is columnist van de Volkskrant en werkt als adviseur voor overheden en maatschappelijke organisaties.
Als we niet belangrijker gaan maken wat belangrijk is, richten we onszelf te gronde.
Een voorbeeld van iets waar het meer over zou moeten gaan. Er is wetgeving in de maak die veel kan doen tegen een belangrijk probleem: het cellentekort. Hieraan wordt gewerkt door Kamerleden Joost Sneller van D66, Derk Boswijk van het CDA en Jesse Six Dijkstra van NSC.
De krapte komt niet alleen door bezuinigingen van ‘crimefighter’ Fred Teeven in het kabinet-Rutte-Samsom. Wezenlijker is dat gevangenissen vol zitten met kort gestraften. De meeste straffen zijn korter dan drie maanden.
En korte gevangenisstraffen zijn dom. Daders vallen vaker in herhaling dan na een taakstraf. Logisch, want om recidive te voorkomen zijn werk en onderdak belangrijk. Een lage celstraf is lang genoeg om beide te verliezen en te kort om ze weer te vinden. Terwijl een taakstraf, een voorwaardelijke celstraf of een enkelband voor criminelen net zo zwaar voelen.
In gevangenissen is het inmiddels code zwart, met vervroegde vrijlatingen en oplopende spanningen. Dus wat moet er gebeuren? Stop bijvoorbeeld geen mensen in de gevangenis omdat ze boetes niet kunnen betalen. Laat verdachten hun rechtszaak vaker thuis afwachten. En – hier werken die drie Kamerleden aan, gevoed door tal van (praktijk)deskundigen – leg de enkelband vaker als straf op in plaats van een korte detentie.
Het is je vergeven als je dit niet allemaal op je netvlies had. Misschien doet de naam Ingrid Coenradie meer bellen rinkelen. Zij was als staatssecretaris verantwoordelijk voor die noodgedwongen vrijlatingen. Maar ze was daarna vooral in de media omdat ze zo tegen PVV-alleenheerser Geert Wilders inging. En vervolgens wegens haar nieuwe partijkeuze. Dat werd JA21, uitgerekend de partij die zij aan zij met Wilders een motie had ingediend tégen haar besluit tot vrijlating.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nu is het schaamteloze opportunisme van Coenradie en JA21-leider Joost Eerdmans niet eens het interessantst. Het gaat om de illustratie dat Haagse politiek, nog meer dan voorheen, los is komen te staan van de werkelijkheid. Alsof er alleen nog de politíéke werkelijkheid is.
Want het echte onderwerp is welk gevangenisregime de samenleving veiliger maakt. Prima talkshowmateriaal. Maar in het universum van politiek en media is die kwestie bijna gereduceerd tot willekeurige aanleiding om de dramatische ontwikkeling van het personage Coenradie te volgen.
En steeds wanneer je denkt dat de Haagse hoofdrolspelers niet nóg verder kunnen afdrijven, bewijzen ze het tegendeel. Een dieptepunt leek bereikt toen in april de vier fractievoorzitters van de coalitiepartijen een begroting opstelden, zonder bewindslieden, ambtenaren of kennis van zaken. Ze schaften regelingen af die ze niet kenden, gaven geld uit zonder de consequenties te overzien.
Maar later volgde een vertoning die zó ver voorbij de parodie is dat ik nog niet helemaal kan geloven dat ze echt heeft plaatsgevonden. Na de kabinetsval hakten de drie overgebleven partijen een ministerspost in drieën. Ambtenaren aansturen, Kamerdebatten: alles mocht een chaos worden als ze elk maar een anti-asielbutton konden opspelden. Er is nu een X-account: ‘Ministers Asiel en Migratie’, namens drie departementen!
En vergeef me dat ik hier slechts kort stilsta bij de al veelbesproken hetze die VVD-leider Dilan Yesilgöz ontketende tegen een zanger nadat hij een lomp statement maakte op een Joodse sportdag. Ik had natuurlijk een column kunnen wijden aan de historische varianten van het zionisme – ontzettend gek dat Douwe Bob de werken van Ahad Ha’am, Theodor Herzl en Ze’ev Jabotinsky niet heeft gelezen – en hoe die zich verhouden tot schieten op uitgehongerde Gazanen. Maar ik behandel deze ontsporing hier nu alleen als nóg een voorbeeld waarin de realiteit er niet toe doet. Want Yesilgöz’ optreden richtte niets uit tegen vermeend antisemitisme, het bestond slechts uit getuigenis en spektakel.
En toen moesten de asielwetten nog komen. Pure en nare symboliek, want ‘grip’ op asielmigratie vergt EU-maatregelen die volgend jaar ingaan. Maar deze wetten richten intussen wel schade aan: onwerkbare bureaucratie en, afhankelijk van het bewind dat er op enig moment zit, een jacht op ongedocumenteerden of zelfs vrijwilligers. Dat over dat laatste nog advies aan de Raad van State wordt gevraagd ná het aannemen van de wet, is een nieuw en heel speciaal soort spugen op de kwaliteit van openbaar bestuur.
Van de week signaleerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid maar weer eens eufemistisch dat Kamerleden ‘veel aandacht besteden aan communicatie en profilering’ en dat dit ‘vervulling van de klassieke kerntaken kan wegdrukken’. Zoals wetgeving. In een striemende column in het blad van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten roept bestuurskundige Martijn van der Steen het lokale bestuur op om zich voor te bereiden op een landsbestuur dat voorlopig ‘disfunctioneel’ blijft. ‘Omdat het nooit mag wennen, moeten we het elke dag hardop zeggen’, schrijft hij, maar intussen zullen samenwerkende lokale gemeenschappen zich zo goed en zo kwaad als het gaat moeten redden.
Hier gaat Den Haag zelf nooit uitkomen. De samenleving moet helpen. Door meer zelf op te lossen, ja. Door iets anders te verlangen van politieke partijen. Maar is het hiervoor niet ook nodig dat pakweg driekwart van de mediamakers die nu aan het Binnenhof rondlopen daar vertrekt en zich elders in het land gaat bezighouden met de echte werkelijkheid in plaats van de politieke? Om slechts af en toe naar Den Haag af te reizen en politici met hun bevindingen te confronteren? Zodat vaker belangrijk wordt gemaakt wat belangrijk is?
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns