op gang, het komt neer op ‘dakloosheid managen’.
Wachtlijsten voor noodopvang? Eindeloos. Wie daar toch binnenkomt, blijft ‘jaren’ hangen, de uitstroom is vrijwel ‘volledig gestaakt’. Complete dakloze Haagse gezinnen wonen in hotels.
In steden als Den Bosch doen ze het anders, daar krijgen daklozen eerst een huis voordat andere problemen worden aangepakt, het zijn immers ‘de woningzoekenden met de meeste urgentie’. Maar in Den Haag gebeurt dat nog niet. Zo blijven die tenten bestaan.
En dat in de context van de Navo-top. ‘Om dat mogelijk te maken, kon alles. En dit is de afdronk: dakloze mensen krijgen een bon mee om een nieuw tentje te kopen.’ Een oplossing met de beste bedoelingen, daarover is hij ‘vol begrip’, maar het blijft ‘extreem wrang’.
De daklozen in de tenten gelden in de volksmond als ‘zorgmijders’, een term die Jan zelf nooit zal gebruiken. Het komt er op neer dat de zorg die wordt aangeboden, vaak niet passend is. ‘Wat je zou kunnen doen, is in elk geval eens kijken: wat willen deze mensen zélf.’
Ironisch genoeg is buiten slapen in de gemeente Den Haag verboden. Vorig jaar werden hiervoor 101 boetes aan daklozen uitgedeeld. Het idee is dat deze boetes alleen worden opgelegd bij overlast of gevaar, en dat behalve de bekeuring ook hulp volgt.
Volgens Jan is zo’n boete in de praktijk vooral het begin van gedoe met deurwaarders. Het verandert niets, want daklozen hebben geen keuze. ‘Mensen vragen zich alleen maar af: waar moet ik vannacht gaan liggen.’
Zo blijft het Haagse tentenkamp in stand, vlakbij een villawijk en niet ver van Madurodam, het park vol huizen in miniatuur.
a.vanes@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns