De Amerikaanse zangeres Anaïs Mitchell over koken, New York, musicals, series en de Duitse taal. ‘Ik hou van musicals die helemaal gezongen worden.’
Anaïs Mitchell (44) is nog altijd vol trots dat haar musical Hadestown na Broadway en de Londense West End nu ook Amsterdam aandoet. Ze was in de maanden mei en juni zo druk met toeren en haar haar gezin met twee jonge kinderen (5 en 11), dat ze geen gaatje vond voor een interview. Of Volkskrant Magazine het via mail kon doen? Dan had zij alle tijd om tussen het reizen naar optredens en het huishouden (‘dat kost me het meeste tijd’) door vragen te beantwoorden.
Terwijl ze op 11 juni terugvloog naar Vermont, van een concert dat ze in de Londense Royal Albert Hall mocht geven als voorprogramma van ‘een van mijn muzikale helden’ Ani DiFranco, schreef ze ontzettend veel zin te hebben in de trip naar Amsterdam en ‘niet kan wachten jullie versie van mijn stuk te zien’.
Het moet voor Mitchell een merkwaardig gevoel zijn. Zo’n vijfentwintig jaar geleden serieus begonnen met liedjes schrijven. Zich gaandeweg bekwamen in het folk-achtige akoestische luisterliedjes-idioom, waarin ze zich nog steeds thuis voelt. Maar dan is daar in 2006 ineens de wens wat te doen met haar liefde voor Griekse mythologieën en componeert ze liedjes gebaseerd op de mythe van Orpheus en Eurydice die ze tijdens optredens ook zingt. De tragische liefdesthematiek in die nieuwe liedjes breidt ze uit tot een musical, die ze in 2010 tot album verwerkt. Op dit alom bejubelde Hadestown zingt Mitchell zelf de Eurydice liedjes en horen we Justin Vernon als Orpheus. Mitchell had Vernon gehoord op het album For Emma, Forever Ago (2007), ze wist meteen dat hij de juiste, vaak hoge falsetstem had voor wat ze wilde.
Bon Iver werd met de jaren een grotere naam in de popwereld, terwijl Anaïs Mitchell folkalbums voor fijnproevers uitbracht. Totdat er in 2019 een Broadway-versie van haar Hadestown op de planken kwam, die een groot succes werd en dat jaar acht Tony Awards won, waaronder die voor beste musical. In 2024 verscheen er een nieuwe productie in Londen en nu dus in Amsterdam. ‘Het zal je verbazen, maar eigenlijk heb ik het er niet zo druk mee, ik heb me voor de Nederlandse uitvoering alleen met de casting bemoeid. Productie en regie zijn in geweldige handen. Die hebben iemand zonder theaterachtergrond als ik echt niet nodig.’
Dus had Mitchell alle tijd om zich te wijden aan wat ze eigenlijk het leukste vindt: liedjes schrijven en toeren. Alleen, onder eigen naam, of met haar band Bonny Light Horseman. Kan ze het allemaal nog een beetje scheiden van elkaar? Hadestown in alle gedaanten en uitvoeringen waarmee ze nu al bijna twintig jaar betrokken is; haar carrière als soloartiest die in 2022 een voorlopig hoogtepunt beleefde met het fraaie, intieme album Anaïs Mitchell en dan nog het spelen in de Bonny Light Horseman waarmee ze in november nog in de Amsterdamse Tolhuistuin te zien was.
Sommige dingen kan ze combineren, zoals optreden met haar band in Amsterdam toen ze hier moest zijn om een bezoek te brengen aan de voorbereidingen voor Hadestown. ‘Ik richt me wat betreft optreden nu vooral op Bonny Light Horseman. We zijn met z’n drieën en hebben alle drie ook andere creatieve activiteiten. De band voelt voor ons allemaal als een soort vakantie. Vorig jaar hebben we een dubbelalbum uitgebracht (Keep Me On Your Mind/See You Free) waar we alle drie liedjes voor schreven. De reacties waren zo goed dat we veel werden uitgenodigd om op te treden. In juli doen we in het noordoosten van de VS nog een aantal festivals. Daar kom ik vandaan, ik heb er veel zin in.
‘Daarnaast ben ik al een paar jaar bezig met een nieuw muzikaal theaterstuk waar ik nog niet veel over kwijt wil. Ik schrijf de liedjes met twee artiesten die ik ontzettend bewonder. De teksten zijn van mij. Best eng, want er zitten nogal wat dialogen in en dat is voor mij een nieuw terrein. Opwindend en beangstigend tegelijk.’
‘Mijn ouders waren hippies en hadden een geweldige platenverzameling met werk van bands als de Grateful Dead en de Velvet Underground en veel poëtische songschrijvers als Bob Dylan, Joni Mitchell en Leonard Cohen. Hun dichtkunst sprak me aan. Maar in hun collectie zaten ook platen van een zangeres van een latere generatie die me raakte, Rickie Lee Jones. Haar album Pirates werd thuis veel gedraaid en ik denk tot op de dag van vandaag dat het de plaat is die me als kind het meest heeft beïnvloed. De liedjes zijn prachtig qua vorm, terwijl ze tegelijk juist breken met bestaande structuren. Ze ademen vrijheid, branie en emotie. Precies waar ik van houd.
‘Later vond ik dat terug bij artiesten die ik zelf ontdekte als Ani DiFranco, Tori Amos en Gillian Welch. Allemaal vrouwen met een sterk gevoel voor poëzie. Ik wilde graag schrijver worden en liedjes bleken voor mij de ideale uitlaatklep. Dat leerde ik van hun.’
‘Als je me naar nieuwe, recente ontdekkingen vraagt dan noem ik Leif Vollebek uit Montreal. Ik hield al een tijdje van zijn werk toen hij me vorig jaar vroeg mee te zingen op zijn album Revelation. Zo kon ik goed kijken hoe hij te werk gaat. Ik hou allereerst van het gevoel dat hij in de liedjes legt en zijn manier van zingen. Zijn fraseringen voelen zo waarachtig aan en ik vind het prachtig zoals hij gitaar en piano speelt. Rake akkoorden, altijd vrij en origineel.
‘Ook mooi hoe zijn teksten zich midden in een venndiagram bevinden tussen dat wat bekend en herkenbaar is versus dat wat mystiek en abstract is.
‘Daarnaast vind ik hem ook een begenadigd arrangeur met een goed gehoor en gevoel voor de muzikanten om hem heen. Echt een geluk om zo iemand ook nog vriend te mogen noemen.’
‘Ik was niet echt een ‘theaterkind’, maar ik hield wel van musicals, vooral die van Rodgers en Hammerstein vond ik van kinds af aan al mooi. Toen ik tiener was, nam mijn moeder me een keer mee naar een voorstelling van Les Misérables, daarna was ik nooit meer dezelfde. Ik zag er sindsdien vele versies en uitvoeringen van. Op Broadway, de West End, in de bioscoop en zelfs eentje geïmproviseerd in een lege kerk in Brooklyn. Het was warm, bezoekers kregen een blikje goedkoop bier en er werd gespeeld door amateurs, wat allemaal niet uitmaakte. Ik vond het stuk nog net zo verpletterend.
‘Het verhaal en de manier waarop het muzikaal verteld wordt was echt bepalend voor me. Ik hou van musicals die helemaal gezongen worden, zoals ook Hamilton en Great Comet of 1812. Les Misérables was mijn eerste kennismaking met die vorm. En zeker van invloed op de manier waarop Hadestown wordt verteld.
‘Ik heb altijd gehouden van bepaalde groepen creatieve genieën die zich in het buitenland vormden. Misschien romantiseer ik het te veel maar schrijvers als Ernest Hemingway, Lawrence Durell, Henry Miller en Anaïs Nin in Parijs bijvoorbeeld fascineren me. Ik las ze ook allemaal al vroeg, beginnend bij Nin omdat dit mijn naamgenoot was.
Ik vond die scene interessant maar ook de geniale talenten afzonderlijk. Als favoriete boek kies ik For Whom The Bell Tolls van Hemingway, dat een enorme impact op mij als romantische politiek bevlogen jonge vrouw had. Ik las het in een vliegtuig en moest huilen. Jaren later zat ik in een ander vliegtuig naast een man die het ook las. Hij had niet lang meer te leven en wilde voor zijn dood zijn lievelingsboeken nog een keer lezen. We noemden allebei dezelfde favoriete regel uit het boek en onze vier ogen vulden zich met tranen.
En als ik nog een boek mag noemen, al is het inmiddels bijna een cliché: All Fours van Miranda July. Iedere vrouw van mijn generatie heeft het over dit vorig jaar verschenen boek. Het heeft ook mijn wereld op z’n kop gezet.’
‘Ik zag Janet Planet op aanraden van de regisseur van Hadestown, Rachel Chavkin. De film is geregisseerd door toneelschrijver Annie Baker en ik was meteen verkocht omdat ik in de jaren tachtig opgroeide in de landelijke hippie-omgeving van Vermont. De film heeft precies dat soort setting. Ik vond sommige dingen echt griezelig dichtbij komen en er kwamen herinneringen terug die ik voorgoed kwijt dacht te zijn.
‘Als film die het meeste impact op mij had zou ik er graag twee willen noemen. Allebei zijn ze Duits. Das Leben Der Anderen (2006) en Der Himmel über Berlin. Deze hakten er allebei diep in. Ik zag ze toen ik nog best jong was en nog altijd komen er op onverwachte momenten scenes, zinnen of beelden uit die films naar boven. Ze gaan allebei over menselijke goedheid en kunst in moeilijke tijden en hoe het voelt om verliefd te zijn. Anders gezegd, met als risico ze te simplificeren: het zijn poëtische films.’
‘Ik groeide op zonder televisie en zag dus heel weinig. Vandaag de dag kijk ik nog altijd nauwelijks tv. Maar er zijn een paar series die ik helemaal gezien heb en die indruk maakten. De belangrijkste was misschien The Wire. Ik verlangde echt naar nieuwe afleveringen. Het voelde alsof de karakters goede vrienden van me waren. Ieder seizoen had weer een nieuwe invalshoek, de serie bleef nooit teren op de successen van eerdere seizoenen.
‘Ik zag ook Game Of Thrones van begin tot eind, maar daar ben ik eerlijk gezegd niet trots op. Ik wilde er vanwege al het geweld vaak mee stoppen maar bleef toch kijken omdat iedereen die ik kende er ook naar keek. Dat je kon zeggen ‘ben je helemaal bij?’ en dat iedereen dan meteen wist dat je bedoelde ‘heb je de nieuwste Game Of Thrones gezien?’
‘Hartverwarmend en toch ook verrassend vind ik Northern Exposures uit de jaren negentig. Die kijk ik op mijn telefoon als ik op de hometrainer zit.’
‘New York City zal altijd mijn grote liefde blijven. Opgegroeid op het platteland in New England was deze stad echt een baken van inspiratie. Heel romantisch en zowel mythisch als realistisch. De meesten trekken naar de stad als ze in de twintig zijn, ik was al in de dertig toen ik naar New York ging om zo hard als ik kon te werken aan Hadestown.
‘Mijn partner en ik hadden een klein kind op te voeden, dus het was een druk leven. New Yorkers kunnen hard zijn maar ik heb nooit m’n kinderwagen alleen de trappen van de metro op hoeven zeulen zonder dat een vreemde me aanbood te helpen.
‘Ik kan lyrisch zijn over de mensen die je ontmoet, het nachtleven en alle verrassingen die de stad steeds biedt. Dat geldt ook voor Berlijn, die ik altijd als favoriete stad heb genoemd, maar ik ben er al te lang niet geweest.
‘Ik hou van Berlijn om dezelfde redenen: de kunst en de mensen. Er zit een goedheid in die niet gespeeld is, maar die voortkomt uit een echte strijd om het bestaan. En dan natuurlijk de Duitse taal. Die vind ik zo mooi dat ik het zelfs even gestudeerd heb.’
‘Ik hou erg van koken maar voel me na al die jaren nog altijd onzeker in de keuken. Er zijn chefs van wie ik de recepten echt adoreer. Alison Roman voorop, gevolgd door Melissa Clark. En Yotam Ottolenghi als ik een recept kan vinden waarvoor je geen miljoen ingrediënten nodig hebt.
‘Ook heel fijn is de kook-app van de New York Times. Ik merk dat ik vooral neig naar mediterrane recepten. Kip, vis, groenten en veel olijfolie. Heerlijk dat het nu weer zomer wordt en de barbecue op de veranda weer aan kan om groenten te grillen. Daarnaast is niets lekkerder dan langdurig diep gemarineerde lamskoteletten heel snel opbakken.’
‘Mijn leven zit dankzij twee jonge kinderen in een fase dat het woord hobby niet aan de orde is. Maar mijn favoriete tijdsbesteding als ik niet hoef te werken is wat ik ‘nesting’ noem. Lekker thuis hangen als de een een boek leest en de ander voor haar poppenhuis zit. Dan doe ik een beetje het huishouden, kook wat en luister naar muziek. Dat geeft me een ongelooflijk blij gevoel.
Heel primair maar zo is het echt. Ik ben er helemaal niet het type voor om al mijn dagen als huismoeder te slijten, maar zo af en toe, goed gepland, kan het me een groot gevoel van gelukzaligheid geven. Gewoon even samen met het gezin thuis.’
26 maart 1981 Geboren in Montpellier, Vermont.
2002 Eerste solo-album The Song They Sang … When Rome Fell.
2004 Politieke wetenschappen in Middlebury.
2010 Album Hadestown, met onder anderen Justin Vernon (Bon Iver).
2016 New Yorkse première musical versie van Hadestown gemaakt met regisseur Rachel Chavkin.
2019 Hadestown gaat naar het Walter Kerr Theater op Broadway. Wint dat jaar 8 Tony Awards.
2020 Boek Working On A Song: The Lyrics of Hadestown.
2020 Eerste album in band Bonny Light Horseman: Bonny Light Horseman.
2022 Achtste solo-album Anaïs Mitchell.
2024 Derde album Bonny King Horseman: Keep Me On Your Mind/See You Free.
29 juni 2025 Première Hadestown met Brits/Nederlandse cast in Carré, Amsterdam.
Anaïs Mitchell is sinds 2006 getrouwd met Noah Hann met wie ze twee dochters heeft van 5 en 11.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant