is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
Moeten we een verslaggever naar een kerk sturen waar mensen zonder verblijfsvergunning worden opgevangen, luidde woensdag de vraag bij de ochtendvergadering. De dag ervoor had de Tweede Kamer volledig onverwacht een motie aangenomen waarin het niet hebben van een verblijfsvergunning strafbaar werd en het helpen van mensen zonder verblijfsvergunning ook.
Maar weten we of de asielwet, inclusief dit amendement, ook echt wordt aangenomen, luidde de wedervraag. En weten we vervolgens of het beleid dan ook echt wordt uitgevoerd? Dat was op dat moment nog onduidelijk.
In deze rubriek schrijft de hoofdredacteur wekelijks over de journalistieke werkwijze van de Volkskrant en de dilemma’s die de redactie daarbij tegenkomt, meestal naar aanleiding van een klacht of vraag van een lezer.
In het asieldebat gaat het er partijen steeds meer om welke indruk ze wekken – constateerde ik al eerder – en nu er verkiezingen naderen nog meer dan voorheen. Over de effectiviteit van beleid lijken ze zich minder druk te maken.
Bij wetgeving die vooral symbolisch lijkt, willen we niet te snel in actie komen, om de symboolwerking niet te versterken. We besloten ook in dit geval even te wachten.
Het controleren van de macht wordt er niet eenvoudiger op. Tot voor kort zagen we wetsvoorstellen lang van tevoren aankomen en was er tijd genoeg om alle voor- en nadelen op een rij te zetten en te beschrijven wat ze betekenden. Nu komen zeer fundamentele ingrepen op een achternamiddag tot stand, soms zelfs zonder dat de Raad van State advies heeft kunnen geven. De tijd voor serieuze democratische controle, voor een weloverwogen oordeel ook, ontbreekt.
Naast de strafbaarstelling van illegaal verblijf nam de Kamer ook een amendement aan – bij een andere wet – waarin het werd verboden om statushouders met voorrang een woning te geven, ook als ze in een noodsituatie verkeren. Volgens de gemeenten is dit amendement mogelijk ongrondwettelijk en druist het bovendien in tegen het asielbeleid, dat gemeenten juist opdraagt zo veel mogelijk statushouders op te vangen.
Ook in dit geval was er geen tijd om de effecten van de wet eens goed te onderzoeken en te verslaan. Donderdagnacht werd de wet inclusief het amendement met een overgrote meerderheid aangenomen. Er zit niets anders op dan de wetsvoorstellen tegen het licht te houden op het moment dat ze in de Eerste Kamer worden besproken.
Aan de overkant van de oceaan heeft Donald Trump een andere methode gevonden om de controlerende macht op achterstand te zetten. In zijn ‘Big Beautiful Bill’ neemt hij zo veel maatregelen tegelijkertijd dat het bijna onmogelijk is om elke maatregel kritisch te beoordelen. Ook dat is een manier om de democratie te verzwakken.
De beste verhalen van de week, getipt door Pieter Klok
Elke zondag praat hoofdredacteur Pieter Klok u in de nieuwsbrief Beste van de week bij over de afgelopen (nieuws)week. Welke verhalen, columns, podcasts en speciale producties mag u echt niet missen? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Luister ook naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts zijn te vinden op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns