Het liefst wilde de wielerwereld hem vergeten. Maar twintig jaar na zijn zevenklapper in de Tour de France is oud-wielrenner en -dopingzondaar Lance Armstrong nog steeds overal: in podcasts, op Instagram, in een realityserie. ‘Als ze niet meer over je praten? You’re fucked!’
Die beroemde laatste woorden. Met Ivan Basso en Jan Ullrich naast zich op het podium grijpt Lance Armstrong in 2005 de microfoon voor zijn zevende overwinningsspeech in Parijs. ‘Dit is voor de mensen die niet in wielrennen geloven; de cynici, de sceptici. Ik heb medelijden met jullie. Jullie kunnen niet groot dromen. Jullie geloven niet in wonderen.’
Zeven jaar later moet Armstrong diezelfde cynici en sceptici gelijk geven als hij wordt ontmaskerd als het brein achter een van de meest ‘professionele, verfijnde en succesvolle dopingprogramma’s’ uit de sport, aldus het Amerikaanse Anti-Doping Agentschap (Usada). Wonderen blijken niet te bestaan, dromen kunnen ook té groot zijn.
De organisatie van de Tour, de ASO, wist zijn zeven Tourzeges uit. Wie de uitslagen van 1999 tot en met 2005 erbij pakt, ziet dat de lijsten beginnen met de nummers twee. Beginnend in 1999 met Alex Zülle met 7:37 minuten achterstand op de uitgegumde winnaar. En eindigend met Basso in 2005, op 4:40 minuten.
Armstrong was een superster die de wielersport oversteeg, die zich als overlever van kanker profileerde als weldoener binnen die kankergemeenschap met zijn Livestrong Foundation, bekend van de gele polsbandjes. Zijn status in 2012, na de ontmaskering? Leugenaar, manipulator en paria, die pijnlijk genoeg ook nog eens uit zijn eigen kankerstichting werd gezet.
En dan was er nog zijn vermogen dat verdampte. Na het Usada-rapport trokken merken die aan hem verbonden waren zich massaal terug; het zou hem 75 miljoen aan opbrengsten kosten. Bovendien werd Armstrong door verschillende sponsoren aangeklaagd. In totaal betaalde hij 111 miljoen dollar aan schikkingen en rechtszaken. Hij ging van hero to zero, van held naar helemaal niks.
Het was een traumatische ervaring, vertelt de nu 52-jarige Texaan tegenwoordig in interviews. Zodanig zelfs dat hij er een posttraumatische stressstoornis (PTSS) aan heeft overgehouden. Hij zegt op gezette tijden intensieve een-op-eentherapieën te ondergaan; vijf dagen achter elkaar, tien uur per dag in een chique privékliniek in Tennessee.
Financieel kan hij zich die sessies nu weer prima veroorloven. Zo is hij partner in het investeringsfonds Next Ventures, maar hij schept vooral graag op over die ene investering die hij al in 2009 deed. Hij stak 100 duizend dollar in het bedrijf Uber, dat toen nog 3,7 miljoen dollar waard was. Dankzij de groei van de taxidienst kon hij zijn gezin ‘kwalitatief’ onderhouden en tegelijkertijd de opeenstapelende rechtszaken financieren. ‘Fucking magie’, aldus Armstrong.
Het geld stelde hem ook in staat om in 2016 een nieuwe versie van zijn eigen merk op te zetten: dat van de ultieme ervaringsdeskundige in de wereld van gevallen helden. Geheel volgens de enigszins opportunistische leefregel van zijn moeder Linda, die hem als alleenstaande tienermoeder opvoedde en hem op het hart drukte: maak van elke tegenslag een kans.
Hij startte het platform Wedu, dat de wereld van de duursporten omarmt met evenementen en een gemeenschap bouwt van ‘mensen die geloven dat vooruitgang de enige optie is in het aangezicht van tegenspoed’. Ze organiseren onder andere exclusieve wielervakanties op Mallorca. Kosten voor een week: 30 duizend dollar per persoon.
Daarnaast is Armstrong gastheer van twee podcasts. Zo is er The Move, waarin hij commentaar levert op de klassiekers en de Tour de France met oud-ploeggenoot George Hincapie en zijn voormalige ploegleider Johan Bruyneel. Zonder te speculeren over krachtsverschillen tussen bepaalde renners in het peloton, of de vraag te stellen: kan dit wel? Dat is niet zijn taak, vindt hij.
In podcast The Forward interviewt hij beroemdheden als acteur Matthew McConaughey en oud NBA-ster Charles Barkley over het thema: hoe ga je om met tegenslagen?
Armstrong ontpopt zich achter de microfoon tot een mannelijke variant van Oprah Winfrey, de talkshowhost bij wie hij in januari 2013 nog een poging deed om zo sympathiek mogelijk zijn persoonlijke verhaal over dopinggebruik te doen.
Dat lukte niet helemaal, hij bevestigde in dat interview het beeld dat er al van hem was. Dat van een pestkop, een man die altijd zijn zin moet krijgen ten koste van wie of wat dan ook. Die daar geen spijt van heeft, bovendien.
Van die man is in zijn podcasts weinig meer te bekennen. Hij bespreekt het nut van therapie, de kracht van het vragen om hulp. Woede ziet hij niet meer als motivatie om te presteren. Op de fiets werkte het motiverend en inspirerend. Maar: ‘Boosheid buiten de sport is helemaal niet productief. Ik moest het loslaten.’
Bradley Wiggins, winnaar van de Tour in 2012 en meervoudig olympisch kampioen, is een van de vele beroemdheden die kan rekenen op een semi-therapeutische sessie. In 2024 is hij te gast in The Move.
Wiggins werd nooit geschorst vanwege dopinggebruik, maar was volgens een onderzoek van een Britse parlementaire commissie met zijn Team Sky wel schuldig aan het ‘overschrijden van ethische grenzen’ als het ging om medicijngebruik.
Na zijn carrière worstelde Wiggins met een drugs- en drankverslaving, en zat hij financieel aan de grond. Hij noemde Armstrong een ‘geschenk uit de hemel’, omdat die hem inspireerde op het rechte pad te komen.
Armstrong, enigszins dwingend: ‘Je hebt professionele therapie nodig. Heb je hulp gehad?’ Wiggins: ‘Nee.’ Armstrong: ‘Dan moeten we praten. Dat doen we straks even na de opnames, vertel ik je waar je moet zijn.’
De spelregels zijn duidelijk: Armstrong is de bovenliggende partij. Niemand viel zo hard van zijn troon, niemand lukte het om die val eigenhandig om te zetten in een succes.
Toen Jan Ullrich, die drie keer achter Armstrong tweede werd in de Tour, in 2018 aan lager wal raakte door alcohol- en drugsgebruik, vloog de Amerikaan de oceaan over om hulp te bieden. Om het drie jaar later weer te doen, toen Ullrich zichzelf opnieuw bijna verloor. Armstrong: ‘Jan is heel simpel, heel lief.’
De Duitser over die vriendschap: ‘Het betekende heel veel voor mij dat iemand die vroeger mijn grootste concurrent was, bij me langskwam. Hij was geïnteresseerd in Jan Ullrich als persoon. Dat was voor mij een heel grote motivatie.’
Uiteraard is Ullrich vaker te gast bij evenementen van Wedu, en podcast The Move.
Na het beladen Oprah-interview in 2013 was Armstrong, zegt hij nu, een van de eerste Amerikanen die gecanceld werd. Waarmee hij zich terloops op hetzelfde podium zet als de beroemdheden die jaren later vanwege hun grensoverschrijdende gedrag tijdens de MeToobeweging werden uitgesloten.
Zich neerleggen bij die maatschappelijke boycot was nooit een optie. Het is zoals hij het zelf zei in The Move ,tegen de door Britse roddelkranten gepijnigde Wiggins: ‘Als ze niet meer over je praten of schrijven? You’re fucked!’
En dus zoekt hij de grenzen op, net zoals hij dat deed in de sport. Zo mengde hij zich in 2023 in het debat over het deelnemen van transgenders aan vrouwensport, wat in zijn ogen oneerlijke competitie is. Dat leverde in de Fox-realityshow Stars on Mars, waar hij dat jaar aan meedeed, flinke discussies op. Met elf andere beroemdheden leefde en werkte hij samen in een simulatie van een ruimtestation op de planeet Mars.
Armstrong werd door de andere celebronauts verweten dat hij transgenders ontmenselijkte. En hoezo had een van de grootste fraudeurs in de sport eigenlijk het recht om over eerlijke competitie te spreken? Uiteindelijk stapte hij halverwege het seizoen vrijwillig op, omdat hij het niet volhield om nog een dag langer bij de andere deelnemers te zijn. ‘Ik ben gewoon geen sociaal mens.’
Toeval of niet, twintig jaar na zijn laatste Tourzege duiken ook zijn zeven gele truien weer op. Armstrong, in de podcast Wild Ride! van Steve-O, beroemd door het MTV-programma Jackass: ‘Het interesseert me niet wat er in de geschiedenisboeken staat geschreven. Ik heb zeven keer met tweehonderd man gekoerst, en ik heb gewonnen. Geen van hen is ze van de muur komen halen.’
In mei van dit jaar plaatste hij een video op Instagram. Armstrong zit op de bank, met de gele truien naast elkaar aan de muur. Terwijl hij een geel gekleurd blikje alcoholvrij bier van Athletic Brewing Company opentrekt, zegt hij bedachtzaam: ‘Er is iets met de kleur geel.’
Het doet denken aan die beruchte post op Twitter in 2012, een paar maanden na het verschijnen van dat allesvernietigende Usada-rapport. Toen deelde hij een foto waarop hij languit op de bank lag, met aan de muur zijn zeven ingelijste gele truien.
De sportwereld was in shock over die opgestoken middelvinger. Misschien was de morele verontwaardiging nu minder groot dan toen; Armstrong kreeg er dit keer wél voor betaald. Houden zijn allerlaatste woorden die hij in 2005 uitsprak op het podium in Parijs toch stand. ‘Vive le Tour, forever.’
Na 21 etappes en 3.593 kilometer komt de Tour de France van 2005 tot een einde in Parijs. De Kazak Alexandre Vinokourov blijft in die laatste etappe het sprintende peloton net voor op de Champs-Elysées. Thor Hushovd uit Noorwegen mag de groene trui aantrekken, de Oekraïner Yaroslav Popovych de witte trui. Michael Rasmussen, de Deense klimmer in dienst van de Nederlandse Rabobank-ploeg, mag naar huis met de bollentrui.
Op het podium staan naast Lance Armstrong, die dat jaar zijn zevende achtereenvolgende Tour wint en later dus uit de uitslag wordt gehaald, de Italiaan Ivan Basso (4:40 minuten) en de Duitser Jan Ullrich (6:21).
Armstrong wordt in 2005 ondersteund door zijn Discovery Channel Team, bestaande uit Pavel Padrnos, Manuel Beltran, Yaroslav Popovych, José Azevedo, José Luis Rubiera, Benjamin Noval, Paolo Savoldelli en George Hincapie. Johan Bruyneel en Dirk De Mol zijn de ploegleiders.
De Amerikaan Hincapie is de enige renner die van 1999 tot en met 2005 in de Tour aan de zijde van Armstrong staat. De twee werken veel samen en zijn nog altijd goede vrienden, ondanks het feit dat ook Hincapie tegen Armstrong getuigde in het onderzoek naar dopinggebruik.
2005Wint zijn zevende Tour de France, beëindigt zijn wielercarrière
2009Maakt comeback: rijdt de Tour de France voor Astana (derde in het algemeen klassement)
2010Rijdt de Tour de France voor eigen wielerteam, met sponsor RadioShack (23ste in het algemeen klassement)
2011Stopt definitief met wielrennen
2012Onderzoek Usada: Armstrong heeft doping gebruikt, schorst hem levenslang
2013Bekent in een interview met Oprah Winfrey dopinggebruik in alle zeven Tours die hij won
2018Moet 5 miljoen dollar betalen aan voormalige ploegsponsor US Postal Service, in plaats van de geëiste 100 miljoen dollar
2020Bekent in documentaire dat hij al vanaf 21-jarige leeftijd doping gebruikte
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant